Proje Bilgi Gereksinimleri (PIR)
Proje Bilgi Gereksinimleri (PIR), proje paydaşlarının doğru zamanda doğru bilgiyi almasını sağlamak için stratejik bir kılavuz görevi görür.

Acceleration to Digital Excellence in the Construction Industry
Proje Bilgi Gereksinimleri PIR Manual
İçindekiler
1. Giriş ................................................................................................................................................3
1.1. Amaç .......................................................................................................................................... 3
1.2. Proje Bilgileri (genel) .................................................................................................................. 4
1.3. Hedef Kitle ................................................................................................................................. 4
1.4. Bağlam ....................................................................................................................................... 5
2. Çalışma Planı ................................................................................................................................ 8
2.1. Proje Bilgileri Dönüm Noktaları .................................................................................................. 8
2.2. Proje bilgilendirme amaçları ...................................................................................................... 9
3. Çıktılar ......................................................................................................................................... 10
3.1. Modeller .................................................................................................................................. .10
3.2. Çizimler .................................................................................................................................... 11
3.3. Belgeler .................................................................................................................................... 13
3.3.1. Metinsel Belgeler ................................................................................................................. 13
3.3.2. Grafik Belgeler ..................................................................................................................... 14
3.4. Diğerleri ...................................................................................................................................15
3.4.1. Görsel-İşitsel Medya ............................................................................................................15
3.4.2. Fiziksel Varlıklar .................................................................................................................. 16
4. Bilgi Gereksinimleri ................................................................................................................... 17
4.1. Proje Bilgi Modeli (PIM) ......................................................................................................... 17
4.2. Varlık Bilgi Modeli (AIM) ........................................................................................................ 18
4.3. PIM Çıktıları bilgi seviyesi ...................................................................................................... 20
5. Referanslar ............................................................................................................................... 22
2
1. Giriş Proje Bilgi Gereksinimleri PIR, proje paydaşlarının doğru zamanda doğru bilgiyi almalarını sağlayan stratejik bir kılavuz
görevi görür. PIR, kilit karar noktalarına ve bunlarla ilişkili bilgi ihtiyaçlarına odaklanarak proje yönetim sürecini kolaylaş-
tırmaya yardımcı olur ve projenin genel etkinliğini artırır.
1.1. Amaç
Proje Bilgi Gereksinimleri (PIR), proje yönetimi çerçevesinde çok yönlü bir amaca hizmet eder. Birincil hedefleri hem
tasarım hem de inşaat aşamalarını kapsayacak şekilde tüm proje yaşam döngüsü boyunca uzanan kapsamlı bilgi
gereksinimlerini tanımlamaktır. Bu, yalnızca tasarım aşamasında oluşturulan Proje Bilgi Modelinin (PIM) geliştirilmesini
ve sağlanmasını değil, aynı zamanda inşaat aşamasının tamamlanmasının ardından teslim edilen Varlık Bilgi Modelini
(AIM) de kapsar.
PIR'ler projenin başlangıcında formüle edilir, bu da oluşturuldukları sırada en iyi anlaşılmış bilgi gereksinimlerini temsil
ettikleri anlamına gelir. Bir projenin en başından itibaren nasıl gelişeceğini doğru bir şekilde tahmin etmek doğası gereği
zor olduğundan, PIR'de özetlenen bilgiler genel olarak üst düzeydedir ve projenin bilgi yönetimine rehberlik etmek için
gerekli temel hususları yakalar.
Şekil 1: PIR Verilerini Tanımlayan İş Akışı
Özünde PIR, projenin gidişatını yüksek düzeyde şekillendiren kritik soruları ele alan bir işaret görevi görür:
3
4
• Projenin kapsamı nedir? PIR, projenin ölçeğini ve amacını tanımlayarak sınırları ve parametreleri belirler.
• Beklenen proje teslim dönüm noktaları nelerdir? Projenin yaşam döngüsü boyunca önemli dönüm noktalarını ve
aşamaları özetleyerek paydaşların projenin zamansal yapısını anlamalarına yardımcı olur.
• Hangi bilgilerin üretilmesi gerekiyor? PIR, bilgi gereksinimlerini belirleyerek, gerekli veri, belge ve modellerin ta-
nımlanmasını sağlar ve etkili karar alma ve proje yönetimini kolaylaştırır.
• Bu bilgilerin oluşturulmasından sorumlu taraf kimdir? PIR, gerekli bilgilerin üretilmesinden sorumlu tarafları belirler
ve böylece proje içindeki rolleri ve sorumlulukları netleştirir.
1.2. Proje Bilgileri (genel)
1.3. Hedef Kitle Proje Bilgi Gereksinimleri (PIR) için hedef kitle geniş kapsamlı ve kapsayıcıdır ve bir projede yer alan çeşitli paydaş
gruplarına hitap eder. PIR’ın hedeflenen alıcıları şunları kapsar:
• Mülk Sahipleri: Mülk sahipleri, projenin sonucundan ve varlığın uzun vadeli yönetiminden nihai olarak sorumlu olduk-
ları için çok önemli bir rol oynarlar. PIR, onların bilgi gereksinimleri hakkında değerli bilgiler sağlar.
• Tasarım Ekibi veya Danışmanlar: Tasarım ekibi ve danışmanlar projenin ilk aşamalarında önemli rol oynar. Proje Bilgi
Modelinin (PIM) kavramsallaştırılması ve detaylandırılmasından sorumludurlar. PIR, tasarım için gerekli olan ve tüm
projenin temelini oluşturan bilgi özelliklerini anlamalarına yardımcı olur.
• İnşaatçılar veya Yükleniciler: Bu paydaşlar, Varlık Bilgi Modelinin (AIM) oluşturulmasına yol açacak şekilde işin sa-
hada fiziksel olarak yürütülmesinden sorumludur. PIR, inşaatçılar ve yükleniciler için çok değerlidir, çünkü üretmeleri,
doğrulamaları ve AIM’ye dahil etmeleri gereken bilgileri ana hatlarıyla belirtir ve projenin inşaatının tasarım amacına
uygun olmasını sağlar.
5
PIR, çok çeşitli proje paydaşları için kritik bir referans noktası olarak hizmet etse de özellikle proje içinde yönetici pozis-
yonunda olan kişiler için önemli ve faydalıdır. Buna aşağıdakiler dahildir:
• Program Yöneticileri: Projenin içinde faaliyet gösterdiği daha geniş programı denetleyenler, projenin bilgi gereksinimleri-
ni daha geniş program bağlamında anlayarak PIR'den yararlanırlar.
• Proje Yöneticileri: Proje yöneticileri, projenin bilgi ihtiyaçlarının kapsamlı bir şekilde anlaşılmasını sağladığı için PIR'ı
projeyi etkin bir şekilde yönlendirmek için önemli bir araç olarak görmektedir.
• Tasarım Yöneticileri: Tasarım yönetimi rollerinde olanlar için PIR, tasarım aşamasının koordine edilmesine ve yönlendi-
rilmesine yardımcı olan ve tasarımın tanımlanan bilgi gereksinimleriyle uyumlu olmasını sağlayan temel bir kaynaktır.
• Yöneticiler: Stratejik vizyonun şekillendirilmesine ve farklı proje aşamalarında bilgi akışının sorunsuz bir şekilde sağlan-
masına yardımcı olduğu için üst düzey proje yöneticileri de PIR'den faydalanır.
1.4. Bağlam
Proje Bilgi Gereksinimleri (PIR), projenin başlangıcında belirlenen üst düzey bilgi gereksinimlerinin bir koleksiyonudur ve
herhangi bir proje paydaşı tarafından erişilebilir olacak şekilde tasarlanmıştır. PIR'ın kendisinin ister tasarım danışmanı
ister inşaat yüklenicisi olsun, herhangi bir paydaşa proje kapsamındaki bilgilerin sağlanmasıyla
ilgili sözleşmeye dayalı yükümlülükler getirmediğini belirtmek önemlidir.
Sözleşme anlamında bağlayıcı olan belirli bilgi teslim yükümlülükleri, ilgili Bilgi Değişimi Gereksinimlerinde (EIR) ana
hatlarıyla belirtilmiştir. EIR, PIR'ın rafine edilmiş bir versiyonu olarak görülebilir ve genellikle proje sırasında her bir teda-
rikçinin atanması sırasında hazırlanır. Bu EIR'ler, projenin dinamiklerinin ve tedarikçinin rolünün daha derinlemesine anla-
şılmasını dikkate alarak, Dijital Mühendislik sürecinin sözleşme
kapsamında ifade edilmesine yönelik daha ayrıntılı bir yaklaşımdan yararlanır.
Tek bir projenin birden fazla görevlendirmeyi içerebileceğini ve bunun da birkaç farklı EIR'nin oluşturulmasıyla sonuçlana-
bileceğini belirtmek gerekir. Bu EIR'ler toplu olarak,
6
PIR'ın tüm yönlerini etkin bir şekilde ele alan tutarlı ve uyumlu bir bilgi gereklilikleri seti oluşturmalıdır.
PIR statik bir belge değildir; projenin yaşam döngüsü boyunca revizyonlara veya değişikliklere uğrayabilir. Bununla
birlikte, en önemli güncellemeler projenin tasarım ve inşaat aşamaları arasındaki geçiş sırasında gerçekleşme eğili-
mindedir ve bu kritik noktalarda gelişen bilgi ihtiyaçlarını yansıtır.
PIR'ın Dijital Mühendislik belge yapısı içindeki konumunun şematik tasviri aşağıda gösterilmiştir.
7
Şekil 2: Dijital Mühendislik İllüstrasyonu
2. Çalışma Planı
Bu bölüm, projenin başarılı bir şekilde yürütülmesi için bir plan sunarak, proje için amaçlanan eylem planının tanım-
lanmasında çok önemli bir rol oynamaktadır. Özünde, aşağıdaki temel bileşenleri kapsar:
2.1. Proje Bilgileri Dönüm Noktaları
Aşağıdaki Proje Bilgi Teslimi Dönüm Noktaları tablosu, temel program bilgilerini yoğunlaştırmak ve sunmak için basit
bir yol sunarken, daha kapsamlı ve etkili bir planlama aracı için, bu elemanlara bağlamsal genel bakış sağlayan
Gantt şemaları veya kritik yol programları gibi geleneksel yöntemlerin genellikle tercih edildiğini belirtmek önemlidir.
Şekil 3: Autodesk BIM Collaborate Pro'da proje bilgilerinin dönüm noktalarının ekipler arasında nasıl yöneAldiğine dair örnek
8
2.2. Proje bilgilendirme amaçları
Proje bilgilerinin amaçlarını gösteren bir tablo, bilgi amaçları ve bunlara karşılık gelen Proje Bilgi Gereksinimleri (PIR)
örnekleri ile sunulmuştur. Bu örnekte yalnızca bir örnek gösterilmiş olsa da her amaç için birden fazla bilgi gereksini-
minin mevcut olabileceğini anlamak önemlidir.
9
10
3. Çıktılar
3.1. Modeller
Projenin çıktı bölümü, her biri projenin geliştirilmesi ve yürütülmesinde farklı ve önemli bir rol oynayan kapsam- lı bir model listesini kapsamaktadır. Bu modeller, projenin çok yönlü doğasını yansıtan geniş bir dizi disiplini ve uzmanlığı kapsamaktadır. Saha ve inşaat mühendisliğinden yangın mühendisliğine, jeoteknik hususlara ve taşıma sistemlerine kadar, modeller her yönüyle ayrıntılı bir görünüm sağlar. Mimari ve peyzaj modelleri proje- nin görsel ve estetik boyutlarını yakalarken, metraj ve yüklenici modelleri maliyet tahmini ve proje yönetimine ilişkin içgörüler sunar. Yapısal ve cephe modelleri mühendislik inceliklerini incelerken mekanik, elektrik ve hidrolik modeller işlevsellik ve sürdürülebi- lirliği sağlayan temel sistemleri ele alır. Ayrıca, enerji ve sürdürülebilirlik analizleri, çevresel ve operasyonel verimliliğe yönelik bütünsel bir yaklaşımı temsil edecek şekilde projenin elektrik ve mekanik modellerinin içine yerleştirilmiştir. Bu modeller toplu olarak projenin dijital temsilinin omurgasını oluşturarak tüm proje aşamala- rında iş birliğini ve bilinçli karar vermeyi kolaylaştırıyor.
Aşağıda tipik model dosya türlerinin bir tablosu bulunmaktadır:
11
3.2. Çizimler
Projenin çıktı bölümü, her biri projenin geliştirilmesi ve yürütülmesinde farklı ve önemli bir rol oynayan kapsam-
lı bir model listesini kapsamaktadır. Bu modeller, projenin çok yönlü doğasını yansıtan geniş bir dizi disiplini ve
uzmanlığı kapsamaktadır. Saha ve inşaat mühendisliğinden yangın mühendisliğine, jeoteknik hususlara ve taşıma
sistemlerine kadar, modeller her yönüyle ayrıntılı bir görünüm sağlar. Mimari ve peyzaj modelleri projenin görsel
ve estetik boyutlarını yakalarken, metraj ve yüklenici modelleri maliyet tahmini ve proje yönetimine ilişkin içgörüler
sunar. Yapısal ve cephe modelleri mühendislik inceliklerini incelerken mekanik, elektrik ve hidrolik modeller işlev-
sellik ve sürdürülebilirliği sağlayan temel sistemleri ele alır. Ayrıca, enerji ve sürdürülebilirlik analizleri, çevresel ve
operasyonel verimliliğe yönelik bütünsel bir yaklaşımı temsil edecek şekilde projenin elektrik ve mekanik modelle-
rinin içine
yerleştirilmiştir. Bu modeller toplu olarak projenin dijital temsilinin omurgasını oluşturarak tüm proje aşamalarında
iş birliğini ve bilinçli karar vermeyi kolaylaştırıyor. Projedeki çizimler, her biri projenin görsel ve teknik bilgilerinin
aktarılmasında kritik bir rol oynayan çeşitli ve kapsamlı bir seti temsil etmektedir. Bu çizimler, projenin tasarım ve
uygulamasına ilişkin derinlemesine bir anlayış sunan çeşitli kategori ve detayları kapsamaktadır. Çizim yelpazesi
şunları içerir:
• Genel Detay Düzenlemesi: Projenin genel detaylarına genel bir bakış.
• Özet Pafta: Temel proje bilgilerini sağlayan başlık sayfası.
• Yıkım Detaylı Düzenlemeleri: Yıkım için detaylı projeksiyonlar.
• Çizim Listesi: Tüm proje çizimlerinin kapsamlı bir listesi.
• Ana Program: Projenin yürütülmesine rehberlik eden organize bir program.
• Yapısal Yerleşim Detaylı Düzenlemeler: Detaylı yapısal projeksiyonlar.
• Prefabrik Ürünler Detaylı Düzenlemeler: Prefabrik bileşenlerin detayları.
• Genel Düzenleme Detay Düzenlemeleri: Proje ihtiyaçlarına uyacak şekilde gruplandırılmış kapsamlı düzenlemeler.
• Konum Planı: Projenin konumunu gösteren bir plan.
• Saha Planları ve Şebeke Yerleşimleri: Saha düzeni ve şebeke için detaylar.
• Genel Planlar: Projenin tamamına genel bir bakış.
• Yangın Tahliye Planları: Yangın tahliye prosedürlerini belirleyen planlar.
• Yapısal Detaylar: Detaylı yapısal bilgiler.
• Can Güvenliği Uygunluk Diyagramları: Güvenlik gerekliliklerine uygunluğu gösteren diyagramlar.
• Akustik Uyumluluk Diyagramları: Akustik standartları ele alan diyagramlar.
• Termal Uyumluluk Diyagramları: Termal performans ile ilgili diyagramlar.
• Detaylar - Montajlar: Detaylı montaj çizimleri.
• Pencereler - Detaylar ve Profilleri: Pencere detayları ve profilleri.
• Genel Düzenleme Planları: Genel düzenlemelere genel bir bakış.
• Panjurlar - Detaylar ve Profilleri: Panjur ve profil detayları.
• Yıkım Planları: Yıkım prosedürlerini özetleyen planlar.
• Jeoteknik Planlar: Jeoteknik hususlara ilişkin planlar.
• Kapılar - Detaylar ve Profilleri: Kapı ve profil detayları.
• Islak Alanlar - Genel Detaylar: Islak alanlar için genel detaylar.
• Yapısal Yerleşim Planları: Yapısal yerleşimi belirten planlar.
• Bölmeler - Genel Ayrıntılar: Bölmeler için genel ayrıntılar.
• Kat Planları: Detaylı kat planları.
• Tavanlar ve Saçaklar- Genel Ayrıntılar: Tavanlar ve saçaklar için genel detaylar.
• Bölme Planları: Bölmeler için planlar.
• Yönlendirme İşaretleri ve - Detaylar: Yönlendirme işaretleri ile ilgili detaylar.
12
• Çevirme Planları: Çevirme elemanlarını gösteren planlar.
• Bitirme Planları: Bitirme detaylarını özetleyen planlar.
• Detaylar - Donanım Montajları: Detaylı tesisat montaj çizimleri.
• Mobilya, Demirbaş ve Ekipman Planları: Mobilya ve demirbaşlar için planlar.
• Dolap İşi Detayları: Dolap işçiliği detayları.
• Yönlendirme Planları: Yönlendirme işaret yerleşimi için planlar.
• Fabrikasyon Metal İşleri Detayları: Fabrikasyon metal işlerinin detayları.
• Yansıtılmış Tavan Planları: Yansıtılmış tavanlar için planlar.
• Sistem Mobilyası Detayları: Sistem mobilyalarının detayları.
• Yansıtmalı Saçak Planları: Yansıtmalı altlıklar için planlar.
• Genel Düzenleme Kotlar ve Kesitler: Genel düzenlemeleri temsil eden katlar ve kesitler.
• Saha/İnşaat Kotu ve Kesitleri: Saha/inşaat yönlerine özgü yükseklikler ve kesitler.
• Yıkım Kotları ve Kesitleri: Yıkımla ilgili yükseklikler ve kesitler.
• Yapısal Kotlar ve Kesitler: Yapısal bileşenlere odaklanan yükseklik ve kesitler.
• Mimari Kotlar ve Kesitler: Mimari elemanların yükseklik ve kesitleri.
• İç Yükseklikler: İç mekanların detaylı kotları.
• Çevirme Yükseklikleri: Çevirme elemanları ile ilgili yükseklikler.
• Tipik çizim dosyası formatları arasında DWG (AutoCAD Çizimi), DXF (Çizim Değişim Formatı) ve PDF bulunur.
3.3. Belgeler
Projeyle ilişkili belgeler, her biri temel proje bilgilerinin yakalanması, iletilmesi ve yönetilmesinde hayati bir rol oyna-
yan geniş bir metinsel ve grafik materyal yelpazesini kapsamaktadır. Bu belgeler çeşitli kategorileri kapsamakta ve
projenin idari, teknik ve görsel yönlerinin kapsamlı bir görünümünü sunmaktadır. Belge yelpazesi şunları içerir:
3.3.1. Metinsel Belgeler
• Kurum Onayları: İlgili makamlardan alınan onayları gösteren belgeler.
13
• Metrajlar: Maliyet tahmini için miktarların ayrıntılı listeleri. (örn. Autodesk Takeoff)
• Briefler: Hedefleri ve gereksinimleri özetleyen kapsamlı proje özetleri.
• Sertifikalar: Resmi uygunluk veya başarı sertifikaları.
• Sözleşme Yönetimi Proforması: Değişiklik talepleri ve süre uzatımı talepleri de dahil olmak üzere sözleşme yöneti-
mi ile ilgili belgeler.
• Maliyet Planları: Proje maliyet dökümlerini ve tahminlerini detaylandıran belgeler. (örn. ACC Build Cost Manage-
ment)
• Kullanıcı Kılavuzları: Bina sistemi işletimi ve kullanımı için kılavuzlar.
• İşletme ve Bakım Kılavuzları: İşletme ve bakım için talimatlar sağlayan kılavuzlar. (örn. ACC Build Assets)
• Ürün ve Malzeme Veri Sayfaları: Ürünler ve malzemeler için teknik veri sayfaları. (örn. ACC Build Forms)
• Ürün Uygunluk Kanıtı: Ürün uygunluğunu doğrulayan belgeler. (örn. ACC Build Forms)
• Ürün Güvenlik Bilgi Formları: Ürünler için güvenlik bilgileri. (örn. ACC Build Forms)
• Raporlar: Projenin çeşitli yönleri hakkında kapsamlı raporlar. (ACC Insight)
• Mahal Veri Sayfaları: Mahaller için teknik özellikler ve detaylar.
• Programlar: Zaman çizelgeleri veya etkinlik ya da görev listeleri. (örn. ACC Build Forms)
• Şartnameler: Proje unsurları için ayrıntılı teknik şartnameler. (örn. ACC Build Submittals)
• Test Sonuçları: Projeyle ilgili çeşitli testlerin sonuçları. (örn. ACC Build Forms)
• Garantiler: Ürünler veya hizmetler için garantileri detaylandıran belgeler. (örn. ACC Build Assets)
3.3.2. Grafik Belgeler
• Montaj Diyagramları: Bileşenlerin montajını gösteren diyagramlar. (örn. Autodesk Inventor)
• Çubuk Grafikler: Proje programlarının veya verilerin grafiksel gösterimleri. (örn. ACC Insight)
14
• Yangın Acil Durum Planları: Acil durum prosedürlerini özetleyen planlar. (Revit)
• Fonksiyonel İlişki Diyagramları: Proje içindeki fonksiyonel ilişkileri gösteren diyagramlar.
• Organizasyonel Yapı Diyagramları: Projenin organizasyon yapısını temsil eden diyagramlar.
• Süreç veya Prosedür Diyagramları: Proje süreçlerini veya prosedürlerini gösteren diyagramlar.
• Programlar veya Gantt Şemaları: Proje zaman çizelgelerini gösteren görsel çizelgeler. (örn. ACC Build Schedule)
• Görseller: Görsel temsiller veya fotoğraflar. (örn. ACC Build Photos)
• Lazer Taramalar ve Nokta Bulutları: Yüksek hassasiyetli taramalar ve nokta bulutu verileri. (Örn. Autodesk Recap Pro)
• Fotoğraflar: Proje ile ilgili fotoğraflar. (örn. ACC Build Photos)
• Renderlar: Projenin görsel temsilleri veya renderları. (örn. Autodesk 3ds Max)
• Haritalar: Coğrafi veya konum haritaları. (örn. Autodesk Infrastructure)
3.4. Diğerleri
Çeşitli proje kaynakları kategorisi, proje geliştirme ve yönetiminde benzersiz ve özel rollere hizmet eden çeşitli unsurları
kapsar. Bu çeşitli kaynaklar şunları içerir:
3.4.1. Görsel-İşitsel Medya
• Animasyonlar (4B, Walkthroughs, Flyovers, vb.): Paydaşların projenin zaman içindeki ilerlemesini ve görünümünü
görselleştirmesine olanak tanıyan, projenin dinamik hareket halindeki görsel temsilleri.
o Navisworks Manage, 3B görselleştirmeler, navigasyonlar ve keşifler (Walkthroughs ve Flyovers dahil) ve 4B için
kullanılabilir.
o Autodesk 3ds Max, tasarım amacının iletişimini geliştiren ve mimari ve inşaat projelerinin sunumuna yardımcı olan
ayrıntılı ve gerçekçi 3B görselleştirmeler, renderlar ve animasyonlar oluşturmak için kullanılabilir.
• Ses Kayıtları: Proje ile ilgili konuşmaların, toplantıların veya talimatların ses tabanlı kayıtları.
• Videolar: Proje faaliyetlerini, süreçlerini veya sunumlarını yakalayan görsel kayıtlar.
15
16
3.4.2. Fiziksel Varlıklar
• Modeller: Proje bileşenlerinin veya kavramlarının fiziksel veya somut temsilleri.
• Prototipler ve Maketler: Genellikle test veya tasarım doğrulaması için kullanılan, proje unsurlarını gösteren fizik-
sel, ölçekli veya tam ölçekli modeller.
• Numuneler: Projede kullanılan malzemelerin, kaplamaların veya ürünlerin fiziksel örnekleri.
4. Bilgi Gereksinimleri
4.1. Proje Bilgi Modeli (PIM)
Proje Bilgi Modeli (PIM), proje yönetimi ve inşaat alanında temel bir kavramdır. Projenin yaşam döngüsü boyunca
üretilen ve kullanılan her şeyi kapsayan, projenin temel bilgilerinin dijital temsili olarak hizmet eder. PIM, öncelikle
projenin hem tasarım hem de inşaatı kapsayan teslim aşamaları sırasında oluşturulan dinamik ve gelişen bir varlıktır.
Tasarım aşamasında PIM, mimari ve yapısal tasarımlar, sistemler ve bileşenler de dahil olmak üzere projenin kav-
ramsallaştırılmasıyla ilgili çok sayıda bilgiyi kapsar. Bu veriler sadece görsel temsilin ötesine geçer ve teknik özel-
likleri, performans özelliklerini ve projenin işlevsel ve operasyonel yönlerini tanımlayan çeşitli nitelikleri kapsayacak
şekilde genişler.
Proje inşaat aşamasına geçtikçe PIM de gelişmeye devam eder. Artık inşaat süreçleri, zamanlama, kaynak tahsisi
ve inşaata özgü diğer ayrıntılarla ilgili bilgileri içermektedir. Bu aşamada, malzeme miktarları, montaj talimatları ve
güvenlik hususları gibi projenin fiziksel olarak gerçekleştirilmesine ilişkin veri katmanları eklenir.
En önemlisi, PIM tek başına bir varlık değil, Varlık Bilgi Modelinin (AIM) oluşturulmasına önemli ölçüde katkıda
bulunan temel bir unsurdur. AIM projenin nihai sonucudur ve inşa edilen varlığın kapsamlı dijital kaydını temsil eder.
Varlığın işletimi, bakımı ve gelecekteki gelişimi için gerekli tüm bilgileri içerir. AIM, PIM'den verileri devralır ve birleş-
tirir ve gelişimi sayesinde tesis yöneticileri, mal sahipleri ve paydaşlar için varlığın uzun vadeli yönetimi için birincil
kaynak haline gelir.
Özünde PIM, kavramsallaştırılmasından gerçekleştirilmesine kadar projenin gelişen dijital anlık görüntüsünü yakala-
yan dinamik bir depodur. Tüm proje paydaşlarının doğru zamanda doğru bilgiye erişimini sağlayarak proje koordinas-
yonunu, verimliliği ve nihayetinde tamamlanan varlığın başarılı bir şekilde yönetilmesini sağlamada kritik bir rol oynar.
17
Şekil 4: Proje Bilgi Modeli
4.2. Varlık Bilgi Modeli (AIM)
Varlık Bilgi Modeli (AIM), bilgi yönetiminin çeşitli aşamalarının ulaştığı nihai noktadır ve tamamlanmış varlığın
kapsamlı dijital kaydını temsil eder. AIM, varlık sahipleri, tesis yöneticileri ve varlığın sürekli işletimi ve bakımın-
dan sorumlu olan diğer paydaşlar için güçlü bir araçtır.
AIM, özünde tam olarak gerçekleştirilmiş Proje Bilgi Modelini (PIM) içerir. PIM, projenin dijital temsilidir ve
tasarım, yapım ve performans özellikleriyle ilgili çok çeşitli veri ve bilgileri yakalar. Bu, yalnızca varlığın görsel
yönlerini değil, aynı zamanda ayrıntılı teknik özellikleri, malzemeleri, bileşenleri ve varlığı etkili bir şekilde anla-
mak ve yönetmek için hayati önem taşıyan diğer kritik verileri de içerir.
Ancak, AIM PIM'in ötesine geçer. Diğer temel operasyon ve bakım bilgilerini de kapsayacak şekilde genişler.
Bu ek veriler, varlığın günlük operasyonlarını, bakımını ve yönetimini desteklemek için dikkatle düzenlenir. Bu,
ekipman kılavuzları, bakım programları, garantiler, güvenlik protokolleri, uyum kayıtları ve varlığın sürekli işlev-
selliğini, güvenliğini ve uzun ömürlülüğünü sağlamak için gerekli diğer kritik bilgilerle ilgili belgeleri içerebilir.
18
Daha da önemlisi, tüm bu veriler tek başına depolanmamakta, varlık yönetim sistemi içerisinde derlenmekte ve or-
ganize edilmektedir. Bu sistem, tüm AIM verileri için merkezi bir depo görevi görerek ilgili paydaşlar tarafından kolay
erişim, geri alma ve kullanım sağlar. Varlık yöneticilerinin AIM'de yer alan büyük miktarda bilgi arasında gezinmeleri
için yapılandırılmış ve kullanıcı dostu bir arayüz sağlar.
Bu nedenle AIM, proje teslim aşaması ile varlığın uzun vadeli işletimi ve yönetimi arasında bir köprü görevi görür.
Projenin tasarım ve inşaat aşamalarında üretilen değerli bilgilerin varlığın işletme aşamasına sorunsuz bir şekilde
aktarılmasını sağlar. Bu sorunsuz devir, bilinçli karar verme, zamanında bakım, yönetmeliklere uyum ve varlığın yete-
neklerinin en iyi şekilde kullanılmasına olanak tanıdığından, verimli varlık yönetimi için hayati önem taşır.
Özetle, AIM, tamamlanmış PIM'i kritik operasyon ve bakım verileriyle birleştiren konsolide dijital depodur. Bir varlık
yönetim sistemi içinde yönetilen bu kapsamlı model, yaşam döngüsü boyunca etkili ve sürdürülebilir varlık yönetimi
için sağlam bir temel sağlar.
Şekil5: Varlık Bilgi Modeli
19
20
4.3. PIM Çıktıları bilgi seviyesi Proje Bilgi Modeli (PIM) Çıktısı, inşaat ve proje yönetimi bağlamında kritik bir bileşendir. Projenin başlangıcından
tamamlanmasına kadar başarılı bir şekilde yürütülmesi için gerekli tüm temel proje elemanlarını ve bilgilerini
içeren kapsamlı bir dijital depoyu temsil eder. İşte dikkate alınması gereken temel hususlar:
Tüm Proje Elemanlarının Dahil Edilmesi: PIM Çıktısı, geniş bir proje kalemleri yelpazesini kapsar. Bu elemanlar
mimari ve yapısal bileşenlerden sistemlere, ekipmanlara, malzemelere ve daha fazlasına kadar uzanabilir. İster
fiziksel bir yapı ister bir tasarım spesifikasyonu, bir ekipman parçası veya projeyle ilgili başka herhangi bir eleman
olsun, projenin bir parçası olan her elemanın bütünsel ve kapsamlı bir derlemesidir.
İhtiyaç Duyulan Bilgi Düzeyi (LoIN): PIM Çıktısı sadece proje kalemlerinin statik bir envanteri değildir; her bir
kalem için gereken bilgi düzeyini belirterek bir adım daha ileri gider. Genellikle İhtiyaç Duyulan Bilgi Düzeyi (LoIN)
olarak adlandırılan bu ayrıntı düzeyi, elemana ve projenin farklı aşamalarındaki önemine bağlı olarak değişir.
Örneğin, erken tasarım aşamalarında temel bilgiler yeterli olabilirken, daha sonraki inşaat aşamalarında daha
ayrıntılı veriler gereklidir.
Temel Bilgi Teslim Dönüm Noktaları: PIM Çıktısı, projenin zaman çizelgesi ve temel dönüm noktalarıyla uyumlu
olacak şekilde yapılandırılmıştır. Her bir proje kalemi hakkında belirli bilgilerin ne zaman teslim edilmesi gerekti-
ğini gösterir. Bu dönüm noktaları, tasarım geliştirme, inşaat planlama, tedarik ve benzeri çeşitli proje aşamalarına
karşılık gelir. Bilgiye ne zaman ihtiyaç duyulduğunu açıkça tanımlayan PIM, proje yönetim sürecini kolaylaştırma-
ya ve gerektiğinde doğru verilerin mevcut olmasını
sağlamaya yardımcı olur.
Disiplin Sorumluluğu: PIM Çıktısının bir diğer önemli yönü de her bir kalemden ve ilgili bilgilerden sorumlu olması
muhtemel disiplini tanımlamasıdır. Bu atıf, proje ekibi içindeki rollerin ve sorumlulukların netleştirilmesine yardım-
cı olur. Örneğin, belirli proje kalemleriyle ilgili bilgilerin üretilmesinden, yönetilmesinden veya güncellenmesinden
birincil olarak mimarın mı, yapı mühendisinin mi, elektrik mühendisinin mi yoksa diğer uzmanların mı sorumlu
olduğunu belirler. Disiplinler şunlardır:
A Mimarlık
J Yüklenici
K Alt Yüklenici
M Mekanik
Q Metraj Ölçümü
S Yapısal
21Z Çoklu Disiplin
DD = Tasarım Geliştirme
DA = Tasarım Onayı
BC = Bina Uygunluğu
CC = İnşaat Uygunluğu
FF&E = Mobilya, Demirbaş ve Ekipman
5. Referanslar
ISO ve PAS, PIM'in kaynaklanması ve uyması gereken referanslardır
Contact us for more information
Digitalization is the key to increased capacity, automation, connectivity, and sustainability in rail infrastructure.
23