Autodesk gözden geçirenlere not:

Belge, proje adı, yeri, türü ve daha fazlası dahil olmak üzere

kullanıcı tarafından sağlanan bilgilerle doldurulacak şekilde

oluşturulmuştur. Kullanıcıların kendi özel ayrıntılarını kolayca

ekleyebilmeleri için yer tutucular ekledik. Örneğin, [Proje Adı

Gir], [proje türünü belirt, örneğin inşaat, altyapı geliştirme, vb.],

[ülke veya bölge].

BIM UYGULAMA

PLANI (BEP)

2 İçindekiler

1. Giriş ........................................................................................................................................................3

1.1. Amaç ...................................................................................................................................................3

1.2. Kapsam ...............................................................................................................................................4

1.3. Projeye Genel Bakış ...........................................................................................................................6

1.4. Tasarım Uygulama ..............................................................................................................................8

1.5. Proje Programı ...................................................................................................................................10

2. BIM Planı ...............................................................................................................................................14

2.1. İşveren Bilgi Gereksinimleri (EIR) ......................................................................................................14

2.2. BIM Stratejisi ......................................................................................................................................14

2.3. Otomasyon Araçları ve Sistemleri ......................................................................................................17

2.4. BIM Planlama ....................................................................................................................................18

2.5. Modelleme Stratejisi ..........................................................................................................................21

2.6. Bilgi Stratejisi .....................................................................................................................................23

2.7. BIM Kullanım Örnekleri .....................................................................................................................25

3. BIM Organizasyonu ve İletişim Bilgileri ...............................................................................................58

3.1. Model Yönetim Ekibi ........................................................................................................................59

3.2. BIM Tasarım Organizasyonu ............................................................................................................60

3.3. BIM Kişileri ........................................................................................................................................61

3.4. BIM Rolleri ve Sorumlulukları ...........................................................................................................62

4. Süreçler ...............................................................................................................................................69

4.1. Mühendislik Hazırlığı, İnceleme ve Onay .........................................................................................69

4.2. İmalat Çizimi ve Modelleme .............................................................................................................70

4.3. İnşa Edildiği Gibi Modelleme ............................................................................................................72

5. Standartlar ve Prosedürler ..................................................................................................................74

5.1. Uluslararası Standartlar ve Rehberlik Dokümanları .........................................................................74

5.2. İlgili Planlar ve Prosedürler ..............................................................................................................75

6. İş birliği ................................................................................................................................................77

6.1. Toplantılar ve iletişim .......................................................................................................................77

6.2. Model iş birliği .................................................................................................................................78

7. Veri Yönetimi ve Değişimi .................................................................................................................80

7.1. Ortak Veri Ortamı (CDE) ................................................................................................................80

7.2. Veri Kontrolü ...................................................................................................................................81

7.3. Veri Yapısı ......................................................................................................................................85

7.4. Veri Türleri ve Adlandırma Kuralları ................................................................................................87

3 İçindekiler

1. Giriş ........................................................................................................................................................3

1.1. Amaç ...................................................................................................................................................3

1.2. Kapsam ...............................................................................................................................................4

1.3. Projeye Genel Bakış ...........................................................................................................................6

1.4. Tasarım Uygulama ..............................................................................................................................8

1.5. Proje Programı ...................................................................................................................................10

2. BIM Planı ...............................................................................................................................................14

2.1. İşveren Bilgi Gereksinimleri (EIR) ......................................................................................................14

2.2. BIM Stratejisi ......................................................................................................................................14

2.3. Otomasyon Araçları ve Sistemleri ......................................................................................................17

2.4. BIM Planlama ....................................................................................................................................18

2.5. Modelleme Stratejisi ..........................................................................................................................21

2.6. Bilgi Stratejisi .....................................................................................................................................23

2.7. BIM Kullanım Örnekleri .....................................................................................................................25

3. BIM Organizasyonu ve İleSşim Bilgileri ...............................................................................................58

3.1. Model YöneSm Ekibi ........................................................................................................................59

3.2. BIM Tasarım Organizasyonu ............................................................................................................60

3.3. BIM Kişileri ........................................................................................................................................61

3.4. BIM Rolleri ve Sorumlulukları ...........................................................................................................62

4. Süreçler ...............................................................................................................................................69

4.1. Mühendislik Hazırlığı, İnceleme ve Onay .........................................................................................69

4.2. İmalat Çizimi ve Modelleme .............................................................................................................70

4.3. İnşa Edildiği Gibi Modelleme ............................................................................................................72

5. Standartlar ve Prosedürler ..................................................................................................................74

5.1. Uluslararası Standartlar ve Rehberlik Dokümanları .........................................................................74

5.2. İlgili Planlar ve Prosedürler ..............................................................................................................75

6. İş birliği ................................................................................................................................................77

6.1. Toplan`lar ve ileSşim .......................................................................................................................77

6.2. Model iş birliği .................................................................................................................................78

7. Veri YöneSmi ve Değişimi .................................................................................................................80

7.1. Ortak Veri Ortamı (CDE) ................................................................................................................80

7.2. Veri Kontrolü ...................................................................................................................................81

7.3. Veri Yapısı ......................................................................................................................................85

7.4. Veri Türleri ve Adlandırma Kuralları ................................................................................................87

7.5. Veri Birlikte Çalışabilirliği .................................................................................................................91

8. BIM Model Tanımı ..............................................................................................................................92

8.1. Model Dağılım Yapısı ......................................................................................................................92

8.2. Gelişim Düzeyi ................................................................................................................................93

8.3. Coğrafi Referans Modelleri ..............................................................................................................95

8.4. Model Geliştirme Planı ....................................................................................................................96

8.5. Modüler BIM Elemanları ...................................................................................................................98

8.6. BIM Nesne Etiketleri ........................................................................................................................99

8.7. Nesne Nitelikleri .............................................................................................................................100

8.8. Şablonlar ve Bileşen Kütüphaneleri ...............................................................................................101

9. Kalite Kontrol .....................................................................................................................................103

9.1. Model Koordinasyonu .....................................................................................................................104

9.2. Model ve Pafta Kontrolü ve Onayı ..................................................................................................105

9.3. Proje Dışı Model İncelemeleri .........................................................................................................110

9.4. BIM Denetimleri ...............................................................................................................................111

10. Teslimler................................................................................................................................................114

10.1. Mühendise Teslim Edilecekler .........................................................................................................114

10.2. Alt Yüklenici Model ve Veri Sunumları .............................................................................................114

11. Eğitim/Görevlendirme .........................................................................................................................117

12. BIM Teknoloji Gereksinimleri ...............................................................................................................119

12.1. Yazılım ..............................................................................................................................................119

12.2. Donanım ...........................................................................................................................................120

13. Riskler ve Fırsatlar ..............................................................................................................................122

14. Ekler ....................................................................................................................................................125

14.1. Ek A - Tanımlar ve Kısaltmalar .........................................................................................................125

14.2. Ek B - BIM Tasarım Organizasyonu ............................................................................................... .125

1. Giriş

1.1. Amaç

BIM Uygulama Planı (BEP), projenin yaşam döngüsü boyunca Yapı Bilgi Modellemesinin

(BIM) kullanımıyla ilgili stratejileri, standartları, süreçleri ve sorumlulukları özetleyen

inşaat projesinin başında oluşturulan resmi bir belgedir. Mimarlar, mühendisler,

4

yükleniciler ve mal sahipleri de dahil olmak üzere tüm paydaşların BIM teknolojisi ve metodolojilerinin

uygulanması konusunda aynı fikirde olmalarını sağlayan işbirliğine dayalı bir belgedir.

BIM Uygulama Planının birincil hedefleri şunlardır:

1. BIM Hedef ve Amaçlarının Belirlenmesi: BIM'in sunması beklenen projeye özgü hedeflerin ve sonuçların

tanımlanması. Bu, proje verimliliğini artırmayı, hataları azaltmayı, iletişimi geliştirmeyi ve karar vermeyi

kolaylaştırmayı içerebilir.

2. BIM Standartlarının ve Yönergelerinin Tanımlanması: Tüm proje katılımcılarının uyması gereken BIM

standartlarının, protokollerinin ve yönergelerinin belirlenmesi. Bu, BIM verilerinin oluşturulması ve değişiminde

tutarlılık ve birlikte çalışabilirlik sağlar.

3. Sorumlulukların Atanması: Her bir proje paydaşına BIM ile ilgili rol ve sorumlulukların tahsis edilmesi. Bu, BIM

verilerinin ve modellerinin oluşturulmasından, yönetilmesinden ve paylaşılmasından kimin sorumlu olduğunu

netleştirir.

4. Veri ve Model Gereksinimleri: Çeşitli proje aşamalarında gereken ayrıntı düzeyi (LOD) ve geliştirme düzeyi

(LOD) dahil olmak üzere proje için özel veri ve model gereksinimlerini ana hatlarıyla belirtin.

5. İş Akışı ve İşbirliği Prosedürleri: Tasarım ve yapı aşamasından tesis yönetimine kadar BIM modeli üzerinde

işbirliği yapmak için iş akışlarının, süreçlerin ve metodolojilerin tanımlanması.

6. Teknoloji ve Yazılım Gereksinimleri: Projenin BIM uygulamasını desteklemek için gereken BIM yazılım

araçlarının ve teknoloji altyapısının belirlenmesi.

7. Kalite Kontrol ve Güvence: BIM verilerinin ve modellerinin doğruluğunu ve güvenilirliğini sağlamak için kalite

kontrol ve güvence prosedürlerinin tanımlanması.

8. Veri Değişimi ve Entegrasyonu: BIM verilerinin diğer proje sistemleri ve araçları ile nasıl değiştirileceği ve

entegre edileceğinin ele alınması.

9. Zaman Çizelgesi ve Dönüm Noktaları: Projenin aşamaları boyunca BIM›in uygulanması için dönüm

noktalarını içeren bir zaman çizelgesi oluşturulması.

10. Risk Yönetimi: BIM uygulamasının risklerini ve zorluklarını belirleme ve azaltma.

1.2. Kapsam

BIM, her biri belirli rol ve sorumluluklara sahip birden fazla paydaşı içerir. Bu paydaşlar, başarılı bir BIM

uygulaması sağlamak için proje yaşam döngüsü boyunca işbirliği yaparlar. Bazı kilit paydaşlar aşağıdaki kişileri

içerir:

5

• Proje Sahibi/Müşteri: Proje sahibi veya müşteri projeyi başlatır ve hedeflerini belirler. Proje tamamlandıktan

sonra BIM'i tesis yönetimi ve operasyonel amaçlar için kullanabilirler.

• Mimar ve Tasarımcılar: Mimar ve tasarımcılar, mimari, yapısal ve MEP (mekanik, elektrik ve sıhhi tesisat)

sistemleri dahil olmak üzere ilk bina tasarımını oluşturmak için BIM sistemini kullanır.

• Mühendisler: Yapı, inşaat, makine ve elektrik mühendisleri, bina sistemlerinin çeşitli bileşenlerini tasarlamak ve

analiz etmek için BIM sistemini ' kullanır.

• Yükleniciler: Genel Yükleniciler (GC) ve Alt Yükleniciler yapı planlama, programlama ve koordinasyon için BIM

sistemini kullanmaktadır. Ayrıca, metraj ve kaynak bulma çalışmaları yapmalarına olanak tanıyan inşaata özel BIM

modelleri oluşturur.

• BIM Yöneticileri/Koordinatörleri: Bu profesyoneller BIM sürecini denetleyerek modellerin koordine edilmesini,

standartlara uyulmasını ve verilerin uygun şekilde yönetilmesini sağlar.

• Tesis Yöneticileri: Yapı inşa edildikten sonra tesis yöneticileri BIM'i bina bakımı, işletimi ve yenileme planlaması

için kullanır.

• Düzenleyici Kurumlar ve Yetkililer: Düzenleyici kurumlar ve devlet kurumları, uyumluluk ve denetim amacıyla

BIM kullanımını zorunlu tutabilir.

Proje Aşamaları Süresince BIM:

• BIM, kavramsal tasarım aşamasından işletme ve bakıma kadar tüm proje yaşam döngüsü boyunca değer

taşımaktadır. BIM'in önemli bir rol oynadığı yaygın proje aşamaları arasında şunlar yer alır:

• Kavramsal Tasarım Aşaması: İlk aşamada BIM, tasarım seçeneklerinin görselleştirilmesine ve

değerlendirilmesine yardımcı olarak paydaşların bilinçli kararlar almasını sağlayabilir.

• Tasarım Aşaması: BIM, bu aşamada ayrıntılı 3B modeller oluşturmak, simülasyonlar yapmak ve inşaat belgeleri

oluşturmak için yaygın olarak kullanılmaktadır.

• Yapı Öncesi Aşama: Yükleniciler BIM'i inşa edilebilirlik analizi, zamanlama, maliyet tahmini ve lojistik planlama

için kullanır.

• Yapı Aşaması: BIM modelleri proje koordinasyonuna, çakışma tespitine ve ilerlemenin izlenmesine yardımcı olur.

Yükleniciler ayrıca yerinde görselleştirme için artırılmış gerçeklik (AR) veya sanal gerçeklik (VR) kullanabilir.

6

• Yapı Sonrası Aşama: BIM verileri ve modelleri tesis yönetimi için değerli varlıklar haline gelir. Bakım, yenileme ve

gelecekteki genişletmelere yardımcı olurlar.

• İşletme ve Bakım Aşaması: BIM, doğru inşa edildiği gibi bilgiler sağlayarak ve verimli bakımı kolaylaştırarak tesis

yönetimini desteklemeye devam eder.

BIM'in Dijital ve Sanal Yönleri:

• Dijital Modeller: BIM, bina veya altyapı projesinin fiziksel bileşenlerini temsil eden dijital 3B modellerin

oluşturulmasını içerir. Bu modeller geometri, malzemeler ve özellikler dahil olmak üzere bilgi açısından zengindir.

• Sanal Tasarım ve İnşaat (VDC): VDC, BIM'in kritik bir yönüdür ve paydaşların inşaat başlamadan önce projenin

çeşitli yönlerini sanal olarak simüle etmelerine ve analiz etmelerine olanak tanır. Buna çakışma tespiti, enerji analizi

ve inşaat aşamaları dahildir.

• Sanal Gerçeklik (VR): VR teknolojisi, kullanıcıların kendilerini projenin sanal bir temsilinin içine çekmeyi sağlar.

Tasarım incelemeleri, müşteri sunumları ve yerinde eğitim için kullanışlıdır.

• Artırılmış Gerçeklik (AR): AR, dijital BIM bilgilerini gerçek dünya ortamının üzerine bindirir. Yerinde inşaat

rehberliği ve bakım görevleri için kullanılabilir.

• Dijital İkiz: Dijital ikiz, fiziksel bir varlığın veya sistemin dijital bir kopyasıdır. Genellikle binaları ve altyapıyı gerçek

zamanlı olarak izlemek ve yönetmek için kullanılır ve tahmini bakım ve optimizasyona olanak tanır.

1.3. Projeye Genel Bakış

1.3.1. Proje Sahibi

Genellikle müşteri veya sorumlu olarak adlandırılan proje sahibi, [Proje Adını Gir] projesinde kilit bir paydaştır.

Projenin başlatıcısı ve birincil faydalanıcısı olarak, proje sahibinin vizyonu, hedefleri ve beklentileri, bu projede

BIM'in başarılı bir şekilde uygulanmasının merkezinde yer almaktadır.

1.3.2. Sözleşme Türü

[Proje Adını Gir] projesi için sözleşme türü, projenin yürütüleceği yasal ve mali çerçeveyi tanımlayan kritik bir

faktördür. Seçilen sözleşme türünün BIM uygulaması, veri paylaşımı ve proje paydaşları arasındaki işbirliği

üzerinde etkileri vardır. Projede yer alan tüm taraflar, sözleşme türünün BIM ile ilgili gerekliliklerini anlamalı ve

bunlara uyum sağlamalıdır. [Proje Adını Gir] projesi için sözleşme türü [Belirli sözleşme türünü belirtin,

7

örneğin, Tasarla-İhale Et-Yap (DBB), Tasarla-İnşa Et (DB), Entegre Proje Teslimi (IPD), vb.] Seçilen

sözleşme türüne ilişkin kısa bir genel değerlendirme aşağıda verilmiştir:

1.3.3. Proje Tanımı

[Proje Adını Gir], [şehir veya bölge], [ülke]'de yer alan önemli bir inşaat projesidir. Bu proje, [projenin

amacını ve hedeflerini kısaca açıklayın, örneğin artan talebi karşılamak, operasyonel verimliliği artırmak,

vb.] için tasarlanmış kapsamlı bir [projenin niteliğini açıklayın, örneğin altyapı geliştirme, endüstriyel tesis,

ticari kompleks] temsil etmektedir.

[Proje Adını Girin] projesinin iş kapsamı, [işi uygun şekilde ölçün, örneğin, metrekare inşaat alanı, lineer

metre yol inşaatı, bir binadaki kat sayısı, vb.] oldukça geniştir. Proje bunlarla sınırlı olmamakla birlikte

şunları içermektedir:

• [İlgili ana bileşenleri veya iş paketlerini listeleyin, örneğin, inşaat, mimari tasarım, yapı mühendisliği, MEP

sistemleri, peyzaj, vb.]

[Proje Adını Girin] projesinin başarılı bir şekilde yürütülmesi için çok disiplinli bir yaklaşım gereklidir.

Aşağıdaki alanlar proje tesliminin vazgeçilmez unsurlarıdır:

[Proje Adını Girin] projesi BIM tabanlı yalın bir yaklaşım kullanılarak yürütülmektedir.

Bu yaklaşım, tasarım, tedarik ve inşaat aşamalarını tek bir sözleşme altında birleştirerek proje teslimini

kolaylaştırır. Projenin yaşam döngüsü boyunca etkin iletişim, risk yönetimi ve maliyet kontrolü sağlar.

Projenin [başlangıç tarihi] tarihinde başlaması planlanmaktadır ve [bitiş tarihi] itibariyle tamamlanması

beklenmektedir. Proje programı, proje aşamalarını optimize etmek ve zamanında teslimatı sağlamak için

yapılandırılmıştır.

[Proje Adını Girin] projesi, [ülke veya bölgede] [proje türünü belirtin, örneğin inşaat, altyapı geliştirme, vb]

geçerli olan tüm ilgili yerel ve ulusal bina kodlarına, yönetmeliklerine ve standartlarına uygundur.

8

Şekil 1: BIM ile IPD

Proje finansal olarak [finansman kaynağı, örneğin kamu fonları, özel yatırımcılar, vb] tarafından

desteklenmektedir. Ayrıntılı bir bütçe dökümü ve mali plan proje dokümantasyonunda mevcuttur.

1.4. Tasarım Uygulama

[Proje Adını Girin] projesinin tasarım aşaması, her biri BIM süreci içinde farklı uzmanlık alanlarına ve

sorumluluklara sahip birden fazla uzman firmanın iş birliğini içermektedir. Katılımcı firmalar aşağıdaki gibidir:

• İnşaat mühendisliği firması, saha planlaması, tesviye, drenaj tasarımı ve altyapı düzeni konularında

uzmanlaşmıştır. Öncelikli odak noktaları, projenin dış çevresini şekillendirmek, verimli arazi kullanımı, su

yönetimi ve kamu hizmeti bağlantıları sağlamaktır.

9

Şekil 2: Kaynak: Soediono, B. PENN State PXP Kılavuzu. J. Chem. Inf. Model. 2010, 53, 160.

• Yapı mühendisliği firması, binanın yapısal sistemlerinin tasarlanmasından sorumludur. Bu, yük taşıyan bileşenlerin,

temel sistemlerinin tasarımını ve tüm yapının yapısal bütünlüğünün sağlanmasını içerir.

• MEP mühendislik firmaları mekanik, elektrik ve sıhhi tesisat tasarım disiplinlerini kapsar. Her bir MEP firması kendi

alanından sorumludur:

o Makine Mühendisi: HVAC (ısıtma, havalandırma ve iklimlendirme) sistemlerine odaklanarak iç mekan konforu ve hava

kalitesini sağlar.

o Elektrik Mühendisi: Elektrik dağıtım, aydınlatma ve güç sistemlerini tasarlar.

o Sıhhi Tesisat Mühendisi: Sıhhi tesisat, yangından korunma ve su dağıtım sistemlerini ele alır.

10

Şekil 3: Standart tasarım iş akışı

• İç mimarlık firması, iç mekan planlaması, kaplamalar, sabit eşyalar ve mobilyalar konusunda uzmanlaşmıştır.

Projenin hedeflerine uygun olarak işlevsel ve estetik açıdan hoş iç ortamlar yaratmaya odaklanırlar.

1.5. Proje Programı

[Proje Adı Girin] projesi için proje programı, her biri belirli hedeflere, zaman çizelgelerine ve çıktılara sahip birkaç

temel aşamaya bölünmüştür. Bu aşamalar, projenin verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak için dikkatlice

planlanmıştır. Proje programının başlıca aşamaları şunlardır:

Mobilizasyon Aşaması:

• Amaç: Mobilizasyon Aşaması projenin başlangıcına işaret eder. Temel amacı, proje sahasını hazırlamak ve

inşaat faaliyetleri için gerekli altyapı ve lojistiği oluşturmaktır.

• Temel Faaliyetler: Sahanın temizlenmesi, geçici tesislerin kurulması, gerekli izinlerin alınması, inşaat ekiplerinin

harekete geçirilmesi ve ilk malzeme ve ekipmanların tedarik edilmesi.

• Süre: [Mobilizasyon Aşaması için tahmini süreyi belirtin].

Mühendislik Aşaması:

• Amaç: Mühendislik Aşaması, başlangıçtaki konsepti kapsamlı planlara ve şartnamelere dönüştürerek projenin

ayrıntılı tasarım ve mühendislik yönlerine odaklanır.

• Temel Faaliyetler: Mimari ve mühendislik tasarımı, yapısal analiz, sistem mühendisliği (MEP), mevzuata

uygunluk kontrolleri ve gerekli tasarım onaylarının alınması.

• Süre: [Mühendislik Aşaması için tahmini süreyi belirtin].

Tedarik Aşaması:

• Amaç: Tedarik Aşaması, inşaat için gerekli tüm malzeme, ekipman ve alt yüklenici hizmetlerinin tedarik edilmesi,

satın alınması ve hazırlanmasına odaklanır.

• Temel Faaliyetler: Tedarik taleplerinin düzenlenmesi, tekliflerin değerlendirilmesi, sözleşmelerin yapılması,

tedarikçi ilişkilerinin yönetilmesi ve malzeme ve ekipmanların zamanında teslim edilmesinin sağlanması.

• Süre: [Tedarik Aşaması için tahmini süreyi belirtin].

Inşaat Aşaması:

• Amaç: İnşaat Aşaması, onaylanan tasarımlara ve malzemelere dayalı olarak fiili inşaat işinin gerçekleştiği

uygulama aşamasıdır.

• Temel Faaliyetler: Saha çalışması, temel inşaatı, yapısal montaj, MEP kurulumları, iç kaplamalar, kalite kontrol,

güvenlik yönetimi ve proje izleme.

• Süre: [İnşaat Aşaması için tahmini süreyi belirtin].

Not: Her aşama için belirtilen süreler tahminidir ve projenin karmaşıklığına,

büyüklüğüne ve diğer faktörlere bağlı olarak değişebilir. Dönüm noktaları ve kritik yollar da dahil olmak

üzere ayrıntılı bir proje programı, proje planlaması sırasında geliştirilecek ve Proje Yürütme Planında (PEP)

belgelenecektir.

Proje planlamasına yönelik bu aşamalı yaklaşım, proje başlangıcından inşaatın tamamlanmasına kadar

sistematik ve iyi koordine edilmiş bir ilerleme sağlar. [Proje Adı Girin] projesi boyunca etkin kaynak tahsisi, risk

yönetimi ve kalite kontrolü sağlar.

1.5.1. Tasarım Programı

11

12

[Proje Adını Girin] projesinin tasarım aşaması, tasarım dokümantasyonunun aşamalı olarak geliştirilmesini içeren

kritik bir aşamadır. Bu bölümde tasarımın temel dönüm noktaları özetlenmektedir.

%30 Tasarım Geliştirme:

• Amaç: %30 tasarım geliştirme dönüm noktası, tasarım ilerlemesinin erken bir aşamasını temsil eder. Projenin

kavramsal çerçevesini ve ön tasarım konseptlerini oluşturmayı amaçlar.

• Temel Faaliyetler: Bu aşamada tasarım ekibi kavramsal çizimlere, ilk saha planlarına, şematik tasarımlara ve

temel sistem düzenlerine odaklanacaktır.

• Tahmini Tamamlanma Tarihi: [%30 tasarım geliştirme dönüm noktasına ulaşılması için tahmini tarihi belirtin].

%60 Tasarım Geliştirme:

• Amaç: %60 tasarım geliştirme dönüm noktası, tasarım detaylandırmasında önemli bir ilerlemeyi ifade eder. İlk

konseptlerin iyileştirilmesini ve daha kapsamlı ve ayrıntılı bir tasarıma geçilmesini içerir.

• Temel Faaliyetler: Bu aşamada, tasarım ekibi mimari planların, yapısal detayların, MEP sistemlerinin ve iç

yerleşim planlarının daha da geliştirilmesi üzerinde çalışacaktır.

• Tahmini Tamamlanma Tarihi: [%60 tasarım geliştirme dönüm noktasına ulaşılması için tahmini tarihi belirtin].

%90 Tasarım Geliştirme:

• Amaç: %90 tasarım geliştirme dönüm noktası, tasarım iyileştirmesinin ileri bir aşamasını temsil eder. Tüm

tasarım bileşenlerinin kapsamlı bir şekilde gözden geçirilmesini ve ince ayarlarının yapılmasını içerir.

• Temel Faaliyetler: Bu aşamada tasarım ekibi, yapısal hesaplamalar, sistem özellikleri ve iç mekan kaplamaları

dahil olmak üzere tüm tasarım detaylarını tamamlamaya odaklanacaktır.

• Tahmini Tamamlanma Tarihi: [%90 tasarım geliştirme dönüm noktasına ulaşılması için tahmini tarihi belirtin].

13

Inşaat için Verilen (IFC):

• Amaç: IFC dönüm noktası, tasarım dokümantasyonunun tamamlandığı ve inşaat için hazır olduğu noktayı işaret

eder. Tüm tasarım bileşenlerinin kapsamlı bir şekilde gözden geçirildiğini, onaylandığını ve koordine edildiğini

gösterir.

• Temel Faaliyetler: İnşaat çizimlerinin, şartnamelerin ve satın alma belgelerinin sonuçlandırılması, düzenleyici

onayların alınması ve bekleyen tasarım sorunlarının ele alınması.

• Tahmini Tamamlanma Tarihi: [IFC dönüm noktasına ulaşılması için tahmini tarihi belirtin].

Şekil 4: Belge yönetimi iş akışı örneği

Not: Her bir dönüm noktası için tahmini tamamlanma tarihleri referans olarak verilmiştir ve projenin ilerlemesine ve

özel gereksinimlere göre ayarlamaya tabi olabilir. Tasarım programı, proje hedefleri ve zaman çizelgeleriyle uyumu

sağlamak için düzenli olarak gözden geçirilecek ve güncellenecektir.

2. BIM Planı

2.1. Işveren Bilgi Gereksinimleri (EIR)

İşveren Bilgi Gereksinimleri (EIR), [Proje Adını Girin] projesi bağlamında BIM sürecinin temel bir bileşenini

temsil etmektedir. EIR, proje sahibinin proje süresince BIM kullanımına ilişkin özel gereksinimlerini,

beklentilerini ve hedeflerini özetleyen kapsamlı bir belge olarak hizmet eder.

EIR, veri standartları, BIM çıktıları, iş birliği protokolleri ve bilgi yönetimi prosedürleri dahil olmak üzere BIM

ile ilgili temel hususları tanımlar. Projenin BIM stratejisini şekillendirmede ve BIM'in projenin ana hedefleriyle

uyumlu olmasını sağlamada önemli bir rol oynar.

İşveren Bilgi Gereklilikleri (EIR) hakkında ayrıntılı bilgi için lütfen "[EIR Belge Başlığını Girin]" başlıklı özel

EIR belgesine bakın. Bu belge, [Proje Adını Girin] projesinde BIM uygulamasını yöneten belirli gereksinimler,

standartlar ve yönergeler dahil olmak üzere projeye özel EIR'nin ayrıntılı bir açıklamasını sağlar.

EIR belgesi, tüm proje paydaşları için değerli bir referans noktası olarak önemli bir rol oynar ve proje sahibinin

beklentilerinin ve BIM uygulamasıyla ilgili yükümlülüklerin kapsamlı bir şekilde anlaşılmasını sağlar.

2.2. BIM Stratejisi

[Proje Adı Girin] projesi için BIM stratejisi, projenin yaşam döngüsü boyunca BIM

kullanımına rehberlik eden kapsamlı bir çerçevedir. BIM sadece bir araç değil, proje

verimliliğini, iş birliğini ve veriye dayalı karar vermeyi geliştiren entegre bir yaklaşımdır. BIM stratejimiz, başarılı

bir şekilde uygulanmasını sağlayan temel ilkeleri ve metodolojileri ana hatlarıyla belirtir.

BIM stratejisi beş temel ilkeyi kapsamaktadır: Oluşturma, İş birliği, Kontrol, Kullanım ve Katkıda Bulunma.

Bu ilkeler, BIM'in başarılı bir şekilde uygulanması, proje sonuçlarının iyileştirilmesi, bilgi ve yenilik mirasının

sağlanması için bize yol göstermeye yardımcı olmaktadır.

Oluşturma

Oluşturma, BIM verilerinin ve modellerinin proaktif olarak oluşturulmasını ve geliştirilmesini temsil eder. Bu,

aşağıdaki unsurları içerir:

• Veri Üretimi: Projenin başlangıcından itibaren doğru ve ilgili veriler oluşturulur ve BIM modellerinin temelini

oluşturur.

14

• Model Geliştirme: BIM modelleri, mimari, yapısal, MEP ve diğer temel bileşenleri içerecek şekilde dikkatlice

geliştirilir.

• Geliştirme Seviyesi (LOD): Geliştirme seviyesi, modellerin her aşamada proje gereksinimleriyle uyumlu olmasını

sağlamak için tanımlanır.

Iş birliği

İş birliği, proje paydaşları arasında kesintisiz iletişim ve koordinasyonun önemini vurgular:

• Disiplinler Arası İş birliği: Tüm tasarım ve inşaat disiplinleri, çakışmaları önlemek ve proje hedefleriyle uyumu

sağlamak için aktif olarak iş birliği yapar.

• Ortak Veri Ortamı (CDE): Veri paylaşımı için merkezi bir platform oluşturularak doğru bilgiye gerçek zamanlı erişim

sağlanır.

• Düzenli Koordinasyon Toplantıları: Planlanmış toplantılar anlaşmazlıkların çözümünü, tasarım incelemelerini ve

ilerleme takibini kolaylaştırır.

Kontrol

Kontrol, sağlam denetim ve yönetim süreçlerinin oluşturulmasını ifade eder:

• Veri Yönetimi: Veriler tanımlanmış protokollere ve standartlara göre yapılandırılır, düzenlenir ve yönetilir.

• Sürüm Kontrolü: Sıkı sürüm kontrolü, paydaşların en son bilgilerle çalışmasını sağlar.

• Kalite Güvencesi: Veri bütünlüğünü ve tutarlılığını korumak için kalite kontrolleri yapılır.

15

16

Şekil 5: Kaliteli proje yönetimi - iş akışı

Kullanım

Kullanım, karar verme ve proje yönetimi için BIM verilerini ve modellerini etkili bir şekilde kullanmakla ilgilidir:

• Proje Yönetimi: BIM verileri proje planlamasını, maliyet tahminini ve kaynak tahsisini destekler.

• Tasarım ve Analiz: BIM modelleri tasarım simülasyonları, enerji analizi ve fizibilite çalışmaları için

kullanılmaktadır.

• Tesis Yönetimi: BIM verileri, devam eden tesis operasyonları ve bakımı için değerli bir kaynak haline gelir.

Katkıda Bulunma

Katkıda bulunma, paydaşları BIM sürecine aktif olarak değer katmaya teşvik eder:

• Veri Girişi: Proje katılımcıları, BIM ortamını zenginleştirmek için veri, güncelleme ve içgörülere katkıda bulunur.

• Sürekli İyileştirme: Paydaşlar BIM süreçlerini, iş akışlarını ve standartlarını geliştirmek için fırsatlar arar.

17

• Bilgi Paylaşımı: En iyi uygulamalar ve öğrenilen dersler, projeye ve gelecekteki projelere fayda sağlamak için paylaşılır.

2.3. Otomasyon Araçları ve Sistemleri

[Proje Adı Girin] projesinde proje teslimi ve iş birliği, otomasyon araçları ve sistemlerinin kullanımıyla geliştirilmiştir. Aşağıdaki matris, çeşitli tasarım ve inşaat disiplinlerinde belirli yazılım uygulamalarının seçilmesi ve kullanılmasına ilişkin sorumlulukları özetlemektedir. Her bir disiplin, projenin ihtiyaçları ve hedefleriyle uyumlu yazılım seçimine açık ve koordineli bir yaklaşım sağlamak için Sorumlu tarafla belirlenmiştir.

Sorumluluk Anahtarı:

[Sorumlu Tarafı Belirtin]: Her bir disiplin/kapsam dahilinde yazılım seçimi ve kullanımından sorumlu kurum veya

rolü tanımlayın.

2.4. BIM Planlama

[Proje Adını Girin] projesi için genel BIM Uygulama Planı (BEP) ile uyumlu olarak, alt yükleniciler BIM'in başarılı bir

şekilde uygulanmasında kilit katılımcılardır. Alt yüklenicilerin, BIM süreçlerinin ve katkılarının proje gereklilikleriyle

uyumlu olmasını sağlamak için kendi BIM Uygulama Planlarını (BEP) hazırlamaları beklenmektedir. Bu bölüm,

alt yüklenicilere BEP'lerini hazırlama konusunda rehberlik eder ve dahil edilmesi gereken üst düzey bölümleri ve

konuları belirtir.

Alt Yüklenici BIM Uygulama Planı (BEP)

Alt yüklenicilerin, BIM uygulamasına yaklaşımlarını detaylandıran kapsamlı belgeler olarak hizmet veren

BEP'lerini geliştirmeleri gerekmektedir. BEP, alt yüklenicinin projedeki özel iş kapsamına ve sorumluluklarına göre

uyarlanmalıdır. Alt yüklenici BEP'inin temel bileşenleri şunları içerir:

1. Giriş:

• Alt yüklenicinin projedeki rolüne ve iş kapsamına genel bakış.

• Alt yüklenicinin BIM kabiliyetleri ve deneyiminin özeti.

2. Projeye Genel Bakış:

• [Proje Adını Girin] projesinin ve hedeflerinin açıklaması.

• Projeye özgü BIM hedefleri, dönüm noktaları ve beklentileri.

3. BIM Iş Kapsamı:

• Modelleme sorumlulukları ve veri gereksinimleri de dahil olmak üzere alt yüklenicinin BIM kapsamının net bir

şekilde tanımlanması.

• BIM çıktılarının ve LOD (Geliştirme Seviyesi) gereksinimlerinin belirlenmesi.

4. BIM Standartları ve Kılavuzları:

• Projeye özgü BIM standartlarına, protokollerine ve yönergelerine bağlılık.

• Alt yüklenicinin disipliniyle ilgili her türlü ek standart.

18

5. Yazılım ve Araçlar:

Şekil 6: Autodesk ConstrucOon Cloud aşamaları

• Alt yüklenici tarafından kullanılacak BIM yazılımı ve araçlarının belirlenmesi, örneğin Autodesk'ten AEC

Collection ve Autodesk Construction Cloud ( yukarıda görebilirsiniz).

• Uyumluluk ve birlikte çalışabilirlik hususları.

6. Veri Alışverişi ve Koordinasyon:

• Diğer proje paydaşlarıyla veri alışverişi için protokoller.

• Çakışma tespiti ve çözümü de dahil olmak üzere iş birliği ve koordinasyon prosedürleri.

7. Kalite Güvencesi:

• BIM modellerinin ve verilerinin doğruluğunu ve kalitesini sağlamaya yönelik önlemler.

• Model doğrulama ve bilirkişi incelemesi için prosedürler.

8. Program Entegrasyonu:

• BIM görevlerinin ve dönüm noktalarının genel proje programına entegrasyonu.

• Temel proje dönüm noktaları ile uyum.

19

CONTROL

20

9. Veri Aktarımı:

• Projenin dönüm noktalarında ve alt yüklenicinin işinin tamamlanmasında veri devri için prosedürler.

• Veri gönderimleri için format ve içerik gereklilikleri.

10. Eğitim ve Kaynaklar:

• BIM faaliyetlerinde yer alan alt yüklenici personeli için eğitim ve kaynak gereksinimleri.

• Nitelik geliştirme planları.

11. Proje Koordinasyonu:

• Proje koordinasyon toplantılarına katılım ve diğer alt yükleniciler ve ana yüklenici ile işbirliği.

12. Raporlama ve Hesap Verebilirlik:

• BIM ilerlemesi, sorunları ve çözümleri için raporlama prosedürleri.

• Alt yüklenicinin ekibi içinde sorumlulukların ve hesap verebilirliğin atanması.

13. Ekler:

• Gerektiğinde destekleyici belgeler, şablonlar veya ek bilgiler.

Alt yüklenicilerin, proje boyunca sorunsuz BIM entegrasyonu sağlamak için ana yüklenici ve diğer alt

yüklenicilerle işbirliği yapmaları teşvik edilir. Alt yüklenici BEP'i, proje gerekliliklerine göre inceleme ve onay için

sunmalıdır.

21

2.5. Modelleme Stratejisi

İyi tanımlanmış modelleme stratejisi, [Proje Adını Girin] projesinde BIM'in uygulanmasının kilit noktasıdır. Modelleme

stratejisi, proje yaşam döngüsü boyunca

BIM modellerinin oluşturulmasını ve yönetimini yöneten yönergeleri, prosedürleri ve ilkeleri ana hatlarıyla belirtir.

2.5.1. Model Haritası

Modelleme stratejisinin temel bileşenlerinden biri, BIM modellerinin hiyerarşik yapısını ve ilişkilerini görselleştiren

dinamik bir belge olan Model Haritasıdır. Model Haritası, çeşitli disiplinlerin katkılarını koordine etmek, tutarlılığı ve

proje hedefleriyle uyumu sağlamak için bir yol haritası görevi görür.

Şekil 7: BIM Model Değişim Haritası - Kaynak: hXp://www.bimmanager.com/wp-content/uploads/2009/11/BIM- Process-Exchange-IDM.pdf

2.5.2. Modellemenin kapsamı

Proje için gerekli BIM modelleme detay kapsamı Bölüm 8.4'te belirtilmiştir. Modelleme, BIM kullanım durumlarının gereklilikleri ile tutarlı olmalıdır.

Tesislerin ve sahaların tasarımının tüm ana unsurları modellenmelidir. Her tasarımcı, tasarımlarını Proje BIM Standardında tanımlandığı şekilde bir BIM Modeli olarak hazırlayacak ve sunacaktır. BIM Modeli, tüm tasarım bilgileriyle tam olarak entegre

22

edilmeli ve tasarım detaylarının üretimi için birincil kaynak olarak kullanılmalıdır.

Modelden çıkarılan metraj, projenin Metraj Listesi ile eşleşmelidir.

Kılavuz: • Çizelgeler model içindeki verilerden üretilecektir.

• İnşaat için gerekli tüm detaylar ve büyütülmüş kesitler mümkün olduğunda modelden

türetilmelidir. Doğrudan modelden türetilmeyen detaylar ve genişletilmiş kesitler için tasarımcı,

detayları ve genişletilmiş kesitleri gösteren geometri ve verilerin model unsurlarıyla tutarlı

olduğunu doğrulamalıdır.

Şekil 8: Kaynak: BIM modellerindeki farklı LOD seviyeleri, (BIMForum, 2016)'dan uyarlanmışer.

• "Standart" ve "tipik" detaylar gibi önemli taslak içeriğine sahip detaylar modelle çelişmemeli ve doğrulama

ve koordinasyon için mümkün olduğunda modeli bir altlık olarak kullanmalıdır. Modelden türetilen üç boyutlu,

izometrik ve kesit izometrik detaylar tercih edilir.

• BIM yazım platformunun desteklediği durumlarda (örn. Revit), çizim indeksleri modele dayalı bir programdan

türetilmelidir.

• Alt yükleniciler, BIM Uygulama Planlarında ve Model Geliştirme Planında tesis veya saha tasarımının hangi

unsurlarının modellenmeyeceğini açıkça belirtmelidir.

Özet:

• Tesislerin ve sahaların tasarımının tüm önemli unsurları BIM'de modellenmelidir.

Şekil 9: Kaynak: Açık Standartların ve LOD'un BIM'e Uygulanması James Vandezande, AIA - HOK, Autodesk Üniversitesi 2013

• BIM modeli tüm tasarım bilgileriyle tam olarak entegre edilmeli ve tasarım özelliklerinin üretimi için birincil kaynak

olarak kullanılmalıdır.

• Modelden alınan miktarlar projenin Metraj Listesi ile eşleşmelidir.

• Şemalar, detaylar ve büyütülmüş kesitler mümkün olduğunda modelden türetilecektir.

• Alt yükleniciler, tesis veya saha tasarımının hangi unsurlarının modellenmeyeceğini açıkça belirtmelidir.

2.6. Bilgi Stratejisi BIM Uygulama Planındaki (BEP) Bilgi Stratejisi, bilginin proje içinde nasıl yönetileceğini,

talep edileceğini ve ilişkilendirileceğini tanımlayan önemli bir bileşendir. Bu strateji,

çeşitli proje süreçlerini desteklemek için doğru verilerin doğru zamanda mevcut

olmasını sağlar:

1. Bilgi Depolama: • BIM projesinde bilgi depolama, BIM modelleri, belgeler, programlar ve diğer

proje verileri dahil olmak üzere projeyle ilgili tüm verilerin güvenli bir şekilde

depolandığı ve düzenlendiği merkezi bir veri havuzunun oluşturulmasını içerir.

Bu veri havuzu genellikle işbirlikçi veri yönetimi (örneğin Autodesk Construction

Cloud) için tasarlanmış dijital bir platform olan Ortak Veri Ortamı (CDE)

şeklindedir.

23

2. Bilgi Talebi: • Bilgi talepleri, proje paydaşlarının BIM modellerinden ve proje belgelerinden belirli veri veya bilgileri talep ettiği resmi süreçlerdir. Bu talepler, tasarım özelliklerinden inşaat detaylarına kadar çok çeşitli konuları kapsayabilir.

3. Denetim Talebi: • Denetim talepleri genellikle inşaat sırasında kalite kontrol ve kalite güvence süreçleriyle ilgilidir. Bu talepler, sahada gerçekleştirilen işin projenin tasarım ve inşaat standartlarına uygun olmasını sağlamak için yapılır. BIM verileri, inşa edilen koşulların orijinal tasarımla uyumlu olduğunu doğrulamak için kullanılabilir.

4. Malzeme Talebi: • Malzeme talepleri, gerekli inşaat malzemelerinin ve ürünlerinin belirlenmesini ve tedarik edilmesini içerir. BIM modeli, projenin tasarım ve inşaat belgelerine dayalı olarak gerekli malzemelerin miktarını ve özelliklerini belirlemek için kullanılabilir.

5. Iş Görevi: • İş görevleri, inşaat ve diğer proje aşamaları sırasında gerçekleştirilmesi gereken belirli faaliyetler veya görevlerdir. Bunlar kazı, iskelet, elektrik işleri, sıhhi tesisat ve daha birçok konuyla ilgili görevleri içerebilir. BIM, iş görevlerini verimli bir şekilde planlamak ve programlamak, bunları projenin zaman çizelgesi ve kaynak tahsisi ile uyumlu hale getirmek için kullanılabilir.

6. Bağlantı Bilgileri: • BIM projesinde bilgilerin birbirine bağlanması, çeşitli veri unsurları arasında ilişkiler ve bağımlılıklar kurulmasını içerir. Örneğin, denetim taleplerinin belirli BIM modeli bileşenlerine bağlanması, kalite kontrollerinin doğru yerlerde yapılmasını sağlamaya yardımcı olur. Malzeme talepleri, hangi bileşenlerin belirli malzemeler gerektirdiğini belirlemek için BIM modeline bağlanabilir. İş görevleri, planlanan faaliyetler ile gerçek inşaat süreci arasındaki uyumu sağlamak için proje programına ve BIM modeline bağlanabilir.

24

7. BIM Model Etiketleme:

• BIM model etiketleme, meta verileri veya öznitelikleri BIM nesneleriyle ilişkilendirme yöntemidir. Bu meta veriler,

üretici detayları, kurulum tarihleri, bakım gereksinimleri ve daha birçok konuda nesneler hakkında ek bilgiler

sağlar.

Etiketleme, BIM model elemanlarıyla bağlantılı bağlam ve ek veriler sağlayarak verimli veri alımını mümkün kılar

ve bilgi taleplerini, denetimleri, malzeme takibini ve iş görevi planlamasını destekler.

Genel olarak, BIM projesinde etkili bir Bilgi Stratejisi, proje bilgilerinin iyi organize edilmiş, kolay erişilebilir ve

birbirine bağlı olmasını sağlar. Proje yaşam döngüsünün her aşamasında proje paydaşları arasında kesintisiz

iletişim, iş birliği ve karar vermeyi kolaylaştırır.

2.7. BIM Kullanım Örnekleri

Bunlar, belirli proje hedeflerine veya görevlerine ulaşmak için BIM teknolojisinin ve verilerinin kullanıldığı

belirli senaryoları veya uygulamaları ifade eder. Bu kullanım senaryoları, BIM'in bir inşaat projesinin farklı

aşamalarında nasıl kullanıldığını tanımlamaya yardımcı olur. Her kullanım senaryosu, genellikle çeşitli proje

paydaşlarının ihtiyaçları ve sorumlulukları ile uyumlu olan belirli proje faaliyetleri ve hedefleri ile ilişkilidir.

Şekil 10: Ortak tasarım örneği iş akışı

Bunların içinde bazı ortak BIM kullanım senaryoları bulunmaktadır:

25

1. Mühendislik ve Imalat Çizimleri:

Bu kategori, projenin tasarım ve mühendislik yönlerine odaklanmaktadır. BIM, ayrıntılı tasarım modelleri

oluşturmak, mühendislik hesaplamaları üretmek ve inşaat için imalat çizimleri oluşturmak için kullanılır. Bu

kategorideki yaygın BIM kullanım durumları şunları içerir:

• Tasarım Oluşturma: Mimari, yapısal ve MEP (Mekanik, Elektrik, Sıhhi Tesisat) sistemleri için detaylı

tasarım modellerinin oluşturulması ve geliştirilmesi.

• Çakışma Tespiti: Farklı tasarım bileşenleri arasındaki uyuşmazlık veya çakışmaları belirleme ve çözme.

• Metraj Çıkarma: Maliyet tahmini ve tedarik için doğru miktarların ve ölçümlerin çıkarılması.

• Tasarım Koordinasyonu: Çok disiplinli ekipler arasında tasarım değişikliklerin ve güncellemelerin iş birliği

içinde koordine edilmesi.

2. Proje Kontrolleri:

Proje kontrolleri, proje ilerlemesinin, maliyetlerinin ve programlarının izlenmesini ve yönetilmesini içerir.

BIM, proje verilerinin görselleştirilmesine ve karar verme sürecinin iyileştirilmesine yardımcı olur. Bu

kategorideki yaygın kullanım durumları arasında aşağıdakiler yer almaktadır:

• Program Simülasyonu: Yapım sıralarını görselleştirmek ve proje programlarını simüle etmek için BIM

kullanımı.

• Maliyet Tahmini: Doğru maliyet tahminleri sağlamak için BIM verilerinin maliyet tahmin araçlarıyla entegre

edilmesi.

• İlerleme Takibi: Proje programına uyumu sağlamak için 4B BIM modellerini (3B + zaman) kullanarak

inşaat ilerlemesinin izlenmesi.

26

Şekil 11: ACC proje sermAyesinin t m AŞAmAlArini yöneTİr

3. Sözleşme ve Tedarik:

Bu kategori, inşaat için malzeme, hizmet ve sözleşme tedariki ile ilgilidir. BIM, gereksinimleri belirlemek ve tedarik süreçlerini yönetmek için kullanılabilir. Yaygın kullanım durumları arasında aşağıdakiler yer almaktadır: • Malzeme Takibi: İnşaat malzemelerinin tedarik ve teslimatının BIM miktarlarına göre yönetilmesi. • Tedarikçi Koordinasyonu: Malzemelerin BIM spesifikasyonlarını karşıladığından emin olmak için tedarikçiler ve satıcılarla koordinasyon. • Sözleşme Uyumluluğu: İnşaat sözleşmelerinin BIM standartlarına ve gereksinimlerine uygun olduğunun doğrulanması.

4. Inşaat:

İnşaat kategorisi, BIM'in inşaat faaliyetlerini yönlendirmek, kalite kontrolü sağlamak ve iletişimi kolaylaştırmak için kullanıldığı gerçek inşaat aşamasını içerir. Yaygın kullanım durumları arasında şunlar yer almaktadır: • Yerinde Yerleşim: Şantiyede bina bileşenlerinin hassas yerleşimi ve konumlandırılması için BIM'in kullanılması. • İnşa Edildiği Gibi Dokümantasyon: Tesis yönetimi için gerçek inşaat koşullarını kaydetmek üzere inşa edildiği gibi modeller oluşturma. • Kalite Güvencesi: Tasarım şartnamelerine uygunluğu sağlamak amacıyla inşaat sırasında kalite kontrol ve denetim için BIM'in kullanılması.

27

28

Bu BIM kullanım örnekleri, BIM teknolojisinin inşaat projesinin çeşitli yönlerine nasıl uygulandığını, farklı proje

aşamalarında ve farklı paydaşlar arasında verimliliği, doğruluğu ve iş birliğini nasıl artırdığını göstermektedir. Her

bir kullanım örneği, belirli proje faaliyetleri ve hedefleriyle uyumludur ve projenin genel başarısına katkıda bulunur.

2.7.1. Tasarım Oluşturma

İnşaat projesinin çeşitli yönleri için ayrıntılı tasarım modellerinin oluşturulması ve geliştirilmesine odaklanan önemli

bir BIM kullanım durumudur. Mimari, yapısal ve MEP (Mekanik, Elektrik, Sıhhi Tesisat) tasarım bileşenlerinin

geliştirildiği ve rafine edildiği projenin ilk aşamalarında önemli bir rol oynar. BIM bağlamında tasarım oluşturmanın

daha ayrıntılı bir açıklamasını burada bulabilirsiniz:

1. Detaylı Modeller Oluşturma: Tasarım oluşturma, BIM yazılım araçları kullanılarak son derece ayrıntılı 3B

modellerin oluşturulmasını içerir. Bu modeller sadece binanın fiziksel şeklinin temsili olmakla kalmaz, aynı

zamanda bileşenleri, malzemeleri, sistemleri ve özellikleri hakkında da zengin bilgiler içerir.

2. Mimari Tasarım: Mimarlar, yerleşim planı, mekansal ilişkiler, estetik ve iç tasarım dahil olmak üzere binanın

mimari yönlerini geliştirmek için tasarım oluştururlar. BIM, mimarların yapının kapsamlı bir dijital temsilini

oluşturmasını sağlar.

3. Yapısal Tasarım: Yapı mühendisleri, kirişler, kolonlar, temeller ve taşıyıcı sistemler gibi binanın yapısal

unsurlarını modellemek için tasarım oluştururlar. BIM modeli, tasarımın yapısal bütünlüğünü ve performansını

analiz etmeye yardımcı olur.

4. MEP Tasarımı: Mekanik, Elektrik ve Sıhhi Tesisat (MEP) tasarımcıları, HVAC (Isıtma, Havalandırma ve

İklimlendirme), elektrik dağıtımı, sıhhi tesisat ve yangından korunma dahil olmak üzere binanın sistemlerini

geliştirmek için tasarım oluştururlar.

MEP sistemleri için BIM modelleri koordinasyonu ve çakışma tespitini kolaylaştırır.

29

Şekil 12: ACC ile Tasarım İşbirliği

5. Parametrik Modelleme: Tasarım oluşturma genellikle BIM modelindeki nesnelerin belirli parametreler ve

özelliklerle oluşturulduğu parametrik modellemenin kullanımını içerir. Bu, parametreler ayarlanabildiğinden

ve model bu değişiklikleri otomatik olarak yansıtacağı için verimli tasarım değişikliklerine ve güncellemeleri

yapılmasını sağlar.

6. İş birliği: İşbirliği, tasarım yazımının önemli bir yönüdür. Mimari, yapı ve MEP gibi birden fazla tasarım

disiplini aynı BIM ortamında iş birliği yapar. Bu, koordinasyonu kolaylaştırır, çakışmaları azaltır ve tüm tasarım

elemanlarının birlikte uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlar.

7. Veri Entegrasyonu: Tasarım oluşturma, malzemeler, teknik özellikler, maliyet tahminleri ve sürdürülebilirlik

kriterleriyle ilgili verilerin BIM modeline entegre edilmesini içerir. Bu veri odaklı yaklaşım, karar vermeyi geliştirir ve

sürdürülebilirlik ve maliyet analizini destekler.

8. Tasarım Doğrulama: BIM yazılım araçları genellikle analiz ve simülasyon yetenekleri içerir. Tasarım oluşturma,

mühendislerin yapısal bütünlük, enerji verimliliği ve diğer performans kriterlerinin simülasyonları yoluyla

tasarımlarını doğrulamalarını sağlar.

9. Tasarım Dokümantasyonu: Tasarım yazımı sırasında oluşturulan BIM modeli, planlar, kesitler, yükseklikler ve

3B görünümler dahil olmak üzere tasarım dokümantasyonu için temel oluşturur. Bu belgeler yasal onaylar, inşaat

ve yüklenicilerle koordinasyon için kullanılır.

30

Şekil 13: Revit ve ACC ile inşa edildiği gibi yönetme örneği

2.7.2. Mühendislik Analizi Mühendislik analizi, mühendislik sistemlerinin ve yapılarının tasarımında ve geliştirilmesinde kritik bir aşamadır ve projenin güvenliğini, verimliliğini ve işlevselliğini sağlamada önemli bir rol oynar. Mühendislik analizine ilişkin bazı temel hususlar ve görüşler aşağıda yer almaktadır:

1. Mühendislik Analizinin Amacı: • Mühendislik analizi, mühendislik tasarımlarının davranışını, performansını ve uygunluğunu ölçmek ve değerlendirmek için yapılır. Mühendislerin ve tasarımcıların bir projenin tasarım, inşaat ve işletme aşamalarında bilinçli kararlar almalarına yardımcı olur.

2. Mühendislik Analizi Türleri: • Projeye ve özel gereksinimlerine bağlı olarak çeşitli mühendislik analizi türleri vardır. Yaygın türler arasında yapısal analiz, termal analiz, akışkanlar dinamiği analizi, elektrik analizi ve sonlu elemanlar analizi (FEA) yer alır.

3. Yapısal Analiz: • Yapısal analiz, binalar, köprüler ve barajlar gibi yapıların bütünlüğünü ve stabilitesini değerlendirir. Bir yapının yıkılmadan yüklere, basınçlara ve çevresel koşullara dayanıp dayanamayacağını belirlemeye yardımcı olur.

4. Termal Analiz:

31

• Termal analiz, sistemler içindeki ısı transferi ve sıcaklık dağılımına odaklanır. Çeşitli endüstrilerde ısıtma, havalandırma ve soğutma (HVAC) sistemlerinin, elektronik bileşenlerin ve termal yönetimin tasarımında esastır.

5. Akışkan Dinamiği Analizi: • Akışkan dinamiği analizi, akışkanların (sıvılar ve gazlar) sistemler içindeki davranışlarını inceler. Boru hatları, pompalar ve türbinlerin tasarımında çok önemlidir.

6. Elektrik Analizi: • Elektrik analizi, elektrik devrelerinin ve sistemlerinin davranışının değerlendirilmesini içerir. Elektriksel güvenliğin, verimliliğin ve elektrikli bileşenlerin doğru çalışmasının sağlanmasına yardımcı olur.

7. Sonlu Eleman Analizi (FEA): • FEA, karmaşık mühendislik problemlerini daha küçük, daha yönetilebilir unsurlara bölerek çözmek için kullanılan sayısal bir yöntemdir. Gerçek dünya koşullarını simüle etmek ve malzeme ve yapıların nasıl davranacağını tahmin etmek için yapısal, termal ve mekanik analizlerde yaygın olarak kullanılır.

8. Simülasyon ve Modelleme: • Mühendislik analizi genellikle bilgisayar destekli simülasyon ve modellemeyi içerir. Mühendisler sanal modeller oluşturmak için özel yazılım araçları kullanır ve performans ve davranışı değerlendirmek için çeşitli koşulları ve senaryoları simüle eder.

9. Optimizasyon: • Mühendislik analizi, mühendislerin en verimli ve uygun maliyetli çözümleri bulmalarına yardımcı olarak optimizasyon amacıyla kullanılabilir. Örneğin, yapısal bütünlüğü korurken malzeme kullanımını en aza indirmek veya bir sistemde enerji verimliliğini en üst düzeye çıkarmak için kullanılabilir.

10. Yinelemeli Süreç: • Mühendislik analizi genellikle yinelemeli bir süreçtir. Mühendisler bir tasarımı analiz eder, ayarlamalar yapar ve istenen performans ve güvenlik standartlarına ulaşana kadar yeniden analiz eder.

11. Risk Azaltma: • Mühendislik analizi yapılarak potansiyel riskler ve tasarım kusurları tasarım aşamasının başlarında tespit edilip hafifletilebilir, böylece inşaat sırasında maliyetli hatalar ve değişiklikler yapılması olasılığı azaltılabilir.

32

12. Mevzuat Uyumluluğu:

• Birçok mühendislik projesi yasal standartlara ve yönetmeliklere uygun olmalıdır. Mühendislik analizi,

tasarımların bu gereklilikleri karşılamasını ve gerekli onay ve izinlerin alınmasını sağlar.

13. Disiplinlerarası Iş birliği:

• Karmaşık projelerde, mühendislik analizi genellikle bir sistemin veya yapının tüm yönlerini kapsamlı bir

şekilde değerlendirmek için inşaat, makine, elektrik ve çevre mühendisliği gibi çeşitli mühendislik disiplinleri

arasında iş birliği gerektirir.

Özetle, mühendislik analizi, mühendislik tasarım sürecinde kritik bir adım olan çok disiplinli bir yaklaşımdır ve

projelerin amaçlanan hedeflerine ulaşmasını ve endüstri standartlarına ve yönetmeliklerine uymasını sağlar.

2.7.3. Çizim ve Program Oluşturma

Genel düzenleme, koordinasyon ve konum çizimlerinin yanı sıra bileşen ve malzeme çizelgeleri de dahil olmak

üzere çeşitli temel çizimler ve çizelgeler doğrudan BIM modelinden oluşturulur. Ayrıca, tipik detaylar, montaj ve

bileşen detayları ve imalat çizimleri BIM modeliyle birlikte oluşturularak proje standartlarıyla uyum sağlanabilir.

Alt yüklenicilerin BIM Uygulama Planları, koordinasyonu ve tutarlılığı teşvik ederek ayrı olarak oluşturulan

ayrıntıları belirtir.

• Genel düzenleme çizimleri: Bazen GD çizimleri olarak da adlandırılan genel düzenleme çizimleri, bir yapı

veya sisteme genel bir bakış sağlayan kapsamlı planlardır. Genellikle ana bileşenlerin düzenini ve konumunu,

temel boyutları ve proje içindeki ilişkileri gösterirler. BIM bağlamında, bu çizimler doğrudan 3B modelden

üretilir. Projenin tasarımının üst düzey görsel temsilleri olarak hizmet eder.

Şekil 14: Revit ile 3B Modelden 2B Çizim Oluşturma

• Koordinasyon çizimleri: Koordinasyon çizimleri, yapısal, mekanik, elektrik ve sıhhi tesisat gibi çeşitli bina sistemlerinin çakışma veya çakışma olmadan birlikte uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlamak için çok önemlidir. Bu çizimler BIM modelinden üretilir ve farklı bileşenlerin kesiştiği veya örtüştüğü alanları vurgulayarak çakışmaların erken tespit edilmesine ve çözülmesine olanak tanır.

• Mahal çizimleri: Mahal çizimleri, bileşenlerin, sistemlerin veya elemanların proje içinde nereye yerleştirileceğine ilişkin belirli ayrıntılar sağlar. BIM modelinden türetilirler ve inşaat sırasında ekipman, demirbaş ve malzemelerin doğru bir şekilde konumlandırılmasında etkili olur.

• Bileşen ve malzeme çizelgeleri: Çizelgeler, proje bileşenlerinin ve malzemelerinin miktarlarını ve özelliklerini listeler. Bu çizelgeler, BIM modelinden elde edilen verilere dayanarak oluşturulur ve proje boyunca tedarik, maliyet tahmini ve malzeme miktarlarının takibi için doğru ve güncel bilgilerin kullanılmasını sağlar.

• Genel detaylar: Genel detaylar, projede tekrar tekrar kullanılan standartlaştırılmış tasarım bileşenlerini veya inşaat yöntemlerini ifade eder. BIM modelinden ayrı olarak geliştirilebilseler de, modelin tasarım standartlarıyla tutarlı olmalıdır. Bu detaylar genellikle inşaatta verimlilik ve tutarlılık için kullanılır.

• Montaj ve bileşen detayları: Montaj ve bileşen detayları, belirli yapı elemanlarının nasıl bir araya geldiği ve inşa edildiği hakkında derinlemesine bilgi sağlar. Bu detaylar BIM modelinden ayrı olarak oluşturulabilir ancak modelin tasarımıyla

33

34

uyumlu olmalıdır. İnşaat yöntemleri ve teknik özellikleri hakkında daha ayrıntılı bir görünüm sunar.

• İmalat çizimleri: İmalat çizimleri, özellikle imalat veya inşaat amaçları için oluşturulan son derece ayrıntılı

çizimlerdir. Malzemeler, boyutlar ve yapım teknikleri hakkında bilgi içerebilirler. Doğrudan BIM modelinden

üretilmemekle birlikte, imalat çizimleri modelin tasarım amacını doğru bir şekilde yansıtmalı ve

özel bileşenlerin doğru spesifikasyonlara göre üretilmesini sağlamalıdır.

• Alt Yüklenicinin BIM Yürütme Planı: Projede yer alan her bir alt yüklenici, tipik detaylar, montaj detayları veya

atölye çizimleri gibi belirli çizimleri BIM modelinden ayrı olarak oluşturabilir. Bu çizimler tipik olarak Alt Yüklenicinin

BIM Yürütme Planında (BEP) detaylandırılır. BEP, Alt Yüklenicilerin çalışmalarını ana model ve diğer proje

paydaşlarıyla nasıl iş birliği yapacaklarını, iletişim kuracaklarını ve entegre edeceklerini ana hatlarıyla belirtir.

2.7.4. Koordinasyon Yönetimi (Çakışma Kontrolü)

Etkili tasarım koordinasyonu, karmaşık inşaat projelerinin başarısı için çok önemlidir. Bu koordinasyonun

ayrılmaz bir yönü, genellikle çakışma kontrolü olarak adlandırılan koordinasyon yönetimidir. Çakışma kontrolü,

çeşitli disiplinlerden gelen farklı yapı bileşenlerinin tasarım içinde sorunsuz bir şekilde birbirine uymasını sağlar.

Bu süreç, tasarım doğruluğu ve verimliliğine ulaşmada hayati bir adım olan modellenmiş unsurlar arasındaki

mekansal etkileşimlerin veya çakışmaların belirlenmesini içerir.

Şekil 15: Çakışma yöneGmini gösteren ACC ile Power BI entegrasyonu

35

Şekil 15: Çakışma yöneGmini gösteren ACC ile Power BI entegrasyonu

• Tasarım Koordinasyonu ve Çakışma Kontrolü: Tasarım koordinasyonu, özellikle çok disiplinli projelerde

BIM'in temel bir yönüdür. Uyumlu bir tasarım oluşturmak için mimari, yapısal, mekanik, elektrik ve sıhhi

tesisat unsurlarının hizalanmasını içerir. Bu koordinasyonu desteklemek için özel BIM yazılımı kullanılarak

çakışma kontrolleri yapılır. Bu kontroller, inşaat sırasında ortaya çıkabilecek potansiyel mekansal çakışmalar

veya müdahaleler için 3B modelleri inceler.

• İnceleme için Çakışma Kaydı: Çakışmaları sistematik olarak ele almak için Autodesk Construction

Cloud'da bir çakışma kaydı oluşturulur ve muhafaza edilir. Bu kayıt, tespit edilen çakışmaların kapsamlı bir

kaydı olarak hizmet verir ve tasarım incelemeleri sırasında kullanılır. Proje paydaşlarının çakışmaları verimli

bir şekilde tanımlamasını ve değerlendirmesini sağlayarak, inşaat aşamasında komplikasyonları önlemek

için bunların derhal ele alınmasını sağlar.

• Çakışmasız Unsurların Onaylanması: Çakışma kontrolü sürecinde önemli bir kriter, elemanların LOD

(Geliştirme Seviyesi) 350 olarak onaylanmasıdır. LOD 350, unsurların detaylandırıldığı ve fabrikasyon veya

inşaat için hazır olduğu yüksek bir geliştirme seviyesini ifade eder. Baş mühendisler bu LOD'deki bir unsuru

onaylamadan önce, belirli bir çalışma alanındaki tüm ilgili modellerle çakışmadığını onaylanmalıdır. Bu titiz

kalite güvence adımı, inşaat aşamasına geçmeden önce çakışmaların çözülmesini sağlayarak yeniden

çalışmayı ve proje gecikmelerini en aza indirir.

2.7.5. Mühendislik Ilerleme Takibi

Verimli Mühendislik İlerleme Takibi, model nesnelerinin doğruluğunu ve gelişim durumunu sağlayan temel

bir bileşendir. Bu süreç, model elemanlarının Gelişim Düzeyini (LOD) izlemeyi içerir ve proje bileşenlerinin

gelişen olgunluğuna ilişkin net bilgiler sağlar. Disiplin liderleri, her nesne için LOD'yi beyan ederek bu izleme

sürecinde hayati bir rol oynar ve proje şeffaflığını ve koordinasyonunu geliştirir.

• Gelişim Seviyesi (LOD) Takibi: LOD takibi, BIM proje yönetiminde önemli bir uygulamadır. Model

nesnelerinin, kavramsal temsillerden son derece ayrıntılı ve inşa edilebilir unsurlara kadar çeşitli gelişim

aşamaları boyunca ilerlemesinin izlenmesini içerir. Bu izleme süreci, bir modelin olgunluğunun ve inşaat için

hazır olma durumunun bir göstergesi olarak hizmet eder.

Şekil 16: Revit Cloud Worksharing örneği

• Disiplin Lideri Sorumluluğu: Kendi alanlarında konu uzmanı olan disiplin liderleri, LOD takibini denetleme

sorumluluğunu taşır. Bireysel model nesnelerinin LOD durumunu beyan etmekten sorumludurlar. Bu beyan

tipik olarak BIM modeli içindeki nesnelere belirli niteliklerin veya meta verilerin atanması yoluyla

gerçekleştirilir.

• LOD Bildirimi için Öznitelikler: Her nesnenin LOD'sini doğru bir şekilde beyan etmek için disiplin liderleri

model nesne özniteliklerini kullanır. Bu nitelikler nesnenin gelişim aşamasını gösteren işaretler olarak işlev

görür. Örneğin, bir nesne kavramsal aşamadaysa LOD 200 olarak işaretlenebilirken, LOD 400 olarak

belirlenen bir nesne, inşaat dokümantasyonu için hazır olan oldukça ayrıntılı ve koordineli bir unsuru gösterir.

36

Şekil 17: Model Koordinasyonu

• Proje Şeffaflığını Artırma: LOD takibi, proje şeffaflığına ve iş birliğine önemli ölçüde katkıda bulunur. Proje paydaşlarının model unsurlarının gelişim durumunu bir bakışta değerlendirmelerini sağlayarak bilinçli karar vermeyi teşvik eder. Bu şeffaflık özellikle tasarım incelemeleri ve inşaat planlaması sırasında değerlidir.

• Koordinasyon ve Risk Azaltma: LOD'yi takip ederek, potansiyel koordinasyon sorunları ve riskler tasarım sürecinin erken aşamalarında tespit edilebilir. Bu proaktif yaklaşım, ekiplerin çeşitli disiplinler arasındaki çatışmaları, uyuşmazlıkları veya LOD'deki tutarsızlıkları derhal ele almasına olanak tanıyarak inşaat sırasında maliyetli değişiklikler ve yeniden çalışma olasılığını azaltır . • Dokümantasyon ve Uyumluluk: LOD takibi aynı zamanda proje dokümantasyonunun değerli bir bileşenidir. Model elemanlarının proje standartlarıyla uyumlu olmasını ve amaçlanan ayrıntı düzeyiyle uyumlu olmasını sağlamaya yardımcı olur. Ayrıca, denetim ve kalite kontrol süreçlerine yardımcı olarak LOD yönergelerine uyulduğuna dair kanıt sağlar.

2.7.6. Interaktif Tasarım Incelemeleri

İnteraktif Tasarım İncelemeleri, BIM projelerinin dinamik ve işbirlikçi bir yönünü temsil eder ve çeşitli iş kapsamları ve disiplinleri arasında gerçek zamanlı değerlendirme ve karar vermeyi kolaylaştırır. Bu incelemeler, çeşitli görüntüleme araçları ve uygulamaları kullanılarak BIM modelinin canlı olarak incelenmesini içerir. Bu oturumlar sırasındaki kritik eylemler ve geri bildirimler kapsamlı bir şekilde belgelenir ve belirli model

37

38

elemanlarına, bölgelere veya tüm modellere bağlanır. Bu bulgular daha sonra çeşitli yollarla model yazarlarına

iletilerek proje iletişimi ve koordinasyonu geliştirilir.

• Canlı BIM Model İncelemesi: İnteraktif Tasarım İncelemeleri, BIM proje yönetiminin dinamik bir yönüdür.

Bu incelemeler sırasında, birden fazla disiplinden paydaşlar, BIM modelinin ayrıntılı olarak incelendiği

canlı oturumlara katılır. Bu gerçek zamanlı etkileşim, tasarım elemanlarının, mekansal ilişkilerin ve proje

ilerlemesinin iş birliğine dayalı olarak değerlendirilmesine olanak tanır.

• Çoklu Görüntüleme Formatları ve Uygulamaları: Kapsamlı incelemeleri kolaylaştırmak için BIM modelini

görüntülemek üzere çeşitli formatlar ve uygulamalar kullanılır. Bunlar arasında BIM yazılımı, 3B görselleştirme

araçları, artırılmış gerçeklik (AR) veya sanal gerçeklik (VR) uygulamaları yer alabilir. Araçların ve formatların

seçimi, incelemenin özel ihtiyaçlarına bağlıdır.

• Eylem Dokümantasyonu: İnteraktif Tasarım İncelemelerinin temel işlevlerinden biri de eylemleri ve

kararları kaydetmektir. İnceleme sırasında tespit edilen tüm sorunlar, çakışmalar, tasarım değişiklikleri veya

koordinasyon gereksinimleri dikkatle belgelenir. Bu eylemler belirli model unsurları, bölgeler veya tüm

modellerle ilgili olabilir ve ilgili tüm ayrıntıların not edilmesini sağlar.

• Geri Bildirim İletimi: İncelemelerden kaynaklanan geri bildirimler ve eylemler model oluşturanlara ve ilgili

paydaşlara iletilir. Bu iletişim genellikle toplantı tutanakları, yorum formları veya resmi raporlar gibi çeşitli

yollarla sağlanır. Bu belgeler, gözden geçirme sürecinde yapılan tartışmaların ve alınan kararların bir

kaydı olarak hizmet eder.

• Sorun Çözme ve Koordinasyon: İnteraktif Tasarım İncelemeleri, sorunların çözümünde ve koordinasyonda

kilit bir rol oynar. Çakışmalarveya uyuşmazlıklar tespit edildiğinde, sahadaki olası inşaat gecikmelerini veya

çakışmaları önlemek için bunlar derhal ele alınabilir. Ayrıca, tasarım değişiklikleri ve güncellemeleri

sorumlu ekiplere etkin bir şekilde iletilebilir.

• Gelişmiş İş birliği: İnteraktif Tasarım İncelemeleri, proje paydaşları arasında işbirliğini ve anlayışı geliştirir.

Disiplinler arası ekipler, modeli birlikte inceleyerek kendi kapsamlarının nasıl etkileşime girdiğine dair içgörü

kazanabilir ve tasarım ve inşaat süreçlerini optimize etmek için bilinçli kararlar alabilir.

• Proje İlerleme Takibi: Bu incelemeler aynı zamanda proje ilerlemesini takip etmenin bir yolu olarak da hizmet

eder. Paydaşlar, tasarımın proje kilometre taşları ve gereksinimleriyle uyumlu olup olmadığını değerlendirerek

proje yönetimi ve planlaması için değerli girdiler sağlayabilir.

39 2.7.7. Yapısal Detaylandırma

BIM çerçevesinde Yapısal Detaylandırma, özellikle inşaat demiri ve imalat detaylarına odaklanarak beton

ve çelik elemanların karmaşık bir şekilde geliştirilmesini içerir. Bu süreç bir BIM modeli içinde gerçekleştirilir

ve tasarım şartnamelerine hassasiyet ve bağlılık sağlanır. Tasarım modeli ile detaylı model arasındaki

tasarım bilgisi alışverişi kritik bir adımdır. Tasarım Alt Yüklenicisi tarafından tasarım modeline uygunluğun

onaylanması ve bunun BIM İnşaat Modeline sorunsuz bir şekilde entegre edilmesi bu sürecin kilit yönleridir.

Şekil 18: Autodesk Advance Steel ile Çelik Detaylandırma

• Beton ve Çelik Yapısal Detaylandırma: BIM'de yapısal detaylandırma, özellikle inşaat demiri (donatı)

ve imalat detayları gibi unsurlara odaklanarak beton ve çelik elemanların son derece ayrıntılı temsillerini

oluşturmayı içeren kapsamlı bir süreçtir. Bu ayrıntılı modeller, inşaat ve imalat için gerekli bilgileri sağlar.

• Platform Olarak BIM Modeli: Yapısal detaylandırma süreci, yapısal unsurların doğru bir şekilde temsil

edilmesi ve belgelenmesi için dijital bir tuval görevi gören bir BIM modeli içinde gerçekleşir. Bu dijital ortam

hassas ölçümlere, parametrik modellemeye ve daha geniş proje modeliyle entegrasyona olanak

tanır.

• Tasarım Bilgilerinin Paylaşımı: Detaylandırma sürecini kolaylaştırmak için tasarım bilgileri, tasarım modeli ile

detaylı model arasında paylaşılır. Bu

40 paylaşım, detaylandırılmış unsurların orijinal tasarım amacına uygun olmasını sağlayarak tutarsızlıkları ve

hataları en aza indirir.

• Tasarım Alt Yüklenicisinin Rolü: Detaylı modellemeden sorumlu olan Tasarım Alt Yüklenicisinin bu süreçte

önemli bir rolü vardır. Tasarım bilgilerine ve şartnamelere dayalı olarak ayrıntılı modelleri oluşturmakla

görevlidirler. Çalışmaları, tasarım bütünlüğünü korumak için tasarım modeliyle yakından

uyumlu olmalıdır.

• Uygunluk Onayı: Ayrıntılı modeller BIM İnşaat Modeline dahil edilmeden önce, Tasarım Alt Yüklenicisi

bunların tasarım modeliyle uyumlu olduğunu doğrular. Bu adım, ayrıntılı unsurların boyutlar, malzemeler ve

konfigürasyonlar dahil olmak üzere tasarım amacını doğru bir şekilde temsil etmesini sağlar.

• Sorunsuz Entegrasyon: Uygunluk onaylandıktan sonra, ayrıntılı modeller BIM İnşaat Modeline sorunsuz bir

şekilde entegre edilir. Bu entegrasyon, inşaat ekiplerine yapısal elemanlar hakkında doğru ve kapsamlı bilgi

sağladığı için inşaat sürecini koordine etmek için çok önemlidir.

• Kalite Güvencesi: Yapısal detaylandırma süreci, detaylı modellerin en yüksek doğruluk ve hassasiyet

standartlarını karşılamasını sağlayan bir kalite güvence bileşeni içerir. Bu, inşaat sırasında hataları en aza

indirir ve proje verimliliğini artırır.

• Dokümantasyon: Ayrıntılı modeller, inşaat, imalat ve kalite kontrol için kullanılabilecek yapısal elemanların

dijital bir kaydını sağlayarak değerli bir dokümantasyon biçimi olarak hizmet eder. Bu dokümantasyon, projenin

şeffaflığına ve hesap verebilirliğine katkıda bulunur.

2.7.8. Görselleştirme

BIM içinde görselleştirme, grafik gösterimler ve animasyonlar oluşturmak için BIM

modelinden yararlanan güçlü bir araçtır. Bu görselleştirmeler, proje detaylarını Alt Yükleniciler, Tedarikçiler,

Proje Sahibi ve diğer ilgili taraflar dahil olmak üzere çeşitli paydaşlara aktararak etkili iletişim için paha

biçilmez yardımcılar olarak hizmet eder. Ayrıca görselleştirme, güvenli çalışma yöntemlerinin gösterilmesi ve

açıklanması, işgücü için hem grafik materyallerin hem de animasyonların geliştirilmesi ve güvenli ve verimli bir

proje ortamı sağlamak için araç kutusu kolaylaştırılmasına kadar uzanır.

41

Şekil 19: Bulut Tabanlı Animasyon ve Görselleştirme Örneği

• Grafik Görselleştirme ve Animasyon: Görselleştirme, projenin inceliklerini canlı bir şekilde tasvir eden grafik görselleştirmeler ve animasyonlar oluşturmak için BIM modelinin yeteneklerinden yararlanır. Bu görseller, karmaşık bilgilerin paydaşlara anlaşılır ve ilgi çekici bir şekilde aktarılmasında etkilidir.

• Etkili İletişim: Görselleştirme, proje ekipleri ve paydaşlar arasında bir iletişim köprüsü görevi görür. Tasarım amacının, inşaat sıralarının ve proje kilometre taşlarının netleştirilmesine yardımcı olur. İlgili tüm taraflar arasında projenin ilerleyişi ve hedefleri hakkında ortak bir anlayışı teşvik eder.

• Çeşitli Paydaş Kitlesi: Bu görselleştirmelerin hedef kitlesi, Alt Yüklenici, Tedarikçi, Proje Sahibi ve diğer çeşitli paydaşları kapsayacak şekilde çeşitlilik göstermektedir. Her grup, kendi özel ihtiyaç ve ilgilerini ele alan özel görselleştirmelerden faydalanır.

• Güvenlik Yöntemi Gösterileri: Proje ile ilgili görselleştirmelere ek olarak, güvenlik de çok önemli bir husustur. Güvenli çalışma yöntemlerini göstermek ve açıklamak için görselleştirme teknikleri kullanılır. Bu, kazı destek teknikleri gibi güvenli uygulamaları ve prosedürleri sergileyen animasyonlar oluşturmayı içerir.

• El İşçiliği Eğitiminin Geliştirilmesi: Grafikler ve animasyonlar el işçiliği eğitiminin geliştirilmesinde önemli bir rol oynar. Posterler ve grafikler dahil olmak üzere görsel materyaller, etkili eğitim oturumlarını kolaylaştırmak için tasarlanmıştır

42

ve el işçiliğinin güvenlik protokolleri ve çalışma yöntemleri hakkında iyi bilgilendirilmesini sağlar.

• İş Güvenliği Toplantıları: Görselleştirme, güvenli çalışma uygulamalarını tartışmak ve pekiştirmek için

güvenlik toplantıları sırasında animasyonların ve dijital sunumların kullanıldığı iş güvenliği konuşmalarına

kadar uzanır. Bu görüşmeler, önemli güvenlik bilgilerine gerçek zamanlı erişim için tabletler ve

diğer mobil cihazlar kullanılarak sahada yapıldığında özellikle faydalıdır.

• Saha Güvenliği: Sahada görselleştirme uygulaması, güvenli çalışma yöntemlerini ve prosedürlerini

göstermek için tabletlerin ve mobil teknolojinin kullanılmasını içerir. Güvenlik bilgilerine bu şekilde anında

erişim, çalışanların güvenli bir çalışma ortamı sağlamak için gereken bilgilerle donatılmasını sağlar.

• Etkileşim ve Anlayış: Grafik ve animasyonların görsel çekiciliği etkileşimi teşvik eder ve anlayışı geliştirir.

Paydaşlar, görsel bir formatta sunulduğunda karmaşık kavramları daha kolay kavrayabilir ve bu da daha iyi

bilgilendirilmiş karar alma sürecine yol açar.

• Proje İlerleme Takibi: Görselleştirmeler aynı zamanda proje ilerlemesini izlemek

için araçlar olarak da hizmet eder. Paydaşların dönüm noktalarını, inşaat sıralarını ve projenin gelişen

durumunu görselleştirmelerine olanak tanıyarak etkili proje yönetimini teşvik eder.

2.7.9. Aşamalandırma ve Inşaat Sıralama Simülasyonları (4B)

Genellikle 4B simülasyonları olarak adlandırılan Aşama ve İnşaat Sıralama Simülasyonları, BIM alanında

proje yönetimine yönelik yenilikçi bir yaklaşımı temsil eder. Bu simülasyonlar, BIM modellerini proje

programına bağlayan dinamik görsel temsillerin oluşturulmasını içerir. Bu bağlantı, proje aşamalarının,

inşaat kurulum sıralarının ve zaman içindeki operasyonların görselleştirilmesini sağlar. Öncelik, hassas yol

boyunca kritik arayüzlere ve faaliyetlere verilir. Bireysel diziler, belirli kurulumları veya genel dizileri gösteren

yöntem bildirimleriyle ilişkilendirilebilir. Ortaya çıkan 4B sekanslar video dosyaları olarak kaydedilir, tasarım

paketlerine dahil edilir ve kontrol noktası sırasında inşa edilebilirliği doğrulamak için değerli bir araç olarak

hizmet eder. Bu gereksinimler için Navisworks ailesi veya Autodesk Platform Hizmetleri (APS) aracılığıyla

sağlanan bulut muadilleri kullanılabilir.

Şekil 20: Navisworks'te Örnek 4B Simülasyon.

• Dinamik Proje Aşaması: Aşama ve İnşaat Sıralama Simülasyonları, bir inşaat projesinin zaman içinde nasıl geliştiğini göstererek proje aşamasına dinamizm katar. Bu simülasyonlar, farklı aşamaları görsel olarak temsil ederek ilk tasarımdan tamamlanmaya kadar olan ilerlemeyi vurgular.

• BIM Modellerini Programa Bağlama: 4B simülasyonlarının kalbi, BIM modelleri ile proje programı arasındaki bağlantıda yatmaktadır. Bu bağlantı, görsel unsurların ilgili inşaat faaliyetleri ve zaman çizelgeleri ile senkronize edilmesini sağlar. Proje programı ilerledikçe, 4B simülasyonu modeldeki gerçek zamanlı değişiklikleri yansıtır.

• Kritik Arayüz ve Yol: 4B simülasyonunda, kritik yol boyunca kritik arayüzler ve faaliyetler önceliklendirilir. Bu unsurların proje başarısı üzerinde önemli bir etkisi vardır ve simülasyonda görselleştirilmeleri proaktif risk yönetimi ve karar verme süreçlerine yardımcı olur.

• Yöntem Açıklamaları ve Kurulumlar: Simülasyon içindeki bireysel diziler belirli inşaat tekniklerini gösteren veya kurulumları detaylandıran yöntem bildirimleriyle ilişkilendirilebilir. Bu ayrıntı düzeyi anlayışı geliştirir ve proje ekipleri arasında koordinasyonu kolaylaştırır.

• 4B Video Dosyaları: Bu simülasyonların çıktısı, video dosyaları olarak kaydedilen bir dizi 4B dizisidir. Bu dinamik videolar, projenin zaman içinde nasıl geliştiğine dair net ve sürükleyici bir görünüm sağlayarak paydaşların karmaşık inşaat düzenini kavramasını kolaylaştırır.

43

44

• Tasarım Paketlerinde Yayın: 4B sonuç tasarım paketlerinin ayrılmaz bileşenleridir. İnşa edilebilirlik ve fazlandırma hakkında değerli bilgiler sağlayarak tasarım doğrulamasına yardımcı olur ve tasarım amacının pratik uygulama ile uyumlu olmasını sağlar.

• Kontrol Noktası Sırasında Doğrulama: Kritik proje dönüm noktası olan Kontrol Noktası, 4B simülasyonlarının kullanımından faydalanır. Bu simülasyonlar, inşa edilebilirliği doğrulamak, olası zorlukları belirlemek ve projenin yolunda gitmesini sağlamak için bir araç görevi görür.

• Proje Kontrolü ve Optimizasyonu: Fazlar ve İnşaat Sıralama Simülasyonları proje kontrolüne ve optimizasyonuna katkıda bulunur. Program çakışmalarının, kaynak tahsisinin ve lojistik zorlukların proaktif olarak belirlenmesini sağlayarak ayarlamaların önceden yapılmasına olanak tanır.

• İletişim ve Paydaş Katılımı: 4B simülasyonlarının dinamik yapısı, iletişimi ve paydaş katılımını artırır. Projenin zaman içindeki gelişimini görselleştirmek, proje ekipleri, mal sahipleri ve diğer paydaşlar arasında daha iyi bir anlayış sağlar.

2.7.10. Metraj Çıkarma

Metraj Çıkarma (QTO), malzeme ve bileşenlerin ayrıntılı miktarlarının doğrudan BIM modelinden çıkarılmasını içeren hassas bir süreçtir. Bu miktarlar, tahmin, tedarik ve mühendislik dahil olmak üzere çeşitli proje işlevleri için gereklidir. QTO süreci, doğru ve standartlaştırılmış verilerin proje gereksinimleriyle uyumlu olmasını sağlar. Ayrıca, BIM modelinden çıkarılan malzeme miktarları, Mühendislik tarafından Proje Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) sistemi içinde Malzeme Talepleri (MR) oluşturmak için kullanılır ve etkili yönetim ve tedarik için standartlaştırılmış bir sınıflandırma sistemi kullanılır.

• Hassas Metraj Çıkarma: Metraj Çıkarma, malzeme miktarlarının ve bileşen detaylarının BIM modelinden hassas bir şekilde çıkarılmasını içeren kapsamlı bir süreçtir. Bu miktarlar, yapısal elemanlardan kaplamalara ve sabit eşyalara kadar her şeyi kapsar ve projenin malzeme gereksinimlerine kapsamlı bir genel bakış sağlar.

• Proje Standartları ile Uyum: Çıkarılan metrajlar, belirli proje standartlarına ve formatlarına uygun olarak Ortak Veri Ortamında (CDE) kullanıma sunulur. Bu uyum tutarlılık sağlar ve Hesaplama, Tedarik ve Mühendislik ekipleri arasında sorunsuz işbirliğini kolaylaştırır.

• Proje Metrajı ile Entegrasyon: QTO verileri, en azından Proje Metrajı (BoQ) formatı ile uyumlu olacak şekilde yapılandırılmıştır. Bu entegrasyon, doğrudan BIM

• Malzeme Talebi (MR) Oluşturma: Mühendislik, Proje Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) sistemi içinde Malzeme Talebi (MR) oluşturmak için BIM modelinden çıkarılan malzeme metrajlarından yararlanır. Bu MR'ler inşaat için gerekli malzemeleri belirtir ve tedarik ve envanter yönetimi için bir temel oluşturur.

• Standartlaştırılmış Sınıflandırma Sistemi: Tutarlılığı ve yönetim kolaylığını sağlamak için MR verileri, proje tarafından oluşturulan standart bir sınıflandırma sistemi kullanılarak sınıflandırılır. Bu sınıflandırma sistemi, malzemeleri tür, boyut ve amaç gibi özelliklere göre kategorize ederek etkin takip ve tedarik sağlar.

• Veri Erişilebilirliği: Çıkarılan metrajların bir CDE içinde erişilebilir hale getirilmesi, proje ekipleri arasında veri paylaşımını ve iş birliğini kolaylaştırır. Paydaşların en güncel metraj verilerine gerçek zamanlı erişimini sağlayarak hata ve tutarsızlık riskini azaltır.

• Verimlilik ve Maliyet Doğruluğu: QTO süreci, metraj hesaplamalarını otomatikleştirerek, manuel çabaları azaltarak ve hataları en aza indirerek proje verimliliğini artırır. Doğru malzeme miktarları, kesin maliyet tahminlerine yol açarak bütçeleme ve kaynak tahsisine yardımcı olur.

• Tedarik Optimizasyonu: Proje ekibi, QTO verilerini satın alma süreçlerine entegre ederek tedarik faaliyetlerini optimize edebilir. Malzemelerin doğru miktarlarda,

45

modelinden türetilen doğru malzeme miktarları sağlayarak maliyet tahmin süreçlerini kolaylaştırır.

Şekil 21: Autodesk Take-off ile proje kapsamı oluşturma

doğru zamanda ve onaylı tedarikçilerden temin edilmesini sağlayarak gecikmeleri ve maliyet aşımlarını en aza indirir.

• Proje Dokümantasyonu: QTO süreci aynı zamanda proje dokümantasyonuna da katkıda bulunur. Doğru miktar verileri proje kayıtlarının bir parçası haline gelir ve gelecekteki analizler, denetimler ve karar verme süreçleri için tarihsel bir referans sağlar.

2.7.11. Bayi Ekipman Gönderimleri

Ekipman, malzeme, sistem veya montajların tedarikçiler, satıcılar ve alt yükleniciler tarafından sağlanması. Bu alt sözleşmeler ve satın alma emirleri, işin kapsamına karşılık gelen BIM modellerinin tedarik edilmesi gerekliliğini şart koşar. Bu modeller belirtilen BIM Standartlarına uygun olmalı, nesne modellemesini kapsamalı ve ilgili öznitelikleri içermelidir. Tedarik edilen modellerin yüksek bir gelişim seviyesini (LOD 400) karşılaması beklenir. Temel bir kalite kontrol adımı, ilgili iş kapsamı için Tasarım Lideri Tedarikçi BIM Modellerini İnşaat BIM Modeline entegre edilmeden önce doğrulamasını içerir.

46

Şekil 22: Gönderim İş Akışı Örneği

• Tedarikçi Ekipman ve Malzemeleri: Alt Yükleniciler, Tedarikçiler ve Satıcılar, inşaat projeleri için ekipman, malzeme, sistem ve montajların sağlanmasında kilit bir rol oynar. İş kapsamları alt sözleşmelerde ve satın alma siparişlerinde ayrıntılı olarak belirtilir ve buna BIM modellerinin sağlanması da dahildir.

• BIM Standartları ile Uyum: Bu kuruluşlar tarafından sağlanan BIM modelleri, belirlenmiş BIM Standartları ile uyumlu olmalıdır. Bu standartlar, nesne modelleme ve ilgili nitelikler için gereklilikleri tanımlar. Bu standartlara bağlılık, daha geniş BIM ortamında tutarlılık, uyumluluk ve etkili entegrasyon sağlar.

• Gelişim Seviyesi (LOD 400): Tedarikçi BIM Modellerinin yüksek bir gelişim seviyesine, özellikle de LOD 400'e ulaşması beklenmektedir. Bu seviye, modellerin son derece ayrıntılı olduğunu ve inşaat, imalat ve kurulum için gerekli bilgileri içerdiğini gösterir. LOD 400 modelleri, projenin doğru bir şekilde yürütülmesi için çok önemlidir.

47

48

• Kalite Güvencesi: Kalite güvencesi, BIM proje yönetiminde çok önemli bir husustur. Tedarikçi BIM Modellerinin kalitesini sağlamak için kritik bir adım, ilgili iş kapsamından sorumlu Tasarım Lideri tarafından doğrulamayı içerir. Bu doğrulama süreci, tedarik edilen modellerin projenin tasarım ve kalite standartlarını karşılayıp karşılamadığını değerlendirir.

• Birleştirmeden Önce: Tedarikçi BIM Modelleri, İnşaat BIM Modeline dahil edilmeden önce inceleme ve doğrulamaya tabi tutulur. Bu, modellerin doğru, eksiksiz ve proje gereklilikleriyle uyumlu olmasını sağlayarak inşaat sırasında sorun çıkma riskini en aza indirir.

• İnşaat BIM Modeline Entegrasyon: Tedarikçi BIM Modelleri, Tasarım Lideri tarafından doğrulandıktan ve onaylandıktan sonra İnşaat BIM Modeline sorunsuz bir şekilde entegre edilir. Bu entegrasyon, projenin dijital temsilinin fiziksel yapıyı doğru bir şekilde yansıtmasını sağlamak için gereklidir.

• Etkili İş birliği: BIM modelleri de dahil olmak üzere Tedarikçi Ekipman Sunumları, proje paydaşları arasında etkili işbirliğini ilerletir. Tasarım amacının, şartnamelerin ve inşaat detaylarının paylaşılabileceği ve koordine edilebileceği ortak bir dijital platform sağlar.

• İnşaat Doğruluğu: Tedarikçi BIM Modellerinin kullanımı inşaat doğruluğuna katkıda bulunur. Yükleniciler, inşaat faaliyetlerini yönlendirmek için ayrıntılı ve doğrulanmış modellere güvenebilir, bu da hataları, yeniden çalışmayı ve gecikmeleri azaltır.

• Dokümantasyon ve izlenebilirlik: Tedarikçi BIM Modelleri, kullanılan malzeme ve ekipmanların bir kaydı olarak projenin dokümantasyonunun bir parçası haline gelir. Bu dokümantasyon izlenebilirliğe, denetime ve gelecekteki proje analizlerine yardımcı olur.

2.7.12. Saha Ilerleme Takibi

Saha İlerleme Takibi, proje sahasındaki inşaat ilerlemesini izlemek ve raporlamak için dinamik bir araç olarak hizmet eder. Bu süreç, inşaat faaliyetlerinin durumunu gerçek zamanlı olarak görselleştirmek ve belgelemek için BIM modelinin kullanılmasını içerir. İlerleme güncellemeleri, İş Kırılım Yapısına (WBS) dayalı olarak belirli unsurlara bağlı nesne etiketleri kullanılarak özel bir İlerleme İzleme sistemi içinde saklanır. Bu etiketler, ilerleme durumu ile BIM nesneleri arasında kesintisiz bir bağlantı sağlayarak proje şeffaflığını ve yönetimini geliştirir. Ayrıca, lazer tarama ve drone ile

49 ilerleme doğrulama gibi yeni teknolojilerin entegrasyonu, saha ilerleme takibinde devrim yaratarak yeni bir doğruluk ve verimlilik boyutu eklemiştir.

• Gerçek Zamanlı İlerleme Görselleştirme: Saha İlerleme Takibi, proje sahasındaki inşaat ilerlemesinin gerçek zamanlı görselleştirmesini sunmak için BIM modelinden yararlanır. Bu görsel temsil, paydaşlara tamamlanan ve devam eden faaliyetler hakkında anında genel bakış sağlar.

• İlerleme Raporlaması: BIM modeli, görselleştirmenin ötesinde, inşaat ilerlemesi için bir raporlama platformu olarak da hizmet eder. Bu, tamamlanan aşamaların belgelenmesini, devam eden işlerin izlenmesini ve dikkat edilmesi gereken olası gecikmelerin veya sorunların belirlenmesini içerir.

• İlerleme İzleme Sistemi: İlerleme güncellemelerini kaçırmamak ve saklamak için özel bir İlerleme İzleme sistemi kullanılmaktadır. Bu sistem, inşaatla ilgili tüm veriler için merkezi bir havuz görevi görerek veriye dayalı karar verme ve geçmişe dönük kayıt tutmayı kolaylaştırır.

• Nesne Etiketleme: İlerleme durumu, nesne etiketleme yoluyla belirli BIM elemanlarıyla ilişkilendirilir. Bu etiketler projenin İş Kırılım Yapısına (WBS) dayanır ve projenin çeşitli unsurları ve alanları arasında ilerlemeyi kategorize etmek ve izlemek için yapılandırılmış bir çerçeve sağlar.

• 3B Görselleştirme Entegrasyonu: İlerleme durumunu BIM nesneleriyle ilişkilendirmek için bir 3B görselleştirme sistemi kullanılır. Bu entegrasyon, paydaşların BIM modelinde gezinmesine ve ilerleme güncellemelerini 3B bağlamda görüntülemesine olanak tanıyarak kavrama ve analizi geliştirir.

• Yeni Teknolojiler: Yeni teknolojilerin kullanılması saha ilerleme takibini önemli ölçüde geliştirmiştir. Lazer tarama teknolojisi, inşaatın tasarım amacına uygunluğunu doğrulayan son derece hassas inşa edildiği gibi haliyle karşılaştırmaları sağlar. Drone ilerleme doğrulaması, saha koşullarına ve ilerlemeye kapsamlı bir genel bakış için havadan perspektifler ve görüntüler sağlar.

• Saha Verimliliği ve Doğruluğu: Lazer tarama ve drone teknolojileri saha verimliliğinin ve doğruluğunun artmasına katkıda bulunur. Lazer taramalar hassas ölçümler sunarak çakışma tespitine ve kalite kontrolüne yardımcı olur. Dronlar kapsamlı saha verilerini yakalayarak proje planından sapmaların hızlı bir şekilde tespit edilmesini sağlar.

• Veri Odaklı Karar Alma: Yeni teknolojilerin entegrasyonu ve BIM odaklı ilerleme takibi, veri odaklı karar vermeyi kolaylaştırır. Paydaşlar doğru, güncel bilgilere dayanarak bilinçli seçimler yapabilir, proje risklerini azaltabilir ve kaynak tahsisini optimize edebilir.

• Proje Şeffaflığı: Saha İlerleme Takibi, paydaşlara saha koşullarının ve ilerlemenin engelsiz bir görünümünü sağlayarak proje şeffaflığını artırır. Bu şeffaflık, etkili iş birliğini ve sorun çözümünü destekler.

• Tarihsel Kayıt: BIM ve yeni teknolojiler aracılığıyla yakalanan ilerleme verileri, proje aşamalarının, değişikliklerin ve olayların tarihsel bir kaydı olarak hizmet eder. Bu kayıt, gelecekteki analizler, denetimler ve proje performans değerlendirmesi için çok değerlidir.

2.7.13. Artırılmış Gerçeklik

Artırılmış Gerçeklik (AR) teknolojisi, mobil cihazlar aracılığıyla BIM modeline yerinde erişim sağlayarak BIM'e dönüştürücü bir boyut kazandırır. Paydaşların BIM modelini gerçek dünya bağlamında görmelerini sağlayarak, yalnızca gizli unsurları değil, aynı zamanda projenin bir parçası olarak henüz inşa edilmemiş bileşenleri de görselleştirme becerilerini geliştirir. Bu sürükleyici deneyim, geçici işlerin görselleştirilmesine kadar uzanır ve AR'yi inşaat koordinasyonunu ve anlayışını geliştirmek için değerli bir araç haline getirir.

• Yerinde BIM Erişilebilirliği: Artırılmış Gerçeklik, mobil cihazları proje verilerini görselleştirmek için güçlü araçlara dönüştürerek BIM modeline yerinde erişimi kolaylaştırır. Bu erişilebilirlik, paydaşların dijital modeli fiziksel ortama taşımasını sağlayarak dijital ve gerçek dünyalar arasında köprü kurar.

• Gerçek Dünya Bağlamı: AR teknolojisi, BIM modelini şantiyenin gerçek dünya bağlamında görüntülemek için benzersiz bir olanak sağlar. Bu gerçek dünya, paydaşların BIM unsurlarının mevcut yapılar, arazi ve çevre ile nasıl uyum sağladığını görmelerini sağlayarak anlama ve karar verme süreçlerini geliştirir.

• Gizli Unsurları Görselleştirme: AR'nin en önemli avantajlarından biri, gizli unsurları görselleştirme özelliğidir. Bu, yüzeylerin altına veya bina bileşenlerinin içine gizlenmiş elemanları içerir. Örneğin, paydaşlar gizli tesisleri, yapısal elemanları veya diğer gizli özellikleri görüntülemek için duvarları veya zeminleri arkasını "görebilir".

• Gelecek İnşaat Unsurları: AR, henüz inşa edilmemiş bileşenleri görselleştirmek için mevcut unsurların ötesine geçer. Bu öngörü, paydaşların gelecekteki unsurların yerleşimini ve hizalanmasını önceden görmelerini sağlayarak planlama ve koordinasyon çabalarını geliştirir.

• Geçici İşler: İskele, kalıp ve iksa gibi geçici işler, inşaat projelerinin hayati bileşenleridir. AR teknolojisi, paydaşların proje bağlamında geçici işlerin

50

yerleşimini ve güvenliğini görselleştirmelerine ve değerlendirmelerine olanak tanıyarak tasarımlarını ve kullanımlarını optimize eder.

• Gelişmiş Koordinasyon: AR teknolojisi, ortak bir görsel referans sağlayarak proje ekipleri arasında gelişmiş koordinasyonu teşvik eder. Projenin mevcut durumu ve gelecek planlarına ilişkin bu ortak anlayış, iş birliğine dayalı karar alma ve sorun çözme süreçlerini destekler.

• Tasarım Doğrulama: AR teknolojisi, tasarımcıların ve paydaşların tasarım elemanlarının gerçek saha koşullarıyla nasıl uyumlu olduğunu değerlendirmelerine olanak tanıyarak tasarım doğrulamasına yardımcı olabilir. Bu doğrulama süreci, potansiyel çakışmaların veya tutarsızlıkların inşaat sürecinin başlarında belirlenmesine yardımcı olur.

• Verimli İletişim: AR, paydaşların proje ayrıntılarını ortak bir artırılmış gerçeklik ortamında görselleştirmelerini ve tartışmalarını sağlayarak iletişimi basitleştirir. Bu görsel iletişim aracı netliği artırır ve yanlış yorumlama olasılığını azaltır.

• Proje Görselleştirme: AR teknolojisi, projenin ilerleyişini görselleştirmek için sürükleyici ve ilgi çekici bir yol sunar; bu da proje güncellemeleri, paydaş sunumları ve müşteri katılımı için değerli olabilir.

• Eğitim ve Güvenlik: AR, eğitim ve güvenlik değerlendirmeleri için de kullanılabilir. İşçiler, potansiyel tehlikeleri ve güvenli çalışma yöntemlerini görselleştirerek inşaat süreçlerine ve güvenlik protokollerine aşina olmak için AR'yi kullanabilirler.

2.7.14. Dijital Üretim

Dijital İmalat, bina bileşenlerinin imalatında devrim niteliğinde bir yaklaşımdır. BIM modelinin üreticiler tarafından erişilebilir hale getirilmesini ve çeşitli yapı elemanlarının imalatını otomatikleştirmelerini sağlar. Bu otomasyon genellikle hassasiyet, minimum tolerans, daha az malzeme israfı ve gelişmiş üretkenlik sunan Bilgisayar Destekli Nümerik Kontrol (CNC) makineleri aracılığıyla elde edilir. Dijital imalat özellikle yapısal çelik, inşaat demiri ve havalandırma kanalı gibi metal işlerinin üretiminde etkilidir.

• BIM Model Erişilebilirliği: Dijital İmalat, imalat süreçleri için merkezi bir referans noktası olarak BIM modelinden yararlanır. Üreticiler, yapı bileşenleri ve özellikleri hakkında kapsamlı bilgiler içeren BIM modelinin dijital temsiline erişim elde eder.

51

52

• Otomatik Üretim: Dijital imalatın temel prensibi otomasyondur. Üreticiler, BIM modelindeki dijital bilgilere dayanarak bina bileşenlerinin üretimini otomatikleştirmek için CNC makineleri kullanır. Bu otomasyon, üretim sürecinde hassasiyet, tutarlılık ve verimlilik sağlar . • Toleransları Minimize Etme: Dijital imalat, üretim sürecindeki toleransları önemli ölçüde azaltır. CNC makineleri, BIM modelinden gelen kesin talimatları takip ederek tam spesifikasyonları karşılayan bileşenlerle sonuçlanır. Toleransların bu şekilde en aza indirilmesi, yapı elemanlarının kalitesini ve performansını artırır.

• Malzeme İsrafının Azaltılması: Dijital üretimin en önemli faydalarından biri de malzeme israfının azaltılmasıdır. Üreticiler, malzemelerin kesimini ve şekillendirilmesini optimize ederek hurdayı en aza indirebilir, sürdürülebilirlik hedeflerine ve maliyet tasarrufuna katkıda bulunabilir.

• Üretkenliği Maksimize Etme: Dijital üretim yoluyla otomasyon üretkenliği artırır. CNC makineleri sürekli çalışabilir, bu da daha hızlı üretim döngüleri ve daha kısa teslim süreleri sağlar. Bu verimlilik özellikle proje teslim tarihlerini karşılamak için değerlidir.

• Yapısal Çelik İşleri: Dijital imalat özellikle yapısal çelik işlerinin üretiminde önemlidir. BIM modeli, kirişler, kolonlar ve bağlantılar dahil olmak üzere çelik bileşenlerin imalatına rehberlik eder. Bu hassasiyet, yapısal bütünlüğün sağlanması için kritik öneme sahiptir.

• İnşaat Demiri Üretimi: Betonarme yapılarda kritik bir bileşen olan inşaat demiri, dijital üretimden yararlanır. BIM modeli, inşaat demirinin bükülmesine, kesilmesine ve yerleştirilmesine rehberlik ederek tasarım gereksinimlerini karşılamasını ve beton elemanlara sorunsuz bir şekilde uymasını sağlar.

• Metal İşleri (Havalandırma Kanal İşleri) Üretimi: HVAC sistemleri için havalandırma kanalı gibi metal işleri de dijital olarak üretilebilir. BIM modeli, kanalların imalatına ilişkin ayrıntılı spesifikasyonlar sağlayarak, verimli kurulum için boyutlarını, şekillerini ve bağlantılarını optimize eder.

• Kalite Güvencesi: Dijital üretim, üretilen bileşenlerin tasarım amacına tam olarak uymasını sağlayarak kalite güvencesini artırır. Bu da hata, yeniden inşa etme ve inşaat gecikmeleri olasılığını azaltır.

• Özelleştirme: Dijital üretim yüksek derecede özelleştirme sağlar. Üreticiler, benzersiz tasarım elemanlarını ve konfigürasyonları barındıran, belirli proje gereksinimlerine göre uyarlanmış yapı bileşenleri üretebilir.

• BIM Entegrasyonu: Dijital imalat ve BIM arasındaki yakın entegrasyon, proje koordinasyonunu ve veri alışverişini geliştirir. BIM modelindeki değişiklikler

53

otomatik olarak imalat sürecine yansıtılır ve imalatın tasarım revizyonlarıyla uyumlu kalması sağlanır . 2.7.15. Dijital Kurulum

Dijital Kurulum, BIM Modelinden nokta, yüzey veya hizalama verilerini çıkararak inşaat süreçlerini dönüştürür. Bu veriler daha sonra Robotik Total Station'lar kullanılarak hassas uygulama için ölçme ekiplerine dağıtılır. Bu teknoloji sayesinde, inşaat işleri benzersiz bir doğruluk ve verimlilikle dijital olarak belirlenir. Ayrıca, saha uygulaması sırasında inşa edildiği gibi haliyle nokta verileri toplanarak KayıtModelleme doğrulaması için BIM Modeline sorunsuz entegrasyon sağlanır ve bu da fiziksel yapının dijital tasarımla tam olarak uyumlu olmasını sağlar.

• BIM Modelinden Veri Çıkarma: Dijital Kurulum, BIM Modelinden kritik verilerin çıkarılmasıyla başlar. Bu veriler, çeşitli yapı elemanlarının kesin konumunu, yönünü ve boyutlarını tanımlayan noktaları, yüzeyleri ve hizalamaları kapsar.

• Robotik Total Station'lar ile Ölçüm: Çıkarılan veriler daha sonra Robotik Total Station'larla donatılmış ölçüm ekiplerine dağıtılır. Çıkarılan BIM verileri tarafından yönlendirilen bu gelişmiş ölçme aletleri, temeller, yapısal elemanlar ve mimari özellikler de dahil olmak üzere inşaat işlerinin hassas bir şekilde düzenlenmesine ve yerleştirilmesine imkan tanır.

• Geliştirilmiş Doğruluk: Dijital Kurulum teknolojisi, inşaat sürecinde doğruluğu önemli ölçüde artırır. Robotik Total Station'ların kullanımı, bina bileşenlerinin en yüksek hassasiyetle konumlandırılmasını sağlayarak hataları, yeniden çalışmayı ve ilgili maliyetleri azaltır.

• Kolaylaştırılmış Uygulama: BIM verilerinin Robotik Total Station'lar ile entegrasyonu, inşaat işlerinin uygulanmasını kolaylaştırır. Haritacılar, elemanların nereye yerleştirileceği konusunda gerçek zamanlı rehberlik alarak fiziksel yapının dijital tasarımla tam olarak hizalanmasını sağlar.

• İnşa Edildiği Gibi Nokta VerileriToplama: İnşaat ilerledikçe, haritacılar nokta verilerini inşa edildiği gibi toplar. Bu noktalar, sahada kurulurken elemanların gerçek konumlarına karşılık gelir. Bu veriler, inşaatın BIM Modeline göre doğruluğunu doğrulamak için kritik bir bilgi kaynağı olarak hizmet eder.

• Kayıt Modelleme ile Entegrasyon: Toplanan inşa edildiği gibi nokta verileri, Kayıt Modelleme aşamasında BIM Modeline sorunsuz bir şekilde entegre edilir. Bu entegrasyon, fiziksel yapının dijital ortamda ayrıntılı ve doğru bir şekilde temsil edilmesini sağlar.

• Tasarım Amacının Doğrulanması: Kayıt Modelleme doğrulaması, fiziksel yapının BIM Modelinde yakalanan tasarım amacını aslına uygun olarak yansıtmasını

2.7.10. QUANTITY TAKE-OFF

54

sağlar. Herhangi bir sapma veya tutarsızlık tespit edilir ve kalite kontrol ve uyumluluğu destekleyerek derhal ele alınabilir.

• Verimli Veri Alışverişi: Dijital Kurulum, tasarım, ölçme ve inşaat ekipleri arasında verimli veri alışverişini teşvik eder. Bu işbirlikçi yaklaşım, iletişimsizliği en aza indirir ve projenin programa uygun ve bütçe dahilinde kalmasını sağlar.

• Gerçek Zamanlı Adaptasyon: BIM verilerine ve inşa edildiği haliyle nokta verilerine dayalı olarak gerçek zamanlı adaptasyon yapabilme yeteneği, proje çevikliğini artırır. Düzenleme gerektiren herhangi bir tasarım değişikliği veya saha koşulu derhal ve doğru bir şekilde ele alınabilir.

• Gerçeği Yansıtan Dokümantasyon: Yapıldığı haliyle verilerin BIM Modeline entegre edilmesi, inşaat sürecinin değerli bir tarihsel kaydını oluşturur. Bu kayıt gelecekte referans, bakım ve yenileme çalışmaları için kullanılabilir.

2.7.16. Kayıt Modelleme ( Inşa Edildiği Gibi)

Kayıt Modelleme ( İnşa Edildiği Gibi), dijital modelin inşaat işlerinin inşa edildiği halini doğru bir şekilde temsil etmesini sağlayan sürekli ve sistematik bir süreçtir. Nesnelerin ve bileşenlerin LOD 500 hassasiyetinde güncellenmesini içerir ve tamamlanan projenin kapsamlı, ayrıntılı ve yetkili bir kaydını sağlar. Bu aşama kalite güvencesi, uyumluluk, gerçeği yansıtan dokümantasyon ve verimli tesis yönetimi için kritik öneme sahiptir.

• Sürekli Model Revizyonları: Kayıt Modelleme, inşaat sırasında iş detayları tamamlandıkça ortaya çıkan ve devam eden bir süreçtir. Projenin gelişen fiziksel gerçekliğinin doğru bir dijital temsilini sürdürmeye yönelik dinamik bir yaklaşımı temsil eder.

• İnşa Edildiği Gibi Durumuyla Uyum: Kayıt Modellemenin temel amacı, BIM modelini işlerin inşa edilmiş durumuyla uyumlu hale getirmektir. Bu, dijital modelin, orijinal tasarımdan sapmalar veya inşaat sırasında karşılaşılan öngörülemeyen koşullar da dahil olmak üzere inşaatın sahada nasıl yürütüldüğünü doğru bir şekilde yansıtması gerektiği anlamındadır.

• LOD 500 Hassasiyeti: Kayıt Modelleme sırasında, saha personeli tarafından inşa edildiği doğrulanan nesneler ve bileşenler Geliştirme Düzeyi (LOD) 500'e güncellenir. LOD 500, ayrıntılı geometri, hassas boyutlar ve kapsamlı öznitelik bilgilerini kapsayan en yüksek hassasiyet düzeyini temsil eder. Fiziksel gerçekliğin kapsamlı ve tam bir temsilini sağlar.

• Doğrulama ve Kalite Güvencesi: Kayıt Modelleme sırasındaki doğrulama süreci kalite güvencesi için gereklidir. Herhangi bir tutarsızlık, sapma veya eksik unsurun belirlenmesi için dijital model ile fiziksel yapı arasında ayrıntılı bir karşılaştırma yapılmasını içerir. Doğruluğu sağlamak için bu sorunlar giderilir.

55

• Nihai Dokümantasyon: Kayıt Modelleme, nihai proje dokümantasyonunun temelini oluşturur. Tamamlanan projenin yetkili bir kaydını sağlayarak gelecekteki bakım, yenileme ve denetimler için paha biçilmez bir kaynak haline getirir.

• Uyumluluk ve Sorumluluk: BIM modelinin projenin inşa edildiği halini doğru bir şekilde yansıttığından emin olmak, uyumluluk ve sorumluluk için çok önemlidir. İnşaatın tasarım amacına ve yasal gerekliliklere uygun olarak yürütüldüğünü gösterir.

• Tarihsel Referans: Kayıt Modelleme aşaması proje için tarihsel bir referans oluşturur. Yalnızca başlangıçta neyin tasarlandığını değil, aynı zamanda nasıl inşa edildiğini de yakalar. Bu tarihsel kayıt, projenin gelişimini anlamak ve gelecekte bilinçli kararlar almak için gereklidir.

• Gelecekteki Verimli Değişiklikleri: Kayıt Modellemesinden elde edilen son derece doğru bir BIM modeli, gelecekteki değişiklikleri ve yenilemeleri basitleştirir. Mevcut koşulları anlamak için kesin bir temel sağlar, yapılı çevredeki değişikliklerle ilgili belirsizlikleri ve riskleri azaltır.

• Yaşam Döngüsü Yönetimi: Kayıt Modelleme ile elde edilen doğru inşa edildiği gibi veriler, tesis yönetim sistemlerine entegre edilebilir ve binanın yaşam döngüsü boyunca devam eden bakım, operasyon ve tesis yönetimini destekler.

2.7.17. Işletme ve Bakım Bilgileri

BIM'de İşletme ve Bakım Bilgileri, inşaatın ötesine uzanan, tesisi işletme ve uzun vadeli bakım için hazırlamaya odaklanan bir aşamadır. BIM modeli, inşaat testleri, iş paketi organizasyonu ve proje sahibine etkin devir için görsel ve veri odaklı bir platform görevi görür. Veri yönetimi, sürdürülebilirlik ve uzun vadeli tesis yönetimini vurgulayarak tesisin yaşam döngüsü boyunca etkin ve verimli bir şekilde çalışmasını sağlar. Bu bilgileri yönetmek için Autodesk Tandem gibi bir çözüm kullanılabilir.

56

Şekil 23: Autodesk Tandem'de Operasyon ve Tesis Yönetimi Portalı

• İnşaat Sonrası Odak Noktası: İşletme ve Bakım Bilgileri, inşaatın tamamlanmasını takip eden bir aşamadır. Odak noktasını tesisi inşa etmekten uzun vadeli işletme ve bakım için hazırlamaya kaydırır ve işlevsellik, güvenlik ve sürdürülebilirliği vurgular.

• Görselleştirme ve Raporlama: BIM modeli, inşaat testleri ve iş paketlerinin devir teslim için hazır olması da dahil olmak üzere çeşitli hususların görselleştirilmesi ve raporlanması için bir platform görevi görerek bu aşamada kilit bir rol oynamaya devam etmektedir.

• İnşaat Testleri: Bu aşamanın önemli bir bileşeni, tesisin tüm sistemlerinin ve bileşenlerinin amaçlandığı gibi çalışmasını sağlayan inşaat testlerini içerir. BIM modeli, bu testlerin sonuçlarını değerlendirmek ve teslimden önce ele alınması gereken sorunları belirlemek için görsel bir temsil sağlar.

• İş Paketi Harmanlama: Tesisin Proje Sahibine teslim edilmek üzere hazırlanması, iş paketlerinin düzenlenmesini gerektirir. Bu paketler, tesisin bileşenleri, sistemleri, bakım gereksinimleri ve garantileri hakkında ayrıntılı bilgiler içerir. BIM modeli, bu verilerin yapılandırılmasına ve düzenlenmesine yardımcı olarak kolayca erişilebilir ve anlaşılabilir olmasını sağlar.

• Proje Sahibine Devir: İş paketlerinin başarıyla tamamlanması, tesisin Proje Sahibine devredilmeye hazır olduğunu gösterir. Bu aşama, inşaattan işletme ve bakım aşamasına geçişi işaret eder; burada proje sahibi tesisin devam eden işlevi ve bakımı için sorumluluk üstlenir.

• Test Sonuç Dokümantasyonu: İnşaat testleri sırasında elde edilen test sonuçları kapsamlı bir şekilde belgelenir ve Ortak Veri Ortamı (CDE) içinde saklanır. Bu merkezi havuz, test verilerinin referans, denetim ve gelecekteki değerlendirmeler için kolayca erişilebilir olmasını sağlar.

• Nesne Etiketleme: Verimli veri alımını ve organizasyonunu kolaylaştırmak için nesne etiketleri belirli BIM Nesneleri ile ilişkilendirilir. Bu etiketler, İş Kırılım Yapısını (WBS) temel alır ve ilerleme durumunu, test sonuçlarını ve iş paketi ayrıntılarını BIM modelindeki ilgili elemanlara bağlamaya yardımcı olur.

• Sürekli Veri Yönetimi: İşletme ve Bakım Bilgileri, sürekli veri yönetimi ve erişilebilirliğini vurgular. BIM modeli, tesisin işletme ve bakım gereksinimleriyle ilgili kritik bilgiler için kapsamlı bir havuz görevi görür.

• Sürdürülebilirlik ve Verimlilik: Tesisin verimli ve sürdürülebilir bir şekilde çalışmasını sağlamak bu aşamada kilit bir hedeftir. BIM modeli, sistem performansı ve bakım ihtiyaçları hakkında içgörü sağlayarak kaynak kullanımını optimize etmek için bilinçli kararları destekler.

• Uzun Vadeli Tesis Yönetimi: İşletme ve Bakım Bilgileri uzun vadeli tesis yönetimi için zemin hazırlar. BIM modelinde toplanan ve düzenlenen kapsamlı veriler, tesisin yaşam döngüsü boyunca verimli bakım planlamasını, varlık takibini ve uygunluk izlemeyi destekler.

2.7.18. Kalite Kontrol

BIM'de Kalite Kontrol, mühendislik veya imalat çizim süreçlerinden alınan BIM verilerinin doğruluğunu, eksiksizliğini ve uygunluğunu doğrulayan sistematik ve devam eden bir süreçtir. Projenin dijital temsilini korur, disiplinler arası koordinasyonu teşvik eder ve inşaat hataları ve tutarsızlıklarıyla ilişkili riskleri azaltır. Kalite Kontrol, İnşaat Yönetim Modelinin inşaat amacını ve tasarım özelliklerini doğru bir şekilde yansıtmasını sağlamanın temel bir bileşenidir.

• Veri Doğrulama: Kalite Kontrol, BIM verilerinin doğrulanması etrafında şekillenir. Bu veriler geometri, boyutlar, malzemeler ve teknik özellikler de dahil olmak üzere çok çeşitli bilgileri kapsar. Doğrulama süreci, bu verilerin güvenilir ve hatasız olmasını sağlar.

• Veri Kaynakları: BIM verileri genellikle mühendislik ve imalat çizimi süreçleri gibi projenin birden fazla aşamasından elde edilir. Bu kaynaklar, İnşaat Yönetim Modeline entegre edilen ayrıntılı bilgiler sağlar.

57

58

• Doğruluk Değerlendirmesi: Kalite Kontrolün birincil hedeflerinden biri, alınan BIM verilerinin doğruluğunu değerlendirmektir. Bu değerlendirme, dijital temsilin gerçek inşaat amacı ve tasarım özellikleriyle karşılaştırılmasını içerir.

• Eksiksizlik Doğrulaması: Kalite Kontrol, doğruluğun ötesinde BIM verilerinin eksiksizliğini de doğrular. Bu, dijital modelde boşluk bırakmadan gerekli tüm bilgilerin, bileşenlerin ve ayrıntıların dahil edilmesini sağlar.

• Yönetmeliklerle Uyum: BIM verileri yasal gerekliliklere ve endüstri standartlarına uygun olmalıdır. Kalite Kontrol kontrolleri, dijital temsilin yerel bina yönetmeliklerine, güvenlik yönetmeliklerine ve diğer ilgili standartlara uygun olmasını sağlar.

• Çakışma Tespiti: Kalite Kontrol genellikle BIM verileri içindeki çakışmaları, müdahaleleri veya çatışmaları tanımlayan çakışma tespitini içerir. Bu, inşaat gecikmelerine, yeniden inşaa veya güvenlik endişelerine yol açabilecek sorunların önlenmesine yardımcı olur.

• Disiplinler Arası Koordinasyon: BIM verileri tipik olarak mimarlık, mühendislik ve inşaat gibi çeşitli disiplinlerin katkılarını içerir. Kalite Kontrol, disiplinler aras koordinasyonu teşvik ederek tüm bileşenlerin birlikte uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlar.

• Tutarsızlıkların Belgelenmesi: Kalite Kontrol sırasında tutarsızlıklar veya hatalar tespit edildiğinde, bunlar belgelenir ve sorumlu taraflara iletilir. Bu, sorunları gidermek için bir düzeltici eylem süreci başlatır.

• Yinelemeli Süreç: Kalite Kontrol tek seferlik bir olay değil, proje yaşam döngüsü boyunca gerçekleşen yinelemeli bir süreçtir. BIM modeline yeni veriler eklendikçe sürekli kontroller ve doğrulamalar içerir.

• Veri Entegrasyonu: Kalite Kontrol, onaylanmış BIM verilerinin İnşaat Yönetim Modeline sorunsuz bir şekilde entegre edilmesini içerir. Bu, dijital modelin fiziksel yapının güvenilir ve doğru bir temsili olmasını sağlar.

• Risk Azaltma: Kalite Kontrol, hataları veya uyuşmazlıkları projenin erken aşamalarında tespit edip düzelterek risk azaltmada merkezi bir rol oynar. İnşaat sırasında maliyetli yeniden çalışmayı, gecikmeleri ve güvenlik olaylarını önlemeye yardımcı olur.

• Sürekli İyileştirme: Kalite Kontrolden çıkarılan dersler, BIM süreçlerinde sürekli iyileştirmeye katkıda bulunur. Kalite kontrollerinden elde edilen geri bildirim ve içgörüler, gelecekteki projeler için en iyi uygulamaları bilgilendirebilir.

3. BIM Organizasyonu ve Iletişim Bilgileri

59

3.1. Model Yönetim Ekibi

Bu ekip, tasarım paketlerini koordine ederek, veri kalitesini ve bütünlüğünü koruyarak ve BIM uygulamalarının kullanımını optimize ederek BIM'in başarılı bir şekilde uygulanmasını düzenler. Ortak çabaları, BIM'in dönüştürücü yeteneklerinden yararlanmada kilit rol oynar ve sonuçta gelişmiş proje sonuçlarına ve kolaylaştırılmış proje yönetimine yol açar.

1. Tasarım Paketi Model Koordinatörleri:

• Lider Modelciler: Tasarım Paketi Model Koordinatörleri, kendi tasarım ekipleri içinde lider modelci olarak dümeni ele alırlar. BIM modellerinin tasarım amacını doğru bir şekilde yansıtmasını ve diğer tasarım paketleriyle uyumlu bir şekilde entegre edilmesini sağlama sorumluluğu onlara verilmiştir.

• İşbirlikçi Yaklaşım: Kapsamı geniş projelerde, tasarım paketinin belirli yönlerini yönetmek üzere birden fazla koordinatör veya koordinatör yardımcısı atanabilir. Bu yaklaşım, iş birliğini geliştirerek tasarımın her yönünün genel proje vizyonuyla sorunsuz bir şekilde uyumlu olmasını sağlar.

2. Iş Paketi BIM Entegrasyon Liderleri:

• Kalitenin Sahipleri: İş Paketi BIM Entegrasyon Liderleri, BIM verileri için kalite kontrolün 'koruyucuları' olarak görev yapar. Belirlenmiş paketlerindeki BIM verilerinin içeriğini kapsamlı bir şekilde doğrulamak için birincil sorumluluğu üstlenir.

• Destek Ekibi: Çabalarını desteklemek için her bir BIM Entegrasyon Lideri, BIM Mühendisleri, Teknisyenleri ve Malzeme Mühendislerinden oluşan özel bir ekip tarafından desteklenmektedir. Bu kolektif çaba, BIM verilerinin tasarım aşamasından inşaat aşamasına sorunsuz bir şekilde geçmesini, doğruluk ve aslına uygunluğun korunmasını sağlar.

60

Şekil 24: ABC pro ile çok disiplinli koordinAsyon

3. BIM Uygulama Entegrasyon Liderleri ve Destek:

• Uzmanlar ve Destek: Bu grup, BIM uygulamaları ve iş süreçleri konusunda bilgili uzmanlardan oluşur. Hem BIM Entegrasyon Ekiplerine hem de Koordinatörlere çok değerli kaynaklar ve destek sağlar.

• İş Akışı Optimizasyonu: Bu uzmanlar, BIM uygulamalarının iş akışını optimize etmek için özenle çalışarak uyumlu ve verimli bir şekilde çalışmalarını sağlar. Uzmanlıkları, ekiplerin BIM araçlarından tam potansiyelleriyle yararlanmalarını sağlar.

3.2. BIM Tasarım Organizasyonu

1. Proje Sahibi, Mimar ve Genel Yüklenici (GC). Bu paydaşların BIM tasarım organizasyonu içinde farklı rolleri ve sorumlulukları olabilir, ancak disiplinler ve ekipler arasında BIM çabalarını koordine etmek için yapı aşağıdaki gibidir:

2. Mühendislik Müdürü:

• Projenin mühendislikle ilgili yönlerini denetlemekten sorumludur. • Disiplin bazında model koordinatörlerinin çalışmalarını yönlendirebilir ve koordine edebilir.

61

• Mühendislik tasarımlarının proje hedefleri ve standartları ile uyumlu olmasını sağlar.

3. BIM Entegrasyon Lideri:

• Öncelikle BIM verilerinin kalitesini ve entegrasyonunu sağlamaktan sorumludur. • Veri bütünlüğünü korumak için disiplin bazında model koordinatörleri ve diğer paydaşlarla yakın iş birliği içinde çalışır. • BIM veri koordinasyonu, çakışma tespiti ve model entegrasyonuna odaklanır.

4. Disiplin bazlı Model Koordinatörü:

• Mimarlık, mühendislik veya diğer uzmanlık alanları gibi belirli disiplinleri temsil eder. • Disipline özgü modellerin projenin genel hedefleriyle uyumlu olmasını sağlamak için BIM Entegrasyon Lideri ile iş birliği yapar. • Disiplinler arası çakışmaları ve uyuşmalıkları çözmek için diğer model koordinatörleri ile koordinasyon sağlayabilir.

3.3. BIM Kişileri

"BIM Kişileri" bölümü, proje içinde BIM ile ilgili çeşitli rollerden sorumlu kişilerin rehberi olarak hizmet vermektedir. Bu bölümde bilgilerin tipik olarak nasıl düzenlendiği aşağıda açıklanmıştır:

• Rol: Bu sütun, bireyin BIM ile ilgili rolünü veya sorumluluğunu belirtir.

• Organizasyon: Kişinin ait olduğu kuruluş veya şirket.

• İsim: İrtibat kurulacak kişinin tam adı.

• Konum: Şehir veya belirli proje sahası ayrıntılarını içerebilecek şekilde irtibat kurulacak kişinin fiziksel konumu veya ofisi.

• E-Posta: BIM ile ilgili iletişimler için kişiye ulaşılabilecek e-posta adresi.

Bu rehber, BIM süreçlerine dahil olan proje paydaşları arasında etkili iletişim ve iş birliğinin sağlanmasına yardımcı olur. Projede BIM ile ilgili uzmanlıkları veya yardımları için belirli kişilere ulaşmak için hızlı bir referans sağlar.

62

3.4. BIM Rolleri ve Sorumlulukları

3.4.1. BIM Yöneticileri ve BIM Koordinatörleri

BIM Yöneticileri ve BIM Koordinatörleri, etkili BIM uygulamasının temel sağlayıcılarıdır. BIM Yöneticileri BIM süreçleri, uygulamaları ve platform yönetimine bütünsel bir bakış açısı getirirken, BIM Koordinatörleri disipline özgü koordinasyon ve veri yönetimi konusunda uzmanlaşmıştır. Birlikte, BIM'in proje içinde başarılı bir şekilde entegrasyonunu sağlar, iş birliğini teşvik eder ve BIM verilerinin proje hedefleriyle sorunsuz bir şekilde uyumlu olmasını sağlar.

1. BIM Yöneticileri:

• Platform Yönetimi: BIM Yöneticileri, dağıtımını ve bakımını denetleyen BIM Platformunun sorumlularıdır. Platformun sağlam, erişilebilir ve güncel kalmasını sağlar.

• Süreç Liderliği: BIM Yöneticileri, BIM süreçlerini ve iş akışlarını tanımlar ve uygular, bunları proje hedefleri ve endüstri standartları ile uyumlu hale getirir. Projenin kendine özgü ihtiyaçlarına göre uyarlanmış özel süreçler geliştirebilir.

• Uygulama Uzmanlığı: BIM uygulamalarında yetkin olan BIM Yöneticileri, proje için gerekli yazılım araçlarını seçer, yapılandırır ve yönetir. Proje paydaşları için yazılım eğitimi ve desteğini kolaylaştırır.

• Veri Yönetimi: BIM Yöneticileri, BIM verilerinin projenin yaşam döngüsü boyunca nasıl oluşturulacağını, paylaşılacağını ve korunacağını düzenleyen veri yönetimi protokolleri oluşturur.

• Proje Koordinasyonu: BIM Yöneticileri, çeşitli disiplinlerden gelen BIM verilerinin uyumlu bir şekilde hizalanmasını sağlayarak proje ekipleri arasında BIM çalışmalarının koordinasyonunu denetler.

• Kalite Güvencesi: Veri bütünlüğünü korumak için BIM verilerinin doğruluğunu ve eksiksizliğini doğrulayan kalite kontrol önlemleri alır.

• Standartlara Uygunluk: BIM Yöneticileri, birlikte çalışabilirliği ve tutarlılığı kolaylaştırmak için hem şirket içinde hem de sektör genelinde BIM standartlarına ve yönergelerine uyulmasını sağlar.

2. BIM Koordinatörleri:

• Veri Koordinasyonu: BIM Koordinatörleri, BIM verilerinin mimarlık, mühendislik veya inşaat gibi kendi özel disiplinleri içinde koordinasyonuna odaklanır.

• Çakışma Çözümü: İnşaat sorunlarını önlemek için disiplinler arası koordinasyonu teşvik ederek BIM modellerindeki çakışmaları ve uyuşmazlıkları aktif olarak belirler ve çözer.

• Model Entegrasyonu: BIM Koordinatörleri, BIM modellerini uyumlu bir bütün haline getirmek ve bunları genel proje vizyonuyla uyumlu hale getirmek için ilgili disiplin ekipleriyle yakın bir şekilde çalışır.

• Veri Doğrulama: Kendi disiplinlerinde üretilen BIM verilerinin doğruluğunu ve kalitesini doğrulayarak proje standartlarını karşıladığından emin olur.

• İletişim: BIM Koordinatörleri, disipline özgü ekipler arasındaki iletişimi kolaylaştırır, veri alışverişini kolaylaştırır ve tasarım ve koordinasyon zorluklarını ele alır.

63

64

Şekil 25: Tasarım ve İnşaat EkibininOrtak Veri Ortamı Üzerinden Entegrasyonu

3. İnşaata Geçiş: Proje inşaat aşamasına ilerledikçe, BIM Entegrasyon Ekipleri kendi liderlikleri altında BIM Mühendisleri ve BIM Teknisyenleri tarafından güçlendirilir. Ekibin bu genişlemesi, BIM verilerinin İnşaat Yönetimi araçlarına entegrasyonunu yönetmek için BIM Entegrasyon Liderlerini güçlendirir. İmalat çizimlerinin üretimi ve satıcı

• Güncelleme ve Revizyonlar: Proje geliştikçe BIM modellerinde yapılan güncellemeleri ve revizyonları denetleyerek dijital temsilin güncel ve doğru kalmasını sağlar.

3.4.2. BIM Entegrasyon Liderleri

BIM Entegrasyon Liderleri, BIM çerçevesi içinde veri entegrasyonunun yönlendiricileridir. Tasarım ve inşaat arasındaki boşluğu doldurarak BIM verilerinin doğru, koordineli ve bilinçli karar vermeye elverişli kalmasını sağlar. Çok yönlü sorumlulukları, BIM projelerinin başarılı bir şekilde yürütülmesinin ayrılmaz bir parçasıdır ve sonuçta gelişmiş proje kontrolü, tedarik verimliliği ve inşaat yönetimine katkıda bulunur.

1. Yaşam Döngüsü Veri Yönetimi: BIM Entegrasyon Liderleri, BIM verilerini konsept tasarım aşamasındaki başlangıcından projenin inşa edildiği gibi durumuna ve teslimine kadar denetler. BIM verilerinin tüm proje yolculuğu boyunca tutarlı, doğru ve ilgili kalmasını sağlar.

2. Tasarım Aşaması Gözetimi: Tasarım aşamasında, BIM Entegrasyon Liderleri, belirlenen paketler için ilgili model koordinatörleriyle yakın iş birliği içinde çalışır. Görevleri, sorumluluk alanları dahilinde üretilen BIM verilerinin sunulmasını, kalite kontrolünü ve incelenmesini denetlemeyi içerir. Bu gözetim, tasarım verilerinin proje hedefleriyle uyumlu olmasını ve belirlenen standartlara uymasını sağlar.

65

modellerinin kapsayıcı BIM ana modeline sorunsuz entegrasyonu gibi kritik görevleri üstlenirler.

4. Proje Kontrolleri ve Kullanım Örnekleri: BIM Entegrasyon Liderleri, belirlenen paketler için Proje Kontrolleri, Tedarik ve İnşaat BIM Kullanım Durumlarının sağlanmasında hayati bir rol oynar. BIM uygulamalarının proje gereksinimleri ve hedefleriyle uyumlu olmasını sağlamak için BIM Uygulama Entegrasyon Liderleri ile yakın iş birliği içinde çalışırlar.

5. Malzeme Mühendisliği Entegrasyonu: Malzeme Mühendislerinin rolü, BIM Entegrasyon Liderlerinin yetkisi altında kritik öneme sahiptir. Malzeme Mühendisleri, Malzeme Talepleri oluşturmak için malzeme miktarlarını BIM verilerinden Bina Tedarik Sistemleri (BPS) gibi özel araçlara aktarmaktan sorumludur. Bu süreç, malzeme ve kaynakların verimli bir şekilde tedarik edilmesini destekler.

6. Raporlama Yapısı: BIM Entegrasyon Liderleri doğrudan BIM Müdürüne rapor verir ve çabalarının daha geniş BIM stratejisi ve proje hedefleriyle uyumlu olmasını sağlar. Proje paydaşları ile BIM süreçlerinin etkili bir şekilde uygulanması arasında hayati bir köprü görevi görürler.

3.4.3. Tasarım Modeli ve CAD Koordinatörleri

Tasarım Modeli ve CAD Koordinatörleri, tasarım ekipleri içinde veri organizasyonunun mimarları olarak hizmet verirler. Tasarımla ilgili verilerin organizasyonu, kalite kontrolü ve hazırlanmasından sorumludurlar ve bu verilerin proje hedefleri ve standartlarıyla uyumlu olmasını sağlarlar. Çabaları, BIM süreçlerinin başarılı bir şekilde yürütülmesinin ve proje içindeki disiplinler arasında verilerin sorunsuz bir şekilde entegre edilmesinin ayrılmaz bir parçasıdır.

1. Veri Organizasyonu ve Kalite Kontrolü: Tasarım Modelleri ve CAD Koordinatörleri, tasarımla ilgili tüm verilerin düzenlenmesi ve bütünlüğünün korunması gibi önemli bir görevle görevlendirilmiştir. Buna hem BIM hem de CAD verileri dahildir. Verilerin proje standartları ve hedefleriyle uyumlu olmasını sağlamak için kalite kontrol süreçlerini kapsamlı bir şekilde denetler.

2. Konfigürasyon Yönetimi: Bu koordinatörler modellerin Konfigürasyon Yönetiminden sorumludur. Modellerin sürümlerinin sistematik olarak belgelenmesini, izlenmesini ve proje geliştikçe güncellenmesini sağlarlar. Bu uygulama, veri tutarsızlıklarına karşı koruma sağlar ve doğru tarihsel referanslamayı destekler.

3. Sunum Verilerinin Hazırlanması: Tasarım Modeli ve CAD Koordinatörleri, ilgili paydaşlara sunulacak verilerin hazırlanmasından sorumludur. Verileri etkili iletişim ve inceleme süreçlerini kolaylaştıracak bir formatta derler, yapılandırır ve paketler.

4. Modellerin Sahipliği: Model Koordinatörleri, kendi tasarım ekipleri içinde BIM ve CAD modellerinin etkin bir şekilde sahibidir. Bu dijital temsillerin koruyucusu olarak hareket eder, doğruluklarını, eksiksizliklerini ve proje hedefleriyle uyumlarını korur.

5. Raporlama Yapısı: Model Koordinatörleri, Tasarım Projesi BIM Koordinatörüne rapor verir ve BIM uygulama hiyerarşisinde liderlik ile doğrudan iletişim hattını korur. Ayrıca, kendi özel paket kapsamlarından sorumlu BIM Entegrasyon Liderleri ile irtibat kurarak verilerin disiplinler arasında sorunsuz entegrasyonunu sağlar.

6. BIM Uygulaması için Destek: Model Koordinatörleri, tasarım ekipleri içinde BIM uygulaması için temel destek sağlar. BIM süreçlerinin ve iş akışlarının uygulanmasını kolaylaştırarak tasarım faaliyetlerinin kapsayıcı BIM stratejisiyle uyumlu olmasını sağlar.

7. Mühendislik BIM Kullanım Örnekleri: Model Koordinatörleri, Mühendislik BIM Kullanım Durumlarının sağlanmasında önemli rol oynar. BIM uygulamalarının ve verilerinin mühendislik disiplinlerinin özel gereksinimleriyle uyumlu olmasını sağlamak için BIM Entegrasyon Liderleri ve diğer paydaşlarla birlikte çalışır.

3.4.4. BIM Uygulama Entegrasyon Liderleri

BIM Uygulama Entegrasyon Liderleri, bir BIM uygulamasında teknoloji ve iş akışı arasındaki köprüdür. BIM süreçlerinin ve yazılım uygulamalarının sorunsuz bir şekilde entegre edilmesini sağlamak, projenin genel hedeflerini desteklemek ve proje ekipleri arasındaki iş birliğini geliştirmek için teknik beceriyi iş akışı optimizasyonu ile birleştirir.

1. Teknik Uzmanlık: BIM Uygulama Entegrasyon Liderleri, BIM ile ilgili yazılım uygulamaları ve araçları konusunda uzmandır. Bu uygulamaların teknik inceliklerini derinlemesine anlayarak tam potansiyellerinden yararlanmalarını sağlar.

2. İş Akışı Uzmanları: Teknik uzmanlığın ötesinde, BIM iş akışlarını optimize etme konusunda uzmanlaşırlar. Proje faaliyetlerini kolaylaştırmak için BIM araçlarının etkin bir şekilde kullanılmasını sağlamak üzere süreçleri analiz eder ve iyileştirirler.

3. BIM Entegrasyon Liderleri için Destek: BIM Uygulama Entegrasyon Liderleri, belirli proje paketlerinden sorumlu BIM Entegrasyon Liderlerine çok değerli çapraz paket desteği sağlar. Farklı disiplinlerden ve ekiplerden gelen BIM verilerinin sorunsuz bir şekilde entegre edilmesini sağlamak için Entegrasyon Liderleri ile iş birliği yapar.

4. Model Koordinatörleri için Destek: Bu liderler aynı zamanda tasarım ekiplerindeki Model Koordinatörlerine de destek verirler. BIM yazılım araçlarının yapılandırılmasına ve yönetilmesine yardımcı olarak modellerin etkin bir şekilde sahiplenilmesini ve sürdürülmesini sağlar.

66

5. BIM Kullanım Örneklerinin Kolaylaştırılması: BIM Uygulama Entegrasyon Liderleri, BIM Kullanım Durumlarının kolaylaştırılmasına aktif olarak katılır. BIM yazılım uygulamalarının bu Kullanım Örneklerinin özel ihtiyaçlarıyla uyumlu olmasını sağlayarak etkinliklerini artırır.

6. Görevler Arası İş birliği: Bu uzmanlar teknoloji ve pratik uygulama arasındaki boşluğu doldurur. Teknolojiyi proje hedefleriyle uyumlu hale getirmek için BIM Yöneticileri, BIM Entegrasyon Liderleri ve Model Koordinatörleri de dahil olmak üzere çeşitli proje paydaşlarıyla iş birliği yapar.

7. Sorun Çözücüler: Teknik sorunlar veya zorluklar ortaya çıktığında, BIM Uygulama Entegrasyon Liderleri sorun çözücü olarak görev yapar. Sorunları giderir, çözümler önerir ve BIM araçlarının sürekli işlevselliğini sağlar.

8. Eğitim ve Destek: BIM Uygulama Entegrasyon Liderleri, proje ekibi üyelerine eğitim ve sürekli destek sağlamaktan da sorumlu olabilir. Kullanıcıları BIM araçlarından etkin bir şekilde yararlanmak için gereken bilgi ve becerilerle güçlendirir.

3.4.5. Ortak Veri Ortamı (CDE) Yöneticisi

CDE Yöneticileri, Ortak Veri Ortamının sorunsuz, güvenli ve proje hedefleriyle uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlayarak bir projedeki veri yönetiminin sorumluları olarak görev yapar. Sorumlulukları sistem kurulumu, yapılandırma, kullanıcı yönetimi ve hayati destek sağlamayı kapsar ve sonuçta proje paydaşları arasında verimli veri odaklı iş birliğine katkıda bulunur.

1. Veri Sistemi Yönetimi: CDE Yöneticileri, proje kapsamında kullanılan veri sistemlerinin sorumlusudur. Bu sistemlerin kurulumunu, yapılandırılmasını ve bakımını denetleyerek güvenilirliklerini ve işlevselliklerini sağlar.

2. BT ile Yakın İş birliği: Veri sistemi yönetiminin teknik niteliği göz önüne alındığında, CDE Yöneticileri projenin Bilgi Teknolojisi (BT) ekibiyle yakın bir irtibat halindedir. Veri sistemlerinin BT altyapısı ve güvenlik standartlarıyla uyumlu olmasını sağlamak için iş birliği yapar.

3. Kullanıcı Erişimi ve İzinleri: Bu yöneticiler, CDE içindeki kullanıcı erişimini ve izinlerini yönetmekten sorumludur. Kullanıcı profilleri oluşturur, erişim düzeylerini tanımlar ve bireysel rol ve sorumluluklara göre izinler verir.

4. Konfigürasyon Yönetimi: CDE Yöneticileri yapılandırma yönetimini denetleyerek veri sisteminin projenin özel ihtiyaçlarına göre uyarlanmasını sağlar. Veri yönetimi süreçlerini optimize etmek için iş akışlarını, veri yapılarını ve kullanıcı arayüzlerini özelleştirebilir.

67

68

5. Veri Güvenliği: Proje verilerini yönetirken güvenlik çok önemlidir. CDE Yöneticileri, yetkisiz erişime, veri ihlallerine ve siber tehditlere karşı koruma sağlamak için sağlam veri güvenliği önlemleri uygular.

6. Veri Desteği: Proje paydaşlarına temel destek sağlar. Bu destek, teknik sorunların giderilmesini, kullanıcılara verilerle ilgili görevlerde yardımcı olunmasını ve soruların veya endişelerin ele alınmasını içerebilir.

7. Kullanıcı Eğitimi: CDE Yöneticileri, proje ekibi üyelerine CDE sistemini tanıtmak için eğitim oturumları düzenleyebilir. Kullanıcıların veri ortamında gezinmek ve veri ortamını etkin bir şekilde kullanmak için gereken bilgi ve becerilere sahip olmalarını sağlar.

8. Dokümantasyon: Şeffaflığı ve sorumluluğu sürdürmek için bu yöneticiler kullanıcı erişimi, izinler, sistem yapılandırmaları ve veri yönetimi süreçleriyle ilgili belgeleri muhafaza eder.

9. Kalite Kontrol: CDE Yöneticileri, verilerin doğruluğunu ve tutarlılığını sağlamak için kalite kontrol önlemleri uygulayabilir. Veri doğrulama kontrolleri gerçekleştirir ve gerektiğinde tutarsızlıkları ele alır.

10. Sürekli İyileştirme: Süreç iyileştirme ve sistem optimizasyonu için aktif olarak fırsatlar arar. Düzenli değerlendirmeler, veri yönetimi verimliliğini ve etkinliğini artırmaya yardımcı olur.

69

4. Süreçler

4.1. Mühendislik Hazırlığı, Inceleme ve Onay

Mühendislik Hazırlık, İnceleme ve Onay Süreci, mühendislik çıktılarının kalitesini ve uygunluğunu sağlayan yapılandırılmış bir yolculuktur. Navisworks tarafından kolaylaştırılan İnteraktif Tasarım İncelemeleri, tasarım doğrulaması ve tasarım verilerinin ve çakışma çözümlerinin etkin yönetimi için iş birliğine dayalı bir platform sağlayarak genel proje kalitesini ve verimliliğini artırır.

Şekil 26: Mühendislik Hazırlık, İnceleme ve Onay İş Akışı Örneği

1. HAZIRLIK - Devam Eden Çalışma: Bu ilk aşamada, mühendislik çıktıları devam etmektedir. Tasarım çalışmaları aktif olarak devam etmektedir ve mühendisler özel mühendislik otomasyon araçlarını kullanarak bu çıktıların hazırlanmasıyla ilgilenmektedir. Bu aşama tasarım sürecinin başlangıcına işaret eder.

2. KONTROL ET VE ONAYLA - Tasarım Alt Yüklenici Onayı: Mühendislik çıktıları hazırlandıktan sonra, titiz bir inceleme ve onay sürecinden geçer. Projenin belirli yönlerinden sorumlu olan Tasarım Alt Yüklenicileri, çıktıların eksiksizliğini ve doğruluğunu onaylar. Bu aşama, işin proje gereklilikleri ve ilgili kodlarla uyumlu olmasını sağlayan kapsamlı kontrolleri içerir. Sorumlu tasarımcı tarafından onaylanması, teslim edilecek ürünün kalite standartlarını karşıladığını gösterir.

3. KABUL - İş Sahibi Kabulü: Kontrol Et ve Onayla aşamasının başarıyla tamamlanmasının ardından, mühendislik çıktıları Mühendislik yönetiminin kabulüne sunulur. Mühendislik yönetimi, sözleşmeye uygunluğu, kod uyumluluğunu, diğer tasarım disiplinleriyle koordinasyonu ve proje arayüzleriyle uyumu belirlemek için çıktıları değerlendirir. Bu aşamadaki kabul, çıktıların bir sonraki kritik dönüm noktasına, tipik olarak bir Geçit İncelemesine ilerlemeye hazır olduğunu gösterir.

4. Proje Sahibine Gönderme: Son aşama, mühendislik çıktılarının onay için proje sahibine resmi olarak sunulmasını içerir. Proje sahibi, proje ilerlemesinin ve onaylarının denetlenmesinde kilit bir rol oynar. İş Sahibine teslim, projenin ilerlemek için onay ve izin istediği noktayı işaret eder. İnteraktif Tasarım İncelemeleri: Tasarımda Hassasiyetle Gezinme. İnteraktif Tasarım İncelemeleri bir mühendislik sürecidir. Tasarım modellerinin iş birliğine dayalı olarak gözden geçirilmesi, işaretlenmesi ve doğrulanması için bir platform sağlar. Burada bu kritik konuya genel bir değerlendirme yer almaktadır:

İnceleme ve İşaretleme: Tasarım modelleri, bulut 3B model incelemesine yönelikgüçlü bir yazılım olan Görselleştirme Platformunda toplanır. Tasarım inceleme oturumları sırasında, modeller CDE'den seçilir ve Görselleştirme Platformunda kendi yerel formatlarında açılır. Bu, paydaşların modelleri etkileşimli olarak keşfetmesine, incelemesine ve açıklama eklemesine olanak tanır.

Sürüm Takibi: Tasarım Gözden Geçirme Raporu için bir model, revizyon ve versiyon çizelgesi hazırlanır. Bu çizelge, değişikliklerin izlenmesine ve en son verilerin inceleme altında olmasının sağlanmasına yardımcı olur.

Çakışma Kaydı İncelemesi: Çakışma kontrolü gözden geçirme sürecinin bir parçasıysa, güncellenmiş bir çakışma kaydı dahil edilir. Bu kayıt, çakışma çözümleri ve atanan sorumluluklar hakkında bilgi içerir. Sorumluluk matrisi ile açıkça tanımlanmış bir iş akışı ile bulut üzerinden yönetilir.

4.2. Imalat Çizimi ve Modelleme

İmalat Çizimi ve Modelleme aşaması, detaylara, iş birliğine ve çakışma tespiti ve çözümüne gösterilen özenle karakterize edilir. Belirli LOD yönergelerine bağlı kalmayı, inşaatla ilgili BIM için daha yüksek LOD'lerden yararlanmayı ve tasarım amacına uygunluğu sağlamayı içerir. Bu aşama, hassas inşaat dokümantasyonu oluşturmak ve nihai inşa edilmiş ortamın projenin tasarım ve kalite standartlarıyla uyumlu olmasını sağlamak için kritik önemi bulunmaktadır.

70

Şekil 27: Örnek Tasarım İş Akışı

1. Geliştirme Seviyesi (LOD) Yönergeleri: İmalat Çizimi ve Modelleme aşamasındaki BIM modellemesi belirli LOD yönergelerine bağlıdır. Tasarımla ilgili BIM modellemesi için LOD, AIA Geliştirme Düzeyi (LOD) 350'den daha yüksek olmayacak şekilde ayarlanır. Bununla birlikte, bazı durumlarda, Tasarım Alt Yüklenicisinin Model Geliştirme Planında tanımlandığı gibi, belirli nesneler LOD 350'ye kadar modellenebilir.

2. İnşaat Taşeronunun Katkısı: İmalat Çizimlerinin ve diğer imalat detaylarının hazırlanması sırasında İnşaat Alt Yüklenicileri hayati bir rol oynar. Daha yüksek bir detay ve hassasiyet seviyesini temsil eden AIA Level of Development 400'e kadar BIM Modelleri üretme esnekliğine sahiptirler. Bu daha yüksek LOD, inşaat bileşenlerinin daha doğru ve ayrıntılı temsillerine olanak tanır.

3. Koordinasyon ve Uyum: İş birliği ve koordinasyon bu aşamanın ana temalarıdır. Tasarım konularından sorumlu Tasarım Alt Yüklenicisi, her bir İnşaat Alt Yüklenicisi tarafından sağlanan İmalat tasarım bilgilerini gözden geçirir. İnceleme süreci, İmalat tasarım bilgilerinin IFC (Yapım için Verilen) tasarım belgeleriyle uyumlu olmasını sağlar. Daha da önemlisi, Tasarım Alt Yüklenicisi, tedarik edilen LOD 400 BIM Modelinin kendi LOD 300 veya LOD 350 BIM model(ler)iyle uyumlu olduğunu doğrular.

4. Çakışma Tespiti ve Çözümü: Çakışma tespiti bu aşamanın kritik bir bileşenidir. BIM modelleri içindeki çeşitli unsurlar arasındaki çakışmaları veya çakışmaları tanımlamayı ve çözmeyi içerir. İnşaat Alt Yüklenicisinin LOD 400 modelinde Tasarım Alt Yüklenicisinin LOD 300/350 modelindeki unsurlarla ilgili çakışmalar tespit edilirse, bunları derhal ele almak için adımlar atılır. Tasarım Alt Yüklenicisi LOD 300/350 modelini

71

72

LOD 400 modeliyle eşleşecek şekilde revize edebilir ya da İnşaat Alt Yüklenicisinin LOD 400 modelini doğrudan kendi BIM modeline (değiştirerek) dahil edebilir.

5. Tasarım Amacı ve Revizyonlar: İmalat Çizimi ve Modelleme aşaması boyunca tasarım amacını korumak esastır. İmalat tasarım bilgileri, Tasarım Alt Yüklenicisinin IFC LOD 300/350 modelinde orijinal olarak gösterilen tasarım amacında değişiklik yapılmasını gerektiriyorsa, bu revizyonlar dikkatle yönetilmelidir. Tasarım Alt Yüklenicisi, revizyonu kabul ettikten sonra, LOD 300/350 modelini LOD 400 modeliyle uyumlu hale getirebilir veya İnşaat Alt Yüklenicisinin LOD 400 modelini gerektiği şekilde değiştirerek doğrudan dahil edebilir.

4.3. İnşa Edildiği Gibi Modelleme

İnşa Edildiği Gibi Modelleme, BIM sürecinin son aşamasıdır ve projenin dijital temsilinin fiziksel gerçeklikle tam olarak uyumlu olmasını sağlar. Mal Sahibi veya İşletmeci için değerli bir varlık sağlar ve inşa edilmiş halin doğruluğunu ve eksiksizliğini korurken verimli tesis yönetimi ve bakımı sağlar.

1. Tamamlama ve Devir Teslim: İnşaat işlerinin Yüklenici veya İnşaat Alt Yüklenicileri tarafından başarıyla tamamlanmasının ardından, İnşa Edildiği Gibi BIM Modelinin oluşturulması sorumluluğu Tasarım Alt Yüklenicisine düşer. Bu aşama tipik olarak inşaat aşamasından projenin devir teslim ve kapanış aşamasına geçişi ifade eder.

2. Geliştirme Düzeyi (LOD) 500: İnşa Edildiği Gibi BIM Modeli, LOD 500 olarak bilinen yüksek bir ayrıntı seviyesine göre oluşturulur. Bu, BIM sürecindeki en yüksek geliştirme seviyesini temsil eder ve modelin projenin inşa edilmiş halini tam olarak yansıttığını gösterir. LOD 500 modelleri bilgi, doğruluk ve ayrıntı açısından zengindir, bu da onları inşaat sonrası faaliyetler ve uzun vadeli tesis yönetimi için değerli bir kaynak haline getirir.

3. İnşaat Doğruluğunun Teyidi: İnşa Edildiği Gibi BIM Modeli, daha önce özetlenen çeşitli modelleme aşamalarından elde edilen bileşik LOD 300/350/400 BIM Modelinin projenin inşa edildiği halini doğru bir şekilde temsil ettiğinin bir teyidi olarak hizmet eder. Tasarlanan ve planlananların, projenin şartnamelerine ve tasarım amacına uygun olarak yerinde uygulandığını ve inşa edildiğini doğrular.

4. Veri Zenginliği: Görsel temsile ek olarak, LOD 500 modelleri inşa edilen unsurlar hakkında kapsamlı veri ve bilgiler içerir. Bu veriler ayrıntılı teknik özellikleri, malzeme miktarlarını, bakım bilgilerini ve daha fazlasını kapsayabilir. Tesis yönetimi, operasyonlar ve bakım için değerli bir kaynak haline gelir.

5. Devir ve Gelecekte Kullanım: İnşa Edildiği Gibi BIM Modeli, projenin Sahibine veya İşletmeciye devri için kritik bir çıktıdır. Fiziksel varlığın dijital bir ikizini sağlayarak tesis yönetimi ve bakımı için önemli bir araç haline gelir. Bakım planlaması, varlık takibi ve gelecekteki yenilemeler veya genişletmeler gibi görevlere yardımcı olur.

73

6. Uzun Vadeli Değer: LOD 500 İnşa Edildiği Gibi Modelleri, inşaat aşamasının ötesinde de uzun vadeli değerini korur. Tesiste gelecekte yapılacak değişiklikler veya yükseltmeler için güvenilir bir referans görevi görürler ve değişikliklerin orijinal tasarım ve inşaatla uyumlu olmasını sağlar.

74 5. Standartlar ve Prosedürler

5.1. Uluslararası Standartlar ve Rehberlik Dokümanları Bu noktaları Uluslararası Standartlar ve Rehberlik Belgeleri bölümünüze dahil etmeniz, bunların önemi, uygulanması ve projenin başarısı ve endüstri standartlarıyla uyumu üzerindeki etkisi hakkında kapsamlı bir genel bakış sağlayacaktır.

1. Uluslararası Standartların Uygunluğu: Uluslararası standartların inşaat ve BIM endüstrisinde neden kritik öneme sahip olduğunu açıklayın. Küresel projeler arasında tutarlılık, birlikte çalışabilirlik ve kalite sağlayarak proje yürütme için nasıl ortak bir çerçeve sağladıklarını açıklayın.

2. Spesifik Standartlar:

Projenizle ilgili belirli uluslararası

standartları vurgulayın. Projenin konumuna, büyüklüğüne ve niteliğine bağlı olarak bu

standartlar ISO 19650 (BIM standartları), ISO 9001 (Kalite Yönetimi), ISO 14001 (Çevre

Yönetimi), ISO 45001 (İş Sağlığı ve Güvenliği) ve diğerlerini içerebilir.

3. Uyumluluk Gereklilikleri: Projenin uluslararası standartlarla ilgili uyumluluk

gerekliliklerini detaylandırın. Bu standartlara uyumun zorunlu mu yoksa tavsiye mi

edildiğini belirtin. Uyumun proje başarısına, risk azaltımına ve sektördeki en iyi

uygulamalarla uyuma nasıl katkıda bulunduğunu açıklayın.

4. Rehberlik Belgeleri: Uluslararası standartları tamamlayan ilgili rehber

dokümanlardan veya sektöre özel yayınlardan bahsedin. Bu belgeler genellikle pratik

tavsiyeler ve uygulama kılavuzları sağlar. Örneğin, BIM bağlamında, BIM Yürütme Planı

(BEP) ve Birleşik Krallık BIM Çerçevesi ISO 19650'nin uygulanmasına ilişkin rehberlik

sağlar.

5. Yerel Düzenlemeler: Uluslararası standartlar ve yerel yönetmelikler arasındaki

etkileşimi kabul edin. Bazı durumlarda, yerel bina kodları ve yönetmelikleri uluslararası standartlara göre

öncelikli olabilir. Projenin bu kesişme noktasından nasıl geçeceğini ve her ikisine de uyumu nasıl sağlayacağını

değerlendirin.

6. Proje İhtiyaçlarına Uyarlama: Uluslararası standartların ve kılavuz belgelerin

projenin özel ihtiyaç ve gereksinimlerini karşılamak üzere nasıl uyarlanacağını açıklayın.

75 Bu, süreçlerin, şablonların ve iş akışlarının proje hedefleriyle uyumlu hale getirilmesini içerebilir.

7. Eğitim ve Farkındalık: Uluslararası standartlar ve rehber dokümanlarla ilgili olarak proje paydaşları arasında eğitim ve farkındalık yaratmanın önemini vurgulayın. Proje ekibinin, ilgili tüm personelin bu standartlara uyma konusundaki rol ve sorumluluklarını anlamalarını nasıl sağlayacağını açıklayın.

8. Kalite Güvencesi: Uluslararası standartlarla ilgili kalite güvence süreçlerini ana hatlarıyla belirtin. Uygunluğu doğrulamak için denetimlerin, incelemelerin ve kontrollerin nasıl yapılacağını açıklayınız. Kalite Kontrol ve Kalite Güvence ekiplerinin bu konudaki rolünü tanımlayın.

9. Dokümantasyon: Uluslararası standartlarla ilişkili dokümantasyonu vurgulayın. Kayıtların, raporların ve sertifikaların oluşturulması da dahil olmak üzere proje dokümantasyonunun uyumluluğu nasıl yansıtacağını açıklayın.

10. Sürekli İyileştirme: Projenin uluslararası standartlara uygun bir sürekli iyileştirme kültürünü nasıl içereceğini belirtin. Alınan derslerin ve geri bildirim mekanizmalarının süreçleri iyileştirmek ve performansı artırmak için nasıl kullanılacağını açıklayın.

11. İzleme ve Raporlama: Uluslararası standartlara uyumun izlenmesi ve raporlanmasına ilişkin mekanizmaları açıklayın. Düzeltici ve önleyici faaliyetler de dahil olmak üzere sapmaların veya uyumsuzlukların nasıl ele alınacağını belirtin.

12. Kıyaslama: Projenin performans ve başarıyı ölçmek için uluslararası standartları bir kıyaslama ölçütü olarak nasıl kullanabileceğini belirtin. Küresel en iyi uygulamalarla kıyaslama yapmanın faydalarını anlatın.

5.2. Ilgili Planlar ve Prosedürler

Projenin bilgi yönetimi çerçevesinin kapsamlı bir görünümü, bunu kuruluşun uzun vadeli stratejisi, projeye özgü ihtiyaçlar ve proje sahibinin gereksinimleri ile uyumlu hale getirir. Bu netlik, tüm paydaşların bilgi beklentileri ve yönetim süreçleri konusunda aynı fikirde olmasını sağlar.

1. Organizasyonel Bilgi Gereksinimleri (OIR): OIR, proje kuruluşunun veya müşterinin kapsayıcı bilgi ihtiyaçlarını ve stratejik hedeflerini özetleyen temel belge olarak hizmet eder. Kuruluşun uzun vadeli bilgi yönetimi stratejisini tanımlayarak BIM ve dijital bilgilerin projenin yaşam döngüsü sırasında ve sonrasında nasıl kullanılacağını belirler. Dikkate alınması gereken önemli noktalar arasında şunlar yer almaktadır:

• Stratejik Hedefler: BIM ve dijital bilgi ile ilgili olarak kuruluşun stratejik amaç ve hedeflerini açıklayın. Bu, gelişmiş varlık yönetimi, sürdürülebilirlik, operasyonel verimlilik ve uyumluluk gibi hususları kapsayabilir.

• Uzun Vadeli Vizyon: BIM'in gelecekteki projeleri ve varlık operasyonlarını nasıl destekleyeceğini vurgulayarak kuruluşun bilgi yönetimi vizyonunu açıklayın. Veri sürekliliği, bilgi aktarımı ve değer gerçekleştirme açısından istenen sonuçları ele alın.

• Bilgi Standartları: Kuruluşun bağlı olduğu sektöre özgü veya tescilli standartları belirtin. Bu standartlar veri formatları, adlandırma kuralları, sınıflandırma sistemleri ve veri değişim protokolleri ile ilgili olabilir.

• İş birliği Çerçevesi: BIM'in disiplinler arası işbirliğini ve bilgi paylaşımını nasıl güçlendirdiğini ve desteklediğini vurgulayarak kuruluşun işbirliğine yaklaşımını ana hatlarıyla belirtin. İş birliği araçlarını, platformlarını ve protokollerini ele alın.

2. Proje Bilgi Gereksinimleri (PIR):

PIR, bilgi gereksinimlerini belirli bir projeye uyarlayarak OIR üzerine inşa edilir. Proje hedeflerine ulaşmak için gerekli olan veriler, formatlar ve çıktılar dahil olmak üzere projenin benzersiz bilgi ihtiyaçlarını tanımlar. Üzerinde durulması gereken önemli unsurlar arasında aşağıdakiler bulunmaktadır:

• Projeye Özel Hedefler: Bilgi gereksinimlerini bildiren projenin özel amaç ve hedeflerini detaylandırın. Bunlar tasarım koordinasyonu, çakışma tespiti, maliyet tahmini, tesis yönetimi ve uygunluk raporlamasını içerebilir.

• Bilgi Paylaşımı: Proje paydaşları arasında bilgi alışverişi için yöntemleri ve zaman çizelgelerini açıklayın. Proje için seçilen bilgi alışverişi protokollerini, dosya formatlarını ve iş birliği platformlarını vurgulayın.

• Veri Hiyerarşisi: Proje verilerinin nasıl organize edileceği, sınıflandırılacağı ve saklanacağı da dahil olmak üzere hiyerarşik yapısını açıklayın. Veri sözlüklerinin kullanımını ve veri adlandırma kurallarının tutarlılığını ele alın.

• Kalite Güvencesi: Doğruluk, eksiksizlik ve PIR ile uyumluluğu sağlamak için proje bilgilerine uygulanacak kalite güvence süreçlerini ve kontrollerini belirtin. Kalite kontrol ekiplerinin rol ve sorumluluklarını belirtin.

3. Işveren Bilgi Gereklilikleri (EIR):

EIR, proje sahibi veya işveren tarafından belirlenen bilgi ve veri gereksinimlerini özetleyen kritik bir belgedir. Projenin BIM Yürütme Planının (BEP) geliştirilmesi için

76

temel teşkil eder ve genel bilgi yönetimi stratejisine rehberlik eder. Genişletilmesi gereken hususlar arasında şunlar yer almaktadır:

• Proje Sahibinin Hedefleri: Proje sahibinin BIM ve dijital bilgi ile ilgili hedeflerini ve beklentilerini açıklayın. BIM'in proje yaşam döngüsü boyunca ve tesis operasyonları sırasında proje sahibinin hedeflerini nasıl destekleyeceğini açıklayın.

• Bilgi Teslimi Kilometre Taşı: Proje sahibine bilgi teslimi için kilit kilometre taşlarını tanımlayın. İnşa edildiği gibi bilgiler de dahil olmak üzere her bir kilometre taşı için format, ayrıntı düzeyi ve içerik gereksinimlerini belirtin.

• Veri Devri: Proje tamamlandığında iş sahibine veri devrine ilişkin süreç ve prosedürleri açıklayın.

• Veri doğrulama, bütünlük kontrolleri ve tesis yönetimi için dijital ikizlerin kullanımını açıklayın.

• Yaşam Döngüsü Bilgileri: BIM ve dijital bilgilerin tesisin devam eden işletme ve bakımını nasıl destekleyeceğini vurgulayın. Dijital ikizlerin, varlık etiketlemenin ve tesis yönetim sistemleriyle veri entegrasyonunun kullanımını belirtin. • Bilgi Yönetimi: Kurumun yönetim ve veri sahipliği politikalarını açıklayın. Veri güvenliği, erişim kontrolü ve dış paydaşlarla veri paylaşım anlaşmaları ile ilgili konuları ele alın.

6. Iş birliği

6.1. Toplantılar ve iletişim

Bu bölüm, düzenli toplantıları ve iletişim protokollerini vurgulayarak, proje paydaşlarının etkili iletişim, koordinasyon ve BIM süreçleri ve hedefleriyle uyum yoluyla projenin başarısına aktif olarak katkıda bulunduğu işbirlikçi ve şeffaf bir çalışma ortamını teşvik etmeyi amaçlamaktadır.

Tasarım ve Inşaat Paketleri:

1. İnteraktif Tasarım İncelemeleri: İnteraktif Tasarım İncelemeleri, tasarım ekibi üyelerinin bir araya gelerek tasarım paketlerinin ilerleyişini değerlendirmeleri için kritik bir platform görevi görür. Bu incelemeler çok disiplinli iş birliğine olanak tanıyarak paydaşların BIM modellerini gerçek zamanlı olarak görüntülemesine ve tartışmasına olanak tanır. Tasarım çatışmalarını belirleme, değişiklikleri koordine etme ve tasarımların proje gereksinimleri ve hedefleriyle uyumlu olmasını sağlama fırsatı sunar. Bu incelemelerin sonuçları tasarım revizyonlarına veya geliştirmelerine yol açabilir.

77

2. İnşa Edilebilirlik İncelemeleri: İnşa Edilebilirlik İncelemeleri, tasarım çözümlerinin fizibilitesini inşaat perspektifinden değerlendirmek için gereklidir. Bu incelemeler, önerilen tasarımların pratikte inşa edilip edilemeyeceğini değerlendirmek için tasarım ve inşaat ekipleri arasındaki iş birliğini içerir. Yapılabilirlik İncelemeleri, olası inşaat zorluklarının, maliyet etkilerinin ve güvenlik endişelerinin tasarım aşamasının başlarında belirlenmesine yardımcı olur. Bu proaktif yaklaşım, tasarımların sadece işlevsel değil aynı zamanda inşa edilebilir olmasını sağlayarak inşaat aşamasında yeniden çalışma ve gecikmeleri azaltır.

3. Geçit İncelemeleri: Geçit İncelemeleri kritik proje dönüm noktalarını ve karar noktalarını işaretler. Tasarım, maliyet, program ve risk yönetimi dahil olmak üzere proje ilerlemesinin kapsamlı değerlendirmelerini içerir. Geçit İncelemeleri sırasında, kilit paydaşlar projenin bir sonraki aşamaya veya kapıya geçmeye hazır olup olmadığını değerlendirir. BIM verileri ve modelleri, tasarım ilerlemesinin ve proje durumunun görsel temsillerini sağlayarak bu incelemelerde önemli bir rol oynar. Geçit İncelemelerinin sonuçları proje kararlarını bilgilendirir ve proje planlarında ve stratejilerinde ayarlamaları tetikleyebilir.

BIM Disiplin Ekipleri:

1. BIM Entegrasyon Liderleri ve Model Koordinatörlerinin İki Haftada Bir Toplantıları: BIM Entegrasyon Liderleri ve Model Koordinatörleri arasında düzenli iletişim ve iş birliği, veri tutarlılığını, model kalitesini ve proje uyumunu korumak için gereklidir. İki haftada bir yapılan bu toplantılar, bu kilit ekip üyelerinin ilerlemeyi tartışmaları, koordinasyon zorluklarını ele almaları ve en iyi uygulamaları paylaşmaları için özel bir forum sağlar. Kapsayıcı bir forum olarak bu toplantılara, BIM koordinasyon sorumluluklarının kapsamlı bir şekilde ele alınmasını sağlamak için Model Koordinatör Yardımcıları da dahil edilebilir.

6.2. Model iş birliği

Proje, bu model iş birliği ilkelerini benimseyerek, proje paydaşlarının birlikte etkin bir şekilde çalışabileceği, güncel bilgilere erişebileceği ve projenin başarısına katkıda bulunabileceği işbirliğine dayalı bir ortamı teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Ortak Veri Ortamı (CDE), uyumluluk ve standartlara bağlılık, proje aşamaları ve disiplinleri arasında veri tutarlılığı, verimliliği ve veri akışının sağlanmasında kilit rol oynamaktadır.

Ortak Model Deposu:

1. Ortak Veri Ortamı (CDE): "Proje, BIM Modeli için tek doğruluk kaynağı olarak hizmet verecek bir Ortak Veri Ortamı (CDE) kuracaktır. CDE, coğrafi konumlarından bağımsız olarak tüm proje paydaşlarının BIM Modeline erişebilecekleri ve bu model üzerinde iş birliği yapabilecekleri güvenli ve erişilebilir bir platform sağlayacaktır. Bu merkezi yaklaşım, veri tutarlılığı ve sürüm kontrolü sağlarken farklı depolama konumlarına olan ihtiyacı da ortadan kaldırıyor."

78

2. Uyumluluk ve Birlikte Çalışabilirlik: Tasarım ve veri oluşturma, uyumluluk ve birlikte çalışabilirlik ilkelerine bağlı kalacaktır. Bu, proje aşamaları veya işlevsel ekipler arasında geçiş yaparken bilgilerin yeniden oluşturulması ihtiyacını en aza indirmek için verilerin uyumlu yazılım araçları kullanılarak oluşturulacağı anlamına gelir. Uyumluluk, verilerin proje yaşam döngüsü boyunca sorunsuz bir şekilde akmasını sağlar. Gerçek Zamanlı İş birliği:

3. CDE'de "Gerçek Zamanlı" Çalışma: Tüm tasarım çalışmaları Ortak Veri Ortamı (CDE) içerisinde "canlı" olarak yürütülecektir. Bu, devam eden çalışmaların proje paydaşları tarafından sürekli olarak erişilebilir olmasını sağlayarak şeffaflığı ve gerçek zamanlı iş birliğini teşvik eder. Tasarım ekipleri aynı model üzerinde eşzamanlı olarak çalışarak gecikmeleri azaltabilir ve koordinasyonu geliştirebilir.

4. İş Akışı Kontrolü: "CDE içindeki tasarım çalışmalarının durumunu yönetmek için iş akışları oluşturulacaktır. Bu iş akışları, onay süreçleri, incelemeler ve kalite kontrolleri de dahil olmak üzere tasarım verilerinin başlangıçtan tamamlanmasına kadar ilerlemesini tanımlayacaktır. İş akışı kontrolü, tasarım verilerinin sistematik olarak yönetilmesini ve doğrulanmasını sağlar." Standart ve Prosedürler:

5. BIM ve CAD Standartlarına Bağlılık: Tasarım verileri, bu planda ana hatlarıyla belirtilen BIM ve CAD Standartlarına tam olarak uygun şekilde oluşturulacaktır. Bu standartlar veri formatlarını, adlandırma kurallarını, veri hiyerarşisini ve veri tutarlılığının diğer kritik yönlerini kapsar. Bu standartlara bağlılık, BIM Modelinin tekdüzeliğini ve kalitesini sağlamak için esastır.

6. Kullanım Durumuna Özel Standartlar: Belirli iş kapsamlarından sorumlu işlevsel ekipler, kendi benzersiz gereksinimlerini destekleyen ek standartlar ve prosedürler yayınlayacaktır. Bu bireysel Kullanım Örnekleri, kendi işlevleriyle ilgili veri standartlarını ve süreçlerini daha fazla tanımlayacak ve proje hedefleriyle uyumu sağlayacaktır.

79

7. Veri Yönetimi ve Değişimi

7.1. Ortak Veri Ortamı (CDE)

Ortak Veri Ortamı, proje bilgilerini yönetmek için yapılandırılmış ve güvenli bir temel oluşturur. Kritik tasarım verilerini ve belgelerini merkezileştirerek ve kontrollü erişimi zorunlu kılarak, CDE iş birliğini geliştirir, veri fazlalığını en aza indirir ve projenin bilgi yönetimi hedeflerini destekler. Bu dijital altyapı, proje paydaşlarının doğru ve güncel bilgilere erişimini sağlayarak etkin karar alma ve başarılı proje yürütme süreçlerine katkıda bulunur.

Merkezi Depo:

1. Mühendislik Çalışma Ortamı: CDE, projenin birincil mühendislik çalışma ortamıdır ve tüm hayati proje tasarım bilgilerinin tek bir merkezi konumda toplanmasını sağlar. BIM Modelleri, Kaplama tipi ve Çizgisel 3B CAD Modelleri, CAD Çizimleri ve Teknik Belgeler dahil olmak üzere çeşitli veri türleri için dijital bir depo görevi görür.

2. Kontrollü Erişim: CDE'ye erişim sıkı bir şekilde kontrol edilir ve yalnızca yetkili personelin projedeki rollerine ve sorumluluklarına göre belirli verileri almasına izin verilir. Bu kontrollü erişim, veri bütünlüğünü ve gizliliğini korumak için gereklidir ve yalnızca belirlenmiş kişilerin bilgileri değiştirebilmesini veya alabilmesini sağlar. Veri Türü ve Yönetimi:

3. BIM Modelleri ve CAD Verileri: CDE, BIM Modellerinin ve 3B Modeller ve CAD Çizimleri gibi çeşitli CAD verilerinin barındırılması ve yönetilmesinde temel bir rol oynar. Sürüm kontrolü, veri organizasyonu ve proje paydaşları arasında iş birliği için yapılandırılmış bir ortam sunar. CDE içindeki bu kaynaklar tasarım geliştirme, kontrol süreçleri ve onay aşamaları boyunca erişilebilir kalır.

Belge Kontrolü:

80

4. Resmi Kayıt Tutma: Dahili yorumlar, Geçit İncelemesi için Tasarımcı kabulü veya çeşitli taraflar arasındaki koordinasyon dahil olmak üzere resmi kayıt tutma gerektiren belgeler CDE içinde verimli bir şekilde yönetilir. Bu, söz konusu belgelerin güvenli bir şekilde saklanmasını, kolayca geri alınabilmesini ve proje standartları ve prosedürlerine uygun olarak muhafaza edilmesini sağlar.

5. Koordinasyon ve Proje Sahibine Düzenleme: Farklı proje tarafları arasında koordinasyon için kabul edilen belgeler ve proje sahibine verilmek üzere belirlenen belgeler de CDE içinde ele alınır. Bu sayede iletişim, koordinasyon ve temel proje belgelerinin kontrollü dağıtımı kolaylaşır.

7.2. Veri Kontrolü

Proje, tasarım verilerinin CDE'de merkezi olarak depolanmasını vurgulayarak, WIP faaliyetlerini entegre ederek ve açık erişim kontrol mekanizmaları kurarak, bilgilerin düzenli, güvenli ve ilgili proje paydaşları tarafından kolayca erişilebilir olmasını sağlar. Bu yaklaşım iş birliğini kolaylaştırır, veri tutarsızlıklarını en aza indirir ve proje yaşam döngüsü boyunca etkili veri kontrolünü destekler.

Ortak Veri Deposu:

1. CDE Depolama: CDE, tüm tasarım verileri için merkezi depo görevi görür. Proje ile ilgili bilgilerin güvenli bir şekilde depolandığı, düzenlendiği ve yönetildiği birincil konum olarak işlev görür. Bu, BIM Modelleri, CAD Modelleri, CAD Çizimleri, PDF Çizimleri, resmi belgeler, RFI'lar, e-postalar ve daha fazlası gibi çeşitli veri türlerini içerir.

Devam Eden Iş (WIP) Entegrasyonu:

2. WIP Veri Yönetimi: Tüm devam eden iş (WIP) faaliyetleri CDE'nin belirlenmiş WIP ortamında yürütülür. Bu, tüm dosya bağlantılarının CDE veri bağlantıları olarak kurulmasını sağlamak için CAD uygulamalarının CDE ile sorunsuz bir şekilde entegre edildiği anlamına gelir. Bu entegrasyon, veri tutarlılığını ve erişilebilirliğini destekleyerek proje paydaşları arasında gerçek zamanlı iş birliğini kolaylaştırır.

3. Tescilli CAD Sistemleri: Tescilli CAD sistemlerinin kullanıldığı durumlarda, özel talimatlarda aksi belirtilmediği sürece yerel ofis dosya paylaşımlarında çevrimdışı olarak

81

82

düzenlenebilir. Bu çevrimdışı düzenlemeler daha sonra senkronize edilmeli ve veri sürekliliğini ve proje standartlarıyla uyumu korumak için CDE'ye yüklenmelidir. Erişim Kontrolü ve İzinler:

• CDE içinde depolanan dosyalara erişim, veri güvenliğini ve bütünlüğünü korumak için sıkı bir şekilde kontrol edilir. Erişim izinleri, belirli gruplardaki üyeliklere ve ilgili iş akışı durumlarına göre atanır. Bu kontrollü erişim, yalnızca yetkili personelin proje verilerini görüntüleyebilmesini, değiştirebilmesini veya bunlarla etkileşime girebilmesini sağlar.

7.2.1. Ortak Veri Ortamı (CDE) Iş Akışları

CDE İş Akışları bölümü, Ortak Veri Ortamı (CDE) içindeki kritik veri türlerinin yönetimini yöneten dört temel iş akışını özetlemektedir. Bu iş akışları, Tasarım Alt Yüklenicilerinin hem çizimleri hem de modelleri içeren çıktılarının kontrolünü ve onayını kolaylaştırmak için tasarlanmıştır. Burada bu iş akışlarının ve ilgili izinlerin ayrıntılı bir açıklamasını bulabilirsiniz:

İş Akışı Türleri:

1. BIM Modelleri: Bu iş akışı, BIM Modellerinin yönetimine odaklanarak tasarım ilerledikçe bunların doğru şekilde izlenmesini, sürüm kontrolünü ve onay durumunu sağlar. Daha geniş mühendislik üretim, inceleme, sunum ve yorum süreçleriyle uyumludur.

2. CAD Modelleri: CAD Modelleri, onay durumlarını ve sürüm yönetimini kontrol eden bir iş akışına tabidir. Bu iş akışı, CAD Modellerinin proje gereksinimleri doğrultusunda sistematik olarak gözden geçirilmesini, değiştirilmesini ve onaylanmasını sağlar.

83

3. Çizimler (CAD): CAD Çizimleri için iş akışı, tasarımla ilgili çizimlerin onay durumunun kontrolünü kapsar. CAD Çizimlerine özgü düzenli inceleme, gönderme ve yorum süreçlerini kolaylaştırır.

84

4. Çizimler (PDF): Bu iş akışı PDF Çizimlerini yönetir, onay durumlarının izlenmesini ve sürüm kontrolünün sürdürülmesini sağlar. Daha geniş belge yönetimi süreçleriyle uyumludur.

Ortak Veri Ortamı (CDE) Izinleri ve Grupları:

Gösterilen iş akışı diyagramlarında, CDE İzinleri belgenin iş akışı içindeki mevcut durumuna ve belirli kullanıcı Gruplarına göre belirlenir. Üç ana grup, CDE içindeki izinlerin yönetilmesinde önemli bir rol oynar:

1. BIM Koordinatörleri: Bu grup, BIM Modelleri ve diğer veri türleriyle ilgili koordinasyon faaliyetlerini denetler. BIM Koordinatörleri, iş akışı içindeki rollerine bağlı olarak farklı düzeylerde izinlere sahip olabilirler.

2. Tasarımcılar: Tasarımcılar modellerin ve çizimlerin hazırlanmasından ve kontrol edilmesinden sorumludur. Belge içeriği ve nitelikleriyle ilgili belirli görevleri gerçekleştirmelerine olanak tanıyan farklı izinlere sahiptirler.

3. Onaylayıcılar: Onaylayanlar, çıktıların gözden geçirilmesi ve onaylanmasında kritik bir rol oynar. İzinleri, belgelerin onay durumuyla ilgili kararlar almalarını sağlar.

85

İzin Türleri: İş akışı, her biri belirli bir amaca hizmet eden farklı izin düzeyleri belirler

Bu izinler, doğru kişilerin belge içeriği, klasörler, öznitelikler ve onay durumu üzerinde uygun düzeyde kontrole sahip olmasını sağlar. Ayrıca, belgelerin iş akışı boyunca hareketine rehberlik ederek her veri türü için inceleme ve onay süreçlerini kolaylaştırır.

7.3. Veri Yapısı

Veri Yapısı bölümü, proje bilgilerinin Veri Yönetimi sistemleri içinde yapılandırılmış ve sistematik bir şekilde düzenlenmesinin önemini vurgulamaktadır. Bu organizasyon öncelikle İş Kırılım Yapısına (WBS) ve tasarım paketine dayanmaktadır. İşte bu veri yapısının daha ayrıntılı bir açıklaması:

Veri Yapısının Temel Bileşenleri:

1. İşlev: Veri yapısı, bilginin işlevine göre kategorize edilmesiyle başlar. Bu kategorizasyon, verilerin proje içindeki özel rolüne göre düzenlenmesini sağlayarak bulunmasını ve yönetilmesini kolaylaştırır.

86

2. Çalışma Alanı: Çalışma alanları, projenin ilgili faaliyetlerini ve bileşenlerini gruplamak için tanımlanır. Bu kategorizasyon seviyesi, projenin fiziksel veya işlevsel alanlarına dayalı olarak bilgilerin etkili bir şekilde ayrılmasına yardımcı olur.

3. İş Paketi: Bilgi, proje içindeki farklı iş birimlerini veya görevleri temsil eden iş paketleri halinde daha da organize edilir. Her bir iş paketi, proje yönetimine odaklanmış ve sistematik bir yaklaşım sağlayan belirli çıktılar içerir.

4. Disiplin: Veriler, proje içindeki farklı uzmanlık ve uzmanlık alanlarıyla uyumlu olacak şekilde disipline göre kategorize edilir. Bu, bilgilerin ilgili disipline uygun şekilde atfedilmesini sağlayarak iş birliği ve koordinasyonu kolaylaştırır.

5. Belge: Veri yapısının en alt seviyesinde, belgeler türlerine, amaçlarına veya içeriklerine göre kategorize edilir. Bu ayrıntı düzeyi, hassas belge yönetimine olanak tanıyarak gerektiğinde belirli belgelere ulaşmayı kolaylaştırır.

İş Kırılım Yapısı (WBS) Tabanlı Organizasyon:

Veri yapısının temeli İş Kırılım Yapısına (WBS) dayanır. WBS, proje bilgilerinin organizasyonuna ve kategorizasyonuna rehberlik eden kapsayıcı bir çerçeve görevi görür. Veri yapısı, WBS ile uyum sağlayarak bilgilerin projenin hiyerarşik dağılımına göre sınıflandırılmasını ve saklanmasını sağlar.

Şekil 28: Standartlarla Uyumluluğu Sağlamak için Zorunlu Adlandırma Sözleşmesi

Bu Yapının Faydaları:

• Verimli Erişim: Yapılandırılmış veri organizasyonu, bilgilerin hızlı ve verimli bir şekilde alınmasını kolaylaştırır. Proje paydaşları, tanımlanmış sütunlar içindeki kategorizasyonuna dayalı olarak belirli verileri kolayca bulabilir.

• Açık Hesap Verebilirlik: Veri yapısının her seviyesi belirli proje unsurlarına, iş paketlerine ve disiplinlere karşılık gelir. Organizasyondaki bu netlik, veri yönetimi görevleri için net sahiplik ve hesap verebilirlik atanmasına yardımcı olur.

• Geliştirilmiş İş birliği: Bilgi sistematik olarak düzenlendiğinde, proje ekipleri arasındaki iş birliğini geliştirir. Ekip üyeleri, kapsam ve sorumluluklarıyla ilgili verilere erişebilir ve bunlarla çalışabilir.

• Etkili Raporlama: Yapılandırılmış veriler daha doğru ve hedefe yönelik raporlama yapılmasını sağlar. Proje yöneticileri, kategorize edilmiş verilere dayalı raporlar ve metrikler oluşturarak karar verme ve proje izleme süreçlerine yardımcı olabilir.

7.4. Veri Türleri ve Adlandırma Kuralları

Bu bölümde, ISO 19650 terminolojisi ve standartlarıyla uyumluluk gözetilerek, veri türleri ve adlandırma kurallarını yöneten ilke ve uygulamalar özetlenmektedir.

Uzmanlık Alanına Özel Veri Türleri:

Projenin Ortak Veri Ortamı (CDE) içinde her uzmanlık alanının kendine özel bir klasör yapısı bulunmaktadır. Bu uzmanlık klasörleri, standartlaştırılmış bir dizi belge türünü barındıracak şekilde tasarlanmıştır ve her klasörün yalnızca belirtilen türdeki belgeleri içermesini sağlar. Disipline özgü bu organizasyon, proje genelinde veri yönetiminde netlik ve tutarlılığı teşvik eder.

Ortak Veri Ortamı tarafından kontrol edilir:

Ortak Veri Ortamı, proje adlandırma kurallarının ve veri standartlarının uygulanmasını denetleyerek veri yönetimi için merkezi bir merkez görevi görür. Bu merkezi kontrol mekanizması, tüm proje paydaşlarının yerleşik uygulamalara uymasını sağlayarak veri kullanımında tekdüzelik ve hassasiyeti teşvik eder. ISO 19650 Uyumluluğu:

87

88

ISO 19650 standartlarına uygun olarak proje, veri organizasyonu ve adlandırma için sektördeki en iyi uygulamaları benimsemektedir. ISO 19650, projenin yaşam döngüsü boyunca verimli veri paylaşımını ve iş birliğini kolaylaştırmak için tutarlı veri sınıflandırmasına ve standartlaştırılmış adlandırma kurallarına güçlü bir vurgu yapmaktadır. Aşağıda ISO 19650 klasör yapısına bir örnek verilmiştir:

Şekil 29: ISO 19650 Klasör Yapısı Örneği

Temel Ilkeler:

1. Veri Türü Tutarlılığı: Her uzmanlık klasörü yalnızca belirli belge türlerini içerecek şekilde belirlenmiştir. Bu ilke, veri türlerinin çoğalmasını önler ve verilerin amaçlarına göre düzenlenmesini sağlar.

2. Adlandırma Kurallarına Bağlılık: ISO 19650 ve projenin özel gereksinimleri tarafından öngörülen adlandırma kuralları titizlikle uygulanır. Tutarlı adlandırma kuralları, paydaşların verileri kolaylıkla tanımlamasını, erişmesini ve yönetmesini sağlar.

3. Standartlaştırma: Proje, verilerin birlikte çalışabilirliğini artırmak, hataları azaltmak ve veri erişimini ve alımını kolaylaştırmak için veri türlerini ve adlandırma kurallarını standartlaştırmaya önem vermektedir.

4. Belge Kontrolü: CDE, projenin veri standartlarını koruyan ve herhangi bir sapma veya tutarsızlığı derhal ele alan dikkatli bir belge koruyucusu rolünü üstlenir.

89 Uyumluluğun Faydaları:

• Netlik: ISO 19650 uyumlu veri türleri ve adlandırma kuralları, veri netliğini artırarak paydaşların proje belgelerini anlamasını ve bunlarla çalışmasını kolaylaştırır.

• Verimlilik: Standartlaştırılmış uygulamalar, veri alma, belge paylaşımı ve revizyon takibi gibi veri yönetimi görevlerini hızlandırır.

• Birlikte Çalışabilirlik: ISO 19650 ilkelerine uygunluk, disiplinler ve aşamalar arasında sorunsuz veri alışverişini kolaylaştırarak verilerin birlikte çalışabilirliğini teşvik eder.

• Risk Azaltma: Veri standartlarının uygulanması, verilerle ilgili hata ve tutarsızlık riskini en aza indirmeye yardımcı olarak genel proje risk yönetimine katkıda bulunur.

7.4.1. Model Adları

Model adlandırma kuralları düzenin korunmasını, iş birliğinin kolaylaştırılmasını ve izlenebilirliğin sağlanmasını temin eder. Bu bölüm, Standart Belge Numaralandırma (SDN) sisteminin ayrılmaz bir bileşeni olan Standart Model Adlandırma (SMN) çerçevesinde belirtildiği gibi standartlaştırılmış model adlandırma kurallarına uymanın önemini vurgulamaktadır. SMN, ISO 19650 uyumluluğu vurgulanarak aşağıda özetlenmiştir:

Standart Model Adlandırma (SMN) Bileşenleri:

1. Proje Kodu: Bu kod, proje için benzersiz bir tanımlayıcı görevi görerek modelin doğru projeyle ilişkilendirilmesini sağlar. Organizasyonu kolaylaştırır ve projeyi diğerlerinden ayırır.

2. Oluşturucu Kodu: Kuruluşa özgü kodlarla belirlenen kaynak kodu, model içindeki verilerin yazılmasından, kontrol edilmesinden ve onaylanmasından sorumlu kuruluşu belirtir. Bu kod tasarım paketi kodlarıyla uyumludur.

3. Konum Kodu: Coğrafi durum, konum kodu tarafından sağlanır ve modellerin istasyon referanslarına dayalı olarak proje içindeki belirli coğrafi bölgelere referans vermesine olanak tanır.

4. Disiplin Kodu: Disiplin kodu, model içeriğinin ilgili olduğu İnşaat Mühendisliği veya Sistem disiplinini belirtir. Bu kodlama modelin doğru şekilde kategorize edilmesini sağlar.

5. Model Türü Kodu: Model türleri 2 Boyutlu CAD Modelleri, 3 Boyutlu Katı veya Yüzey Modelleri (veri özellikleri içermeyen) veya parametrik özelliklere sahip BIM

Modelleri olarak kategorize edilir. Bu sınıflandırma, modelin yapısının anlaşılmasına yardımcı olur.

6. Sıra Numarası: Diğer kodlarla benzersiz bir şekilde tanımlanamayan birden fazla model veya seçeneğin mevcut olduğu durumlarda, bir sıra numarası atanır. Bu, farklılaştırmayı ve izlenebilirliği kolaylaştırır.

7. Kısa Açıklama: Referans kolaylığı için kısa ve öz bir model açıklaması sağlanır. Bu açıklama paydaşların modelin içeriğini ve amacını hızlı bir şekilde tanımlamasına ve anlamasına yardımcı olur.

8. Revizyon: Modelden alınan içerik çizim olarak yayınlandığında veya modelin kendisi yayınlandığında modeller revizyona tabi tutulur. Revizyon takibi, sürüm kontrolünü sürdürmek ve paydaşların en güncel bilgilerle çalışmasını sağlamak için çok önemlidir.

Şekil 30: Akıllı Adlandırma Örneği

7.4.2. BIM Çıkarımları (BEX)

BIM çıkarımlarını yönetmeye yönelik bu protokol, koordinasyon zorluklarına ve veri tutarsızlıklarına karşı kritik bir koruma görevi görmektedir. Bu önlemleri uygulayarak proje, değerli BIM verilerine erişim sağlamak ve yaşam döngüsü boyunca proje bilgilerinin bütünlüğünü ve doğruluğunu sağlamak arasında bir denge kurmayı amaçlamaktadır.

Temel İlkeler:

1. Özel Klasörde Saklama: Tüm BIM Çıkarımları yalnızca "BIM Çıkarımlar Klasörü" olarak bilinen belirlenmiş bir klasörde saklanır. Bu ayrım, çıkarılan dosyaların kolayca tanımlanabilmesini ve canlı BIM Model verileriyle karıştırılmamasını sağlar.

2. Belge Türü Tanımlaması: Her BIM Çıkarımına açıkça bir "Belge Türü" tanımı atanır. Bu kategorizasyon, çıkarılan dosyaların orijinal BIM Modeli içeriğinden ayırt edilmesine yardımcı olur.

3. Ana BIM Modeli Tanımlaması: Çıkarılan dosyalar, ana BIM Modelini açıkça tanımlayacak şekilde adlandırılır. Bu adlandırma kuralı izlenebilirliği teşvik eder ve her bir çıkarımı kaynağına geri bağlar. 4. Salt Okunur Erişim: Veri bütünlüğünü korumak ve yetkisiz değişiklik riskini en aza indirmek için BIM Çıkarımları "salt okunur" statüsüne ayarlanmıştır. Bu dosyalara erişim,

90

özellikle BIM Koordinatörleri ve Entegrasyon Liderleri olmak üzere yetkili personelle sınırlıdır.

Risk Azaltma:

BIM Çıkarımlarını düzenleme veya değişiklik için tasarlanmadığını vurgulamak önemlidir. Değişikliklerin veya güncellemelerin gerekli olması durumunda, yerleşik protokol, doğrudan ana BIM Modelinden yeni bir çıkarımın oluşturulmasını zorunlu kılar. Orijinal çıkarım daha sonra güncellenmiş sürümle değiştirilir.

7.5. Veri Birlikte Çalışabilirliği

Bu CAD ve BIM dosya formatları dizisinden yararlanarak proje, verilerin birlikte çalışabilirliğini teşvik etmeye çalışmakta ve çeşitli paydaşların tercih ettikleri tasarım ve modelleme araçlarını kullanırken sorunsuz bir şekilde iş birliği yapmalarını sağlamaktadır. Bu yaklaşım, projenin gelişen tasarım gereksinimlerine ve endüstri standartlarına uyarlanabilir ve duyarlı kalmasını sağlar.

1. AutoCAD DWG (Çizim): Her yerde bulunan bir format olan DWG dosyaları, AutoCAD ve diğer uyumlu yazılımlar tarafından oluşturulan 2B ve 3B tasarım verilerinin barındırılmasında önemli bir rol oynar.

2. AutoCAD DXF (Çizim Değişim Formatı): DXF dosyaları, 2B ve 3B tasarım verilerinin değişimi için çok değerlidir ve çeşitli CAD uygulamaları arasında uyumluluk ve sorunsuz paylaşım sağlar.

3. Revit (RVT): Revit dosyaları (RVT), akıllı tasarım için parametrik verilerle zenginleştirilmiş kapsamlı 3B modelleri barındıran BIM iş akışlarının temel taşıdır.

4. Navisworks (NWD): Navisworks dosyaları (NWD), çok disiplinli tasarım verileri arasında koordinasyonu, iş birliğini ve çakışma tespitini teşvik ederek, birleştirilmiş 3B modeller için hayati önem taşıyan kapsayıcılar olarak hizmet eder.

5. AutoCAD Civil 3D (DWG): İnşaat mühendisliği projeleri için özel olarak tasarlanan Civil 3D DWG dosyaları, karmaşık altyapı tasarımlarının temsil edilmesini sağlar.

6. Inventor (IPT/IDW): Inventor'ın IPT (Parça) ve IDW (Çizim) dosyaları, mekanik tasarımların oluşturulması ve belgelenmesi için gereklidir.

7. Fusion (F3D): Fusion dosyaları (F3D) 3B modelleme ve simülasyon için bir platform sunarak tasarımcılar, mühendisler ve paydaşlar arasında iş birliğini teşvik eder.

8. AutoCAD Plant 3D (DWG): Proses ve tesis endüstrisi için tasarlanan Plant 3D DWG dosyaları boru, ekipman ve yapısal bileşenlerin modellenmesini kolaylaştırır.

9. 3ds Max (3DS): 3ds Max dosyaları (3DS) görselleştirmelerin ve animasyonların oluşturulmasında, tasarım amacının aktarılmasında ve proje iletişiminin geliştirilmesinde yardımcı olur.

91

10. InfraWorks (IMX): InfraWorks dosyaları (IMX), altyapı tasarımı için önemli bir araçtır ve inşaat projelerinin kaynak açısından zengin 3B modellerinin oluşturulmasını destekler.

8. BIM Model Tanımı

8.1. Model Dağılım Yapısı

Tasarım dökümü ve proje İş Kırılım Yapısı (WBS) ile uyumlu olarak, farklı BIM Modellerinin oluşturulması, tasarım koordinasyonunda netlik, organizasyon ve verimliliğin korunmasının ayrılmaz bir parçasıdır. Bu yaklaşım, her bir tasarım disiplininin, bireysel proje varlıklarının gereksinimlerine göre uyarlanmış en az bir BIM Modeline karşılık gelmesini sağlar. Ayrıca, ön model ve standart eleman modelleri olmak üzere iki ek model kategorisi, genel proje modelleme stratejisini geliştirmek için Sahaya Özel modellere bağlanacaktır.

Uzmanlık Alanına Özel Modeller:

• Her tasarım alanına, her farklı proje varlığı için en az bir özel BIM Modeli atanır.

• MEP (Mekanik, Elektrik, Sıhhi Tesisat ve Yangından Korunma) modelleri, özel proje ihtiyaçlarına bağlı olarak tek bir koordineli model veya ayrı modeller olarak sunulabilir.

Model Alt Bölüm:

• Modeller tipik olarak Standart Belge Numaralandırma (SDN) sisteminde tanımlanan Uzmanlık Alanı Kodlarıyla uyumlu olmalıdır.

• Modellerin Alt Disiplin Kodları uyarınca alt bölümlere ayrılması, yalnızca özelleşmiş modellerle uğraşırken veya bir uzmanlık alanı modelinin daha ayrıntılı bir yaklaşım gerektirecek şekilde son derece büyük olabileceği durumlarda gereklidir.

Model Tipleri ve Konum Kodları:

92

• Modeller üç tipte kategorize edilebilir: Sahaya Özel, Prototip ve Bileşen modelleri, her biri Model Adında Konum Kodlarının kullanımıyla ayırt edilir. Sahaya Özel Modeller:

• Sahaya Özel Modeller, proje içindeki belirli konumlara ve türlere göre uyarlanır ve bu nedenle Model Adındaki Konum Kodunun tamamını kullanırlar.

Prototip Modeller:

• Prototip Modeller Tipe özgüdür ve konuma özgü bilgileri içermez. Bu nedenle, Model Adı içindeki konum boş kalır.

Bileşen Modelleri:

• Bileşen Modelleri, doğaları gereği hem Tür hem de Konum ayrımlarından yoksundur. Sonuç olarak, Model Adında tam Boş Konum Kodunu kullanırlar.

8.2. Gelişim Düzeyi

ISO 19650 standartlarına uygun olarak, Gelişim Seviyesi (LOD), BIM Modellerinin yetkilendirilmesini ve kullanımını yöneten BIM'in kritik bir yönüdür. LOD sınıflandırmasının, modelin kendi içindeki ayrıntı düzeyini açıkça tanımlamadığını, bunun yerine geliştirme amacını ve aşamasını belirttiğini belirtmek önemlidir. Model geliştirme sürecini yönlendirmek için aşağıdaki LOD tanımları kullanılmaktadır:

Konsept - LOD 100:

• Bu aşamada, Model Unsuru, genellikle genel semboller veya yer tutucular kullanılarak Model içinde sembolik olarak temsil edilebilir.

• LOD 200 gerekliliklerini karşılamamaktadır.

• Model Unsuru ile ilgili bilgiler (örneğin, metrekare başına maliyet, HVAC tonajı) diğer Model Unsurlarından türetilebilir.

Tasarım Geliştirme (Şematik) - LOD 200:

93

• LOD 200, Model içindeki Model Unsurunun genel bir sistem, nesne veya montaj olarak temsil edilmesini içerir.

• Miktarlar, boyut, şekil, konum ve yönelim ile ilgili yaklaşık bilgileri içerir.

• Model Unsuruna grafik olmayan veriler de eklenebilir.

Inşaat Dokümantasyonu - LOD 300:

• LOD 300, Model Elemanının Model içinde belirli bir sistem, nesne veya montaj olarak grafiksel olarak temsil edildiğini gösterir.

• Miktar, boyut, şekil, konum ve yönelim hakkında kesin bilgi sağlar.

• Grafik olmayan bilgiler de Model Unsuru ile ilişkilendirilebilir.

Imalat Koordineli - LOD 350:

• Bu aşamada, Model Unsuru Model içinde belirli bir sistem, nesne veya montaj olarak temsil edilir.

• Miktar, boyut, şekil, yönlendirme ve diğer bina sistemleri ile arayüzler hakkında ayrıntılı bilgi sunar.

• Model Unsuruna grafik olmayan bilgiler de eklenebilir.

Imalat ve Montaj (Imalat Çizimleri) - LOD 400:

• LOD 400, Model Unsurunu daha yüksek bir ayrıntı düzeyine taşır.

• Model Elemanının Model içinde boyut, şekil, konum, miktar ve yönelim özellikleriyle grafiksel olarak temsil edilmesini içerir.

• İmalat, montaj ve kurulum hakkında ayrıntılı bilgi verilmektedir.

• Grafik olmayan bilgiler de Model Unsuruna bağlanabilir.

94

Inşa Edildiği Gibi - LOD 500:

• LOD 500 aşamasında, Model Unsuru sahada doğrulanmış bir temsil görevi görür. • Boyut, şekil, konum, miktar ve yönelimi tam olarak tasvir eder ve inşa edildiği gibi koşulları yansıtır. • Grafik olmayan veriler de Model Unsurları ile ilişkilendirilebilir.

8.3. Coğrafi Referans Modelleri

Bu iyi tanımlanmış kayıt metodolojisini takip ederek, proje BIM modellerinin hassas coğrafi referanslamasını elde eder ve dijital verilerin gerçek dünyadaki coğrafi koordinatlarla sorunsuz bir şekilde entegre edilmesini sağlar. Bu doğruluk, tüm proje paydaşlarının güvenilir ve senkronize mekansal bilgilerle çalışmasını sağladığından, etkili proje planlaması, tasarımı, inşaatı ve devam eden bakımı için esastır.

Kayıt Metodolojisi

Proje modelinin doğru coğrafi referanslamasını elde etmek için hassas bir kayıt yöntemi uygulanır. Bu kayıt işlemi, dijital BIM modellerini seçilen koordinat sistemiyle hizalayarak gerçek dünyada doğru bir şekilde konumlandırılmalarını sağlar. Bu kayıt işleminde yer alan temel adımlar aşağıda yer almaktadır:

1. Koordinat Sistemi Seçimi: Proje, jeo-referanslama için referans olarak UTM Bölge koordinat sistemini benimsemiştir. Bu sistem dünyayı, her biri kendine özgü koordinat değerlerine sahip bölgeler ızgarasına böler. Bu proje için seçilen özel UTM Bölgesi belirtilmiştir.

95

96

2. Etüt Raporu Referansı: Etüt raporu, seçilen koordinat sisteminin inceliklerini anlamak için birincil referans belge olarak hizmet eder. Doğru coğrafi referanslama için gerekli temel ayrıntıları, parametreleri ve dönüşüm faktörlerini içerir.

3. Kontrol Noktaları: Hassas coğrafi referanslama sağlamak için, bilinen kontrol noktalarıgerçek-dünya koordinatları belirlenmiş ve proje alanı boyunca araştırılmıştır. Bu kontrol noktaları, dijital model ile fiziksel konumlar arasında köprü oluşturan referans işaretleri olarak işlev görür.

4. Veri Dönüşümü: Kontrol noktalarının koordinatları, projenin seçilen koordinat sistemi ile dijital BIM modellerinin doğal koordinatları arasında bir dönüşüm ilişkisi kurmak için kullanılır. Bu dönüştürme işlemi, dijital modelin doğal koordinatları ile gerçek dünyadaki UTM Bölgesi koordinatları arasındaki tutarsızlıkları açıklar.

5. Model Hizalama: Oluşturulan dönüşüm parametreleri ile dijital BIM modelleri UTM Bölgesi koordinat sistemi ile doğru bir şekilde hizalanacak şekilde ayarlanır. Bu hizalama, modellerin doğru bir şekilde coğrafi olarak referanslanmasını ve gerçek dünyada konumlandırılmasını sağlar.

6. Kalite Güvencesi: Coğrafi referanslama sürecinin doğruluğunu teyit etmek için titiz kalite kontrolleri yapılır. En yüksek düzeyde doğruluğu sağlamak için herhangi bir tutarsızlık veya uyumsuzluk tespit edilir ve ele alınır.

8.4. Model Geliştirme Planı

Her bir tasarım iş paketi için Model Geliştirme Planı (MDP) oluşturulur. Bu MDP, her bir Model Elemanının veya Eleman grubunun çeşitli inşaat veya tasarım paketi kilometre taşlarında ulaşması beklenen Gelişim Seviyesinin (LOD) belirlenmesinde kilit rol oynar. MDP aşağıdaki şekilde yapılandırılmıştır:

• Matris Organizasyonu: MDP, netlik ve referans kolaylığı için sıkı bir şekilde organize edilmiş bir matris olarak yapılandırılmıştır. Farklı proje aşamalarında Model Unsurları için LOD'ye sistematik bir genel bakış sağlamak üzere tasarlanmıştır.

• Birincil Dağılım: Matrisin birincil unsur dağılımı, İş Dağılım Yapısı (WBS) temel alınarak oluşturulmuştur. WBS, Model Unsurlarını kategorize etmek ve düzenlemek için temel yapı olarak hizmet eder ve bunların projenin inşaat ve tasarım paketleriyle uyumlu olmasını sağlar.

• İkincil Dağılım: Hassasiyeti ve ayrıntıyı daha da artırmak için ikincil kırılım Omniclass sınıflandırma sistemini kullanır. Omniclass, Model Unsurlarının daha incelikli bir şekilde kategorize edilmesini sağlayan kapsamlı bir sınıflandırma

97

çerçevesi sunar. Bu ikincil kırılım Omniclass hiyerarşisi içinde en fazla 4. Seviyeye kadar uzanır.

• LOD Spesifikasyonu: MDP'nin temel amacı, çeşitli inşaat veya tasarım planlanan kilometre taşlarında her bir Model Unsuru için planlanan LOD'yi ifade etmektir. Bu spesifikasyon, tüm paydaşların farklı proje aşamalarında her bir Model Unsuru için beklenen ayrıntı, doğruluk ve eksiksizlik düzeyinin farkında olmasını sağlar.

• İnşaat İşleri Değerlendirmesi: İnşaat işlerini içeren durumlarda, ModelElemanlarının tanımını desteklemek ve kapsamlı bir kapsam sağlamak için Omniclass sınıflandırma sisteminden yararlanılabilir.

• Standartlara Bağlılık: MDP, tanımlanmış LOD'lara dayalı net modelleme gereklilikleri belirler. Bu gerekliliklerin belirlenen standartları karşılayacak veya aşacak şekilde ayarlandığını vurgulamak önemlidir. Bu standartlara bağlılık, projenin BIM modelleme çalışmaları boyunca tutarlılığı, kaliteyi ve birlikte çalışabilirliği korumanın merkezinde yer alır.

8.4.1. Model Detayı

İki kritik kavram arasında ayrım yapmak çok önemlidir: Detay Seviyesi (LOD) ve Geliştirme Seviyesi (LOD). Bu ayrımlar, BIM modelindeki ayrıntı ve güvenilirlik derecesinin belirlenmesinde kritik öneme sahiptir:

• Detay Seviyesi (LOD): LOD öncelikle bir model unsurunun içerdiği bilgilerin derinliği ve karmaşıklığı ile ilgilidir. Geometri, şekil, boyut ve grafiksel temsil gibi faktörleri kapsayan bir model elemanının ne ölçüde ayrıntılı olduğunu gösterir. LOD, girdi verilerinin zenginliğini ve elemana atfedilen fiziksel özellikleri tanımlayarak tasarım ve görselleştirme amaçları için değerli bir kaynak görevi görür.

• Gelişim Düzeyi (LOD): Buna karşılık, LOD sadece bilgi sunumunun ötesine geçer. Bu, elemanın geometrisinin ve ilişkili verilerin olgunluğunu ve güvenilirliğini ifade eder. LOD, titiz mühendislik analizlerinin, kapsamlı kontrollerin, hassas koordinasyonun ve resmi onayların sonucudur. Özünde, proje ekibi üyelerinin

98

model tarafından sağlanan bilgilere duyabilecekleri güven düzeyini yansıtır. LOD, karar verme, inşaat ve projenin yürütülmesi için güvenle dayanılabilecek yetkili çıktıyı temsil eder.

Açıklamak gerekirse, LOD'yi bir elemanın detaylandırılmasına katkıda bulunan girdi olarak düşünün, LOD ise güvenilir ve yetkili çıktıyı temsil eder. Bu iki kavram arasındaki ayrım, BIM modellerinin yalnızca doğru görünmesini değil, aynı zamanda tüm proje ekibine rehberlik eden güvenilir bilgi kaynakları olmasını sağlar.

8.5. Modüler BIM Elemanları

Modüler BIM Elemanları kavramı, proje geliştirmede verimliliği ve koordinasyonu artırmak için stratejik bir yaklaşım olarak ortaya çıkmıştır. Bu metodoloji, ortak unsurların ve prototip tesislerin ayrı, bağımsız BIM modelleri olarak modellenmesini içerir. Bu modüler BIM modelleri daha sonra sahaya özgü konumlara göre uyarlanmış kapsamlı proje modelini oluşturmak için birbirine bağlanır.

Modüler BIM Elemanlarını benimsemenin avantajları çok yönlüdür:

1. Gelişmiş Etiketleme ve Ek Açıklama: Ortak unsurlar ve prototip tesisler için modüler BIM modelleri oluşturarak, etiketleme ve açıklama, bu nesnelerin kaynaklandığı modeller içinde verimli bir şekilde yönetilebilir. Bu, temel bilgilerin, ek açıklamaların ve meta verilerin belirli bileşenlerle ilişkilendirilmesi sürecini kolaylaştırarak proje boyunca netlik ve tutarlılık sağlar.

2. Bileşen Montajlarının Verimli Yönetimi: Modüler BIM Elemanları, özellikle basit Revit Family tanımlarının kapsamının ötesine geçen karmaşık bileşen montajları için faydalıdır. Karmaşık detaylardan ve birbirine bağlı birden fazla parçadan oluşan Sistemler ve Dış Cephe Kaplama Sistemleri gibi unsurlar, modüler BIM modelleri olarak daha etkili bir şekilde temsil edilebilir ve yönetilebilir. Bu yaklaşım, hassas detaylandırma, doğru çakışma tespiti ve bu montajların daha büyük proje modeline sorunsuz entegrasyonunu kolaylaştırır.

3. Gelişmiş İş birliği: Modüler BIM Elemanları, ortak unsurların modellenmesi için standartlaştırılmış ve yapılandırılmış bir yaklaşım sağlayarak proje paydaşları arasında iş birliğini teşvik eder. Tasarım ekipleri, mimarlar, mühendisler ve yükleniciler, bu modüler bileşenlerin önceden tanımlanmış standartlara ve spesifikasyonlara uygun olduğunu bilerek uyumlu bir şekilde çalışabilirler.

4. Kolaylaştırılmış Proje Modelleme: Modüler BIM modellerinin kullanımı, genel proje modelleme sürecini basitleştirir. Proje ekiplerinin bu standartlaştırılmış modülleri geliştirmeye ve iyileştirmeye odaklanmasını sağlayarak gereksiz modelleme çabalarına olan ihtiyacı azaltır ve proje genelinde tutarlılık sağlar.

8.6. BIM Nesne Etiketleri

Doğru ve tutarlı nesne tanımlama, proje yönetimi ve iş birliği için etkilidir. Konum, Seviye, Unsur Türü ve Örnek kombinasyonundan oluşan BIM Nesne Etiketleri, BIM Modellerindeki tüm nesneler için benzersiz tanımlayıcılar olarak hizmet eder. Bu etiketler, her nesne hakkında temel soruları yanıtlamak için yapılandırılmış bir çerçeve sağlar: Nerede bulunur, Ne tür bir unsurdur ve Hangi örneği temsil eder?

BIM Nesne Etiketlerinin Temel Bileşenleri:

Konum: Nesne Etiketinin Konum bileşeni, nesnenin proje sahası içinde nerede bulunduğunu belirtir.

Nesnenin yerleşimine coğrafi bir referans sunarak fiziksel bağlamına ilişkin netlik sağlar.

2. Yükseklik: Yükseklik bileşeni, nesnenin bina veya proje yapısı içindeki dikey konumunu tanımlar. Paydaşların nesnenin diğer unsurlara göre yüksekliğini veya kotunu anlamalarına yardımcı olur.

3. Eleman Türü: Bu bileşen, etiket tarafından temsil edilen elemanın kategorisini veya türünü ana hatlarıyla belirtir. Kapılar, pencereler, duvarlar veya belirli bina sistemleri gibi çeşitli nesne sınıflandırmaları arasında ayrım yapar.

4. Örnek: Örnek bileşeni, BIM Modeli içindeki belirli bir öğe türünün her bir oluşumu veya örneği için benzersiz bir tanımlayıcı sağlar. Aynı eleman tipinin birden fazla örneğinin ayrı ayrı tanımlanabilmesini ve yönetilebilmesini sağlar.

• Kalıcı Nesne Etiketleri: Nesne Etiketleri kalıcı olacak şekilde tasarlanmıştır, yani bir nesne revizyon veya güncelleme geçirdiğinde bile tutarlı kalırlar. Bu kalıcılık, nesnenin kimliğinin BIM Modeli içindeki yaşam döngüsü boyunca değişmeden kalmasını sağlar. Revizyonlar gerçekleştiğinde, Nesne Etiketi nesneye açık bir referans sağlamaya devam ederek değişikliklerin doğru bir şekilde izlenmesini ve belgelenmesini kolaylaştırır.

• Prototip Modeller ve Nesne Etiketleri: Prototip modellerin kullanıldığı durumlarda Nesne Etiketleri, prototipin kullanıldığı her bir örneğin benzersiz bir şekilde tanımlanmasında kilit bir rol oynar. Bu, standartlaştırılmış veya tekrar eden bileşenlerin bile daha geniş proje bağlamı içinde ayırt edilebilir ve izlenebilir olmasını sağlar.

99

8.7. Nesne Nitelikleri

Grafik olmayan bilgilerin dahil edilmesi nesneleri tanımlar ve özelliklerini gösterir. Nesne Nitelikleri olarak bilinen bu grafik olmayan ayrıntılar, BIM modellerinde temel bileşenler olarak hizmet eder. Nesneler hakkında kapsamlı veriler sağlayarak, bunların yalnızca görsel temsiller değil, anlam ve fayda açısından zengin olmasını sağlar.

Nesne Niteliklerinin Temel Yönleri:

1. Parametrik Değerler: Öznitelikler, nesnelerin fiziksel özelliklerini etkileyen parametrik değerleri kapsayabilir. Örneğin, boyutları ve geometrileri yönlendirebilir ve belirli parametrelere dayalı dinamik ayarlamalara izin verebilir.

2. Malzeme Tanımları: Nesne Nitelikleri, bir nesnenin bileşiminde kullanılan malzemeleri belirtebilir. Bu bilgi, nesnenin ahşap, metal veya diğer malzemelerden yapılıp yapılmadığı gibi özelliklerini anlamak için çok önemlidir.

3. Üretici Verileri: İlgili olduğunda, öznitelikler üretici verilerini içerebilir ve BIM Modeli içindeki bileşenlerin veya ekipmanın kaynağı ve özellikleri hakkında bilgi sunar.

4. Endüstri Standartları: Öznitelikler endüstri standartlarına referans vererek yönetmeliklere veya yönergelere uygunluğu sağlayabilir. Örneğin, Amerikan Çelik Konstrüksiyon Enstitüsü (AISC) standartlarını takip eden çelik özellikleriyle ilgili veriler içerebilir.

5. Proje Tanımlama: Nesne Öznitelikleri, BIM ortamında organizasyonu ve kategorizasyonu kolaylaştıran projeye özgü kimlik numaraları veya kodları içerebilir.

6. Tamamlayıcı Fiziksel Varlıklar: Bazı durumlarda öznitelikler görsel temsilin ötesine geçer ve var olan ancak modelde grafik olarak gösterilmeyen tamamlayıcı fiziksel varlıkları tanımlayabilir. Örneğin, öznitelikler bir kanalın etrafındaki yalıtımın kalınlığını, bir kapıdaki donanım bileşenlerini, bir kanalın içeriğini veya bir transformatörün özelliklerini belirtebilir.

Metraj Çıkarma için Öznitelikler: Nesne tanımlarını zenginleştirmedeki rollerinin ötesinde, Nesne Öznitelikleri BIM projelerinde pratik bir işleve de hizmet eder. Doğrudan modelden Metraj Çıkarma (QTO) oluşturmak için merkezi öneme sahiptirler. Öznitelikler, Proje Metraj Cetvelinde (BoQ) belirtilen spesifikasyonlarla uyumlu olacak şekilde yapılandırılır ve QTO verilerinin istenen içerik, format ve yapıyla eşleşmesini sağlar. LOD Özniteliği: Her Model Nesnesine, mevcut Geliştirme Düzeyini (LOD) gösteren bir öznitelik atanır. Bu nitelik, nesnenin veri ve bilgilerinin güvenilirliği ve kapsamlılığı

100

hakkında netlik sağlar. Proje ekibi üyelerinin karar verme ve analiz için nesnenin ayrıntılarına ne derece güvenebileceklerini anlamalarına yardımcı olur.

8.8. Şablonlar ve Bileşen Kütüphaneleri

Şablonların ve bileşen kütüphanelerinin kullanımı, iş akışlarını kolaylaştırmanın, tutarlılığı sağlamanın ve proje yaşam döngüsü boyunca verimliliği artırmanın anahtarıdır. Bu kaynaklar, BIM modelleme sürecine önemli ölçüde fayda sağlayan önceden tanımlanmış yapılar ve yeniden kullanılabilir öğeler sağlayan değerli varlıklar olarak hizmet eder.

Standart Şablonlar:

1. Proje Şablonları: Revit gibi BIM yazılımlarındaki proje şablonları, yeni projeler için başlangıç noktası görevi görür. Önceden tanımlanmış ayarları, standartları ve projeye özgü konfigürasyonları kapsar. Bu şablonlar, bir kuruluş içindeki projeler arasında tutarlılığın korunmasına yardımcı olur ve ortak proje öğelerini yeniden oluşturma ihtiyacını ortadan kaldırarak değerli zaman tasarrufu sağlar.

2. Görünüm Şablonları: Görünüm şablonları, BIM ortamında tutarlı görüntüleme ayarları için gereklidir. Farklı görünüm türlerinin (örn. kat planları, kesitler, görünüşler) nasıl görünmesi gerektiğini tanımlarlar. Görünüm şablonlarının kullanılması, grafiksel gösterimlerin belirlenmiş standartlarla uyumlu olmasını sağlayarak BIM modelinin netliğini ve okunabilirliğini artırır.

3. Aile Şablonları: Aile şablonları, BIM yazılımında parametrik nesneler, bileşenler ve elemanlar oluşturmak için kullanılır. Önceden tanımlanmış parametreler ve davranışlarla yapılandırılmış bir çerçeve sağlarlar. Tasarımcılar, projeye özgü gereksinimlere uygun özel nesneleri verimli bir şekilde oluşturmak için aile şablonlarından yararlanabilir.

Bileşen Kütüphaneleri:

1. Revit Elemanları: Bileşen kütüphaneleri genellikle parametrik yapı elemanları olan Revit Nesnelerini içerir. Bu elemanlar kapılar, pencereler, mobilyalar, demirbaşlar ve ekipmanlar dahil olmak üzere çok çeşitli nesneleri kapsar. Bu elemanları BIM modeline dahil ederek, tasarımcılar standartlaştırılmış nesneleri kolayca ekleyebilir ve özelleştirebilir, böylece tasarım tutarlılığı sağlanır.

2. CAD Blokları: Revit Nesnelerine ek olarak, BIM projeleri CAD bloklarının kullanımını da gerektirebilir. CAD blokları, BIM modeline eklenebilen nesnelerin veya

101

102

ayrıntıların 2B veya 3B temsilleridir. Parametrik olmayan unsurları veya eski verileri BIM ortamına entegre etmek için değerli bir kaynak görevi görür.

3. Malzeme Kütüphaneleri: Malzeme kütüphaneleri önceden tanımlanmış malzeme tanımlarını, görünümlerini ve özelliklerini içerir. Bu kütüphaneler, BIM modeli içindeki nesnelere doğru malzemelerin atanmasını kolaylaştırır. Tasarımcılar bir malzeme kütüphanesinden seçim yaparak görsel ve performans özelliklerinin proje özellikleriyle uyumlu olmasını sağlayabilir.

Şablonların ve Bileşen Kütüphanelerinin Faydaları:

• Tutarlılık: Şablonlar ve bileşen kütüphaneleri, tasarım ve dokümantasyon standartlarını uygulayarak tüm proje öğelerinin önceden tanımlanmış kriterlere uymasını sağlar.

• Verimlilik: Tasarımcılar, şablonları ve bileşenleri yeniden kullanarak gereksiz işleri önemli ölçüde azaltabilir ve modelleme sürecini hızlandırabilir.

• Doğruluk: Standartlaştırılmış kaynaklar, BIM modelindeki hataları ve tutarsızlıkları en aza indirerek veri doğruluğuna katkıda bulunur.

• Uyumluluk: Şablonlar ve bileşen kütüphaneleri, endüstri standartları ve en iyi uygulamalarla uyumluluğun korunmasına yardımcı olur.

• Birlikte Çalışabilirlik: Standartlaştırılmış bileşenler, çeşitli disiplinler ve yazılım uygulamaları arasında birlikte çalışabilirliği artırarak proje ekibi içinde iş birliğini teşvik eder.

103

9. Kalite Kontrol

Proje yaşam döngüsü boyunca BIM verilerinin kalitesi, en yüksek veri kalitesi standartlarını korumak için kapsamlı bir şekilde yürütülen bir dizi süreç, inceleme ve denetimi kapsar. Burada BIM'de kalite kontrolün temel bileşenleri yer almaktadır:

BIM Verilerinin Koordinasyonu:

• Tasarım İncelemeleri: BIM verilerinin proje gereksinimleri ve tasarım amacı ile uyumunu değerlendirmek için düzenli tasarım incelemeleri yapılır. Bu incelemeler, modeldeki çakışmaları, ve tutarsızlıkları belirlemek ve çözmek için disiplinler arası iş birliğini içerir.

Çıktıların Kontrol Edilmesi:

• Ön Onay Kontrolleri: BIM çıktıları onaylanmadan ve paylaşılmadan önce kapsamlı kontrollerden geçirilir. Bu, doğruluğu, eksiksizliği ve standartlara uygunluğu sağlamak için BIM modelinden türetilen çizimlerin, şartnamelerin ve diğer proje belgelerinin incelenmesini içerir.

Tasarım Alt Yüklenicileri Tarafından Özel Kontroller:

• Tasarım Alt Yüklenici Kontrolleri: BIM modelinin bölümlerini oluşturmaktan sorumlu olan Tasarım Alt Yüklenicileri, doğruluğunu doğrulamak ve kalitesini doğrulamak için belirli kontroller gerçekleştirir. Bu adım, hataları kaynağında ortadan kaldırmak için çok önemlidir.

Diğer Paket Ekipleri Tarafından Yapılan Incelemeler:

• Disiplinlerarası İncelemeler: Proje içindeki birden fazla paket ekibi, proje dışı ekiplerle birlikte BIM modelini gözden geçirir. Bu disiplinlerarası yaklaşım, işbirliğini teşvik eder ve farklı sistemler arasındaki etkileşimden kaynaklanabilecek tutarsızlıkları veya sorunları belirleyerek tüm modelin kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesine olanak tanır.

BIM Yönetimi tarafından yapılan denetimler:

• BIM Yönetim Denetimleri: BIM yönetim ekibi, BIM sürecinin genel vaziyetini değerlendirmek için denetimler gerçekleştirir. Bu denetimler, belirlenmiş BIM

standartlarına, protokollerine ve en iyi uygulamalarına uygunluğu değerlendirir. Ayrıca BIM verilerinin projeye özgü gereksinimleri karşıladığından emin olur.

9.1. Model Koordinasyonu

Model koordinasyonu, potansiyel sorunları ele almak ve genel tasarım ve inşaat sürecini optimize etmek için bir dizi koordineli çabayı içerir. Burada BIM model koordinasyonunun temel yönleri yer almaktadır:

Interaktif Tasarım Incelemeleri:

• Amaç: İnteraktif tasarım incelemeleri, tasarım ekipleri ve paydaşlar arasında gerçek zamanlı iş birliğini kolaylaştırmak için gerçekleştirilir. Tasarım konseptlerinin tartışılması, sorunların belirlenmesi ve çözüm önerilerinin sunulması için bir platform sağlar. • Süreç: Bu incelemeler sırasında katılımcılar, mekansal ilişkiler, estetik ve işlevsel gereksinimler gibi konulara odaklanarak tasarım öğelerini görsel olarak keşfetmek ve değerlendirmek için BIM modelini kullanır. • Dokümantasyon: İnteraktif tasarım incelemelerinin sonuçları toplantı tutanakları veya raporlar aracılığıyla belgelenir. Bu kayıtlar, gözden geçirme oturumları sırasında oluşturulan tartışmaları, kararları ve eylem maddelerini belgeler.

Müdahale Yönetimi (Çakışma Kontrolü)

• Amaç: Müdahale yönetimi olarak da bilinen çakışma kontrolü, BIM modelindeki çakışmaları veya çakışmaları tespit etmeyi ve çözmeyi amaçlar. Bu çakışmalar, aynı alanı işgal eden veya üst üste binen farklı tasarım disiplinlerinden unsurları içerebilir.

• Süreç: Çakışma tespit yazılımı, BIM modelini çakışmalara karşı taramak için kullanılır. Çakışmalar tespit edildiğinde, bunlar belgelenir ve önem derecesine göre kategorize edilir. Koordinasyon çabaları, farklı sistemlerin çakışma olmadan inşa edilebilmesini sağlamak için bu çakışmaları çözmeye odaklanır.

• Dokümantasyon: Belirlenen çakışmalar, bunların konumları ve önerilen çözümler de dahil olmak üzere çakışma kontrollerinin sonuçları belgelenir. Eylem öğeleri çözüm için sorumlu taraflara atanır.

Aşamalandırma ve Inşaat Sıralama Simülasyonları (4B):

• Amaç: 4B simülasyonları, inşaat süreçlerini görselleştirmek ve analiz etmek için BIM modelini proje planlamasıyla entegre eder. Bu süreç, proje zaman

104

çizelgelerinin, kaynak tahsisinin ve lojistik planlamanın optimize edilmesine yardımcı olur.

• Süreç: BIM modelleri proje programlarına bağlanarak inşaat aşamalarının dinamik olarak görselleştirilmesini sağlar. Bu, proje ekiplerinin faaliyet sırasını değerlendirmesine, potansiyel darboğazları belirlemesine ve inşa edilebilirliği artırmasını sağlar.

• Dokümantasyon: Diğer koordinasyon faaliyetlerinde olduğu gibi, 4B simülasyonlarının sonuçları da belgelenir. Bu kayıtlarda simülasyonlardan elde edilen görselleştirmeler, sıralama planları ve içgörüler yer alır.

9.2. Model ve Pafta Kontrolü ve Onayı

BIM modellerini ve paftalarını (çizimler) kontrol etme ve onaylama süreci, proje belgelerinin doğruluğunu, kalitesini ve uygunluğunu sağlar. Bu süreç, projenin tasarım standartlarını ve gereksinimlerini karşılamak için BIM modellerinin ve ilgili paftaların kapsamlı bir şekilde incelenmesini, doğrulanmasını ve onaylanmasını içerir. Burada bu sürecin genel olarak nasıl işlediğine dair bir özet bulabilirsiniz:

Sorumlu Taraflar:

• TasarımAlt Yüklenicisi Tasarım Ekibi: Tasarım Alt Yüklenicisi tarafından istihdam edilen tasarım ekibi, öncelikle BIM modellerinin ve ilgili paftaların oluşturulmasından, geliştirilmesinden ve yönetilmesinden sorumludur. Bu dijital varlıkların projenin tasarım amacı, standartları ve şartnameleri ile uyumlu olmasını sağlamakla görevlidirler. • Tasarım Müdürü: Tasarım Müdürü, kalite kontrol sürecinde kilit bir rol oynar. Sorumlulukları arasında tasarım ekibinin çalışmalarını denetlemek, BIM modellerini ve paftalarını incelemek ve bunların projenin standartlarına ve gereksinimlerine uygun olduğundan emin olmak yer alır.

Kalite Kontrol Listesi:

• Amaç: Kalite kontrol (QC) listesi, BIM modellerinin ve sayfalarının karşılaması gereken belirli kriterleri, standartları ve parametreleri özetleyen yapılandırılmış bir araçtır. Bu dijital varlıkların doğruluğunu, eksiksizliğini ve uyumluluğunu değerlendirmek için bir kılavuz görevi görür.

• Tür: Genellikle, BIM modelleri ve paftaları (çizimler) için ayrı kalite kontrol listeleri vardır. Bu kontrol listeleri, her bir çıktı türüyle ilişkili benzersiz yönleri ve gereksinimleri ele alacak şekilde uyarlanmıştır.

105

106

Kontrol ve Inceleme Süreci:

• İç İnceleme: Tasarım Alt Yüklenicisinin tasarım ekibi, oluşturdukları BIM modellerinin ve paftalarının kendi iç incelemesini yapar. Bu aşamada, hatasız, güncel ve projenin tasarım amacıyla tutarlı olduklarından emin olmak için modelleri ve paftaları dikkatle inceler.

• Tasarım Yöneticisi İncelemesi: Dahili incelemenin ardından Tasarım Yöneticisi, BIM modellerini ve paftalarını inceleme sorumluluğunu üstlenir. Bu inceleme, projeye özgü tüm tasarım standartlarının ve spesifikasyonların karşılandığından emin olmak için kritik bir adımdır.

• Revizyon ve Düzeltme: Gözden geçirme sürecinde herhangi bir tutarsızlık, hata veya proje standartlarından sapma tespit edilirse, sorumlu ekipler gerekli revizyonları ve düzeltmeleri yapmak için iş birliği yapar.

Kabul için Teslim:

• Tasarımcı Kabulü: Tasarım Alt Yüklenicisinin organizasyonundaki iç inceleme ve onay sürecinden sonra, BIM modelleri ve paftaları nihai kabul için Tasarımcıya sunulur. Tasarımcı bu belgeleri projenin tasarım hedefleri, sözleşme gereklilikleri ve endüstri standartları ile uyumlu olduklarından emin olmak için değerlendirir.

Dokümantasyon ve Kayıt Tutma:

• Kontrol ve onay süreci boyunca kapsamlı dokümantasyon sağlanır. Bu, incelemelerin, revizyonların, onayların ve ilgili tüm iletişimlerin kayıtlarını içerir. Bu tür belgeler net bir denetim izi sağlar ve şeffaflık ve sorumluluk sağlanmasına yardımcı olur.

9.2.1. Model QC Kontrol Listesi

Model QC (Kalite Kontrol) Kontrol Listesi, model kontrol ve onay sürecinde gerçekleştirilmesi gereken bir dizi kontrol ve doğrulamayı ana hatlarıyla belirtir. Aşağıda, genel olarak bir Model QC Kontrol Listesinde yer alan temel unsurlara ilişkin özet bilgiler yer almaktadır:

Model Doğruluk Kontrolleri:

• İçerik Doğruluğu ve Ekleme/Çıkarma: Gereksiz unsurlar hariç tutulurken gerekli tüm nesnelerin ve verilerin dahil edilmesini sağlar.

• Geliştirme Seviyesi (LOD): Model elemanlarının proje gereksinimlerinde tanımlanan uygun LOD'ye göre geliştirildiğini doğrular.

• Biçim ve İşlev: Modelin, yapı elemanlarının hem biçimini (geometri) hem de işlevini (davranış) doğru bir şekilde temsil etmesini sağlar.

• Program: Modelin projenin program gereklilikleri ve hedefleriyle uyumlu olup olmadığını kontrol eder.

• Alanlar Ekleme/Çıkarma: Modelin belirlenen alanları doğru şekilde içerdiğini veya hariç tuttuğunu doğrular.

• Alanlar ve Bölgeler Ekleme/Çıkarma: Boşlukların ve bölgelerin doğru şekilde dahil edilmesini veya çıkarılmasını sağlar.

• Çizelgeler: Özetler ve hesaplamalar da dahil olmak üzere çizelgelerin doğruluğunu ve eksiksizliğini doğrular.

• Etiketlerin Program Verileriyle Uyumu: Nesne etiketlerinin program verileriyle doğru bir şekilde örtüştüğünü kontrol eder.

• Boyutlar ve Türler: Nesne boyutlarının ve türlerinin tasarım özellikleriyle eşleştiğini doğrular.

Genel Notlar Standart Kontrolü:

• Uygulanan CAD veya BIM Standartları: Modellemenin belirlenmiş CAD veya BIM standartlarına uygun olmasını sağlar.

• Teslimat Biçimi: Modeller sayfalara yerleştirildiğinde ölçek, yönlendirme ve görünüm türleri gibi parametreleri kontrol eder.

• Detaylandırma: Netlik ve bütünlük için bilgilerin, kesitlerin ve detay referanslarının varlığını doğrular.

• Ek Açıklamalar ve Etiketler: Ek açıklamaların ve etiketlerin doğru şekilde yerleştirilmesini ve etiketlenmesini sağlar.

• Ölçülendirme: Boyutların doğruluğunu ve proje gerekliliklerine uygunluğunu kontrol eder.

• Antet ve Başlık Metni: Antet ve başlık metninin adlandırılmasını ve numaralandırılmasını doğrular.

• Çizgiler: Modelde kullanılan çizgilerin tutarlılığını ve kalitesini doğrular.

107

Koordinasyon Kontrolleri:

• Bağlantılı Dosyalar: Referans modeller gibi bağlantılı dosyaların doğru şekilde entegre edilmesini ve güncel olmasını sağlar.

• Coğrafi Referanslama Konumu: Modelin coğrafi konumunun tanımlanan hizalamaya uygun olduğunu doğrular.

• Çakışma Raporları: Müdahale yönetimi sırasında oluşturulan tüm çakışma raporlarına başvurur.

• Görsel Kontroller: Modeldeki herhangi bir anormalliği veya düzensizliği belirlemek için görsel incelemeleri içerir.

• Kontrol Listesi Teslimi: Model QC Kontrol Listeleri Tasarım Teslimlerine eşlik etmeli ve her model için bir kontrol listesi sunulmalıdır.

9.2.2. QC Kontrol Liste Sayfası

Kontrol ve onay sürecinde QC (Kalite Kontrol) Kontrol Liste Sayfası kullanılır. Bu kontrol listesi, gerçekleştirilmesi gereken bir dizi kontrol ve doğrulamayı ana hatlarıyla belirtir. Aşağıda, genel olarak QC Kontrol Listesi Sayfasında yer alan temel unsurlara ilişkin bir özet yer almaktadır:

• CAD Standartları Kontrolü: o Çizim sayfalarının biçimlendirme ve katmanlama dahil olmak üzere belirlenmiş CAD standartlarına uygun olduğunu doğrular.

• Ölçülendirme: Çizim paftalarında kullanılan boyutların doğruluğunu ve tutarlılığını kontrol ederek proje gereklilikleriyle uyumlu olmalarını sağlar.

• Antet ve Başlık Metni: Çizim sayfalarının antet ve başlık metni içindeki adlandırma ve numaralandırma kurallarını doğrular.

• Çapraz Referanslar: Çizim paftalarındaki tüm çapraz referansların doğru şekilde bağlandığını ve güncel olduğunu doğrular.

• Şartname ve Malzeme Referansları: Çizim paftalarındaki spesifikasyonların ve malzeme referanslarının proje gereklilikleriyle doğru bir şekilde eşleşmesini sağlar.

108

• Ek Açıklama ve Etiketleme: Çizim paftalarındaki unsurları etiketlemek ve tanımlamak için kullanılan ek açıklamaların ve etiketlerin doğruluğunu ve yerleşimini doğrular.

• Harita Koordinat Sistemi Referansları: Projenin ölçme ve koordinat sistemleriyle eşleştiklerinden emin olmak için ölçme koordinat sistemi hizalamasını ve referanslarını kontrol eder.

• Kontrol ve Onay İsimleri: Çizim sayfalarını kontrol etmekten ve onaylamaktan sorumlu kişilerin adlarının ve imzalarının doğru şekilde görüntülendiğini doğrular.

• Referans Dosyalar Güncel Olmalıdır: Çizim paftalarında kullanılan referans dosyalarının güncel olduğundan ve en son revizyonları doğru bir şekilde yansıttığından emin olur.

• Kontrol Listesi Teslimi: Kalite Kontrol Liste Sayfası, her bir tasarım paketine bir kontrol listesi eşlik edecek şekilde Tasarım Teslimleri ile birlikte sunulmalıdır.

• Bulut tabanlı koordinasyon platformları gerçek zamanlı iş birliği sunarak birden fazla paydaşın paylaşılan bir dizi çizim paftası üzerinde aynı anda çalışmasına olanak tanır. Bu platformlar, paftaların çeşitli yönlerini otomatik olarak doğrulayarak doğruluk, tutarlılık ve standartlara uygunluğun sağlanmasını kolaylaştırır. Bu avantajlardan ve otomatik kontrollerden bazıları aşağıda belirtilmiştir:

• Referans Kullanılabilirliği: Bulut tabanlı platformlar, harici CAD referansları (XRef'ler), teknik özellikler ve malzeme referansları gibi tüm referans dosyalarının hazır ve güncel olmasını sağlar. Bu, çizim paftalarında hatalara yol açabilecek eksik veya güncel olmayan referans riskini ortadan kaldırır.

• Sürüm Kontrolü: Bu platformlar, çizim sayfaları için sağlam sürüm kontrolü sunarak en son revizyonların tüm ekip üyeleri tarafından kolayca erişilebilir olmasını sağlar. Bu, aynı belgenin farklı sürümleriyle çalışmaktan kaynaklanan sorunları önler.

• Çapraz Referanslar: Otomatik kontroller, çizim sayfalarındaki çapraz referansları doğrulayarak bunların amaçlanan öğeleri veya bölümleri doğru bir şekilde göstermesini sağlar. Bu, çapraz referanslarla ilgili hataları ve karışıklığı en aza indirir.

• Veri Tutarlılığı: Bulut tabanlı koordinasyon ile tüm çizim sayfalarında veri tutarlılığı sağlanır. Bir konumda yapılan değişiklikler ilgili görünümleri otomatik olarak güncelleyerek manuel ayarlama ve çapraz referanslama ihtiyacını azaltır.

109

110

• Merkezi Veri: Referans verilen dosyalar ve teknik özellikler de dahil olmak üzere tüm proje verileri bulutta merkezi olarak depolanır ve yetkili ekip üyeleri tarafından her yerden erişilebilir. Bu, eksik veya erişilemeyen referans riskini ortadan kaldırır.

• Otomatik Raporlama: Birçok bulut tabanlı araç, çizim sayfası koordinasyonunun durumunu yakalayan otomatik raporlar oluşturur. Bu raporlar referans kullanılabilirliği, çapraz referans doğruluğu ve sürüm kontrolü uyumluluğu hakkında bilgiler içerir.

QC Kontrol Liste Sayfası kalite ve uyumluluğu sağlamak için değerli bir araç olmaya devam ederken, bulut tabanlı koordinasyonun çizim sayfalarıyla ilgili kontrol ve süreçlerin çoğunu önemli ölçüde kolaylaştırdığını ve otomatikleştirdiğini kabul etmek önemlidir. Tasarım ve inşaat ekipleri artık bulut tabanlı çözümlerin verimliliğine ve doğruluğuna güvenerek karmaşık sorunları çözmeye ve proje iş birliğini geliştirmeye daha fazla odaklanabilir.

9.3. Proje Dışı Model Incelemeleri

BIM modellerinin bağımsız incelemeleri, proje verilerinin doğru, tutarlı ve belirlenmiş standartlara uygun olduğunu gösterir. Ancak, bulut tabanlı iş birliği araçlarının kullanılmaya başlanmasıyla birlikte, proje dışı model incelemelerine yönelik yaklaşım da değişmektedir.

Geleneksel Yaklaşım: Standart kalite kontrol ile aynı kontrol listesini kullanan bağımsız incelemeler tipik olarak Tasarımcı ekipleri tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu incelemeler iki şekilde gerçekleşmiştir:

1. Başka bir tasarım paketinden bir BIM Lideri tarafından yapılan inceleme.

2. Tasarımcı fonksiyonel BIM Destek ekipleri tarafından proje dışı bir inceleme.

Bulut Tabanlı İş birliği ile Gelişen Uygulamalar: Bulut tabanlı işbirliği platformlarının ortaya çıkışı, tasarım ve inşaat ekiplerinin birlikte çalışma şeklini yeniden şekillendirdi. Bu platformlar gerçek zamanlı, bulutta barındırılan koordinasyon sunarak ekiplerin coğrafi sınırların ötesinde sorunsuz bir şekilde iş birliği yapmasını sağlıyor. Sonuç olarak, proje dışı model incelemelerini gerektiren geleneksel zorlukların birçoğu platformun kendi içinde ele alınmaktadır.

Bulut Tabanlı Işbirliğinin Temel Değişiklikleri ve Faydaları:

• Gerçek Zamanlı İş birliği: Bulut tabanlı platformlar tüm proje paydaşları arasında gerçek zamanlı işbirliği sağlar. Ekip üyeleri aynı BIM modelleri ve paftaları üzerinde eşzamanlı olarak birlikte çalışabilir ve proje dışı incelemelere olan ihtiyacı azaltır.

111

• Otomatik Kontroller: Bulut tabanlı araçlar genellikle model ve sayfa bütünlüğü için otomatik doğrulama ve onaylama kontrolleri içerir. Bu kontroller, platform içindeki sorunların belirlenmesine ve çözülmesine yardımcı olarak manuel proje dışı incelemelere olan ihtiyacı en aza indirir.

• Merkezi Veri: Referans dosyalar ve teknik özellikler de dahil olmak üzere tüm proje verileri bulutta merkezi olarak depolanır ve yetkili ekip üyeleri tarafından her yerden erişilebilir. Bu, eksik veya erişilemeyen referans riskini ortadan kaldırır.

• Sürüm Kontrolü: Bulut platformları güçlü sürüm kontrolü sunarak modellerin ve sayfaların en son revizyonlarının tüm paydaşlar tarafından kolayca erişilebilir olmasını sağlar. Bu, sürüm tutarsızlıklarıyla ilgili proje dışı incelemelere olan ihtiyacı azaltır.

• Gelişmiş İş birliği: Bulut tabanlı platformlar, gerçek zamanlı yorum yapma, işaretleme ve sorun izleme gibi özellikler sayesinde gelişmiş işbirliğini teşvik eder. Bu işbirlikçi ortam, proje dışı incelemelerle ilişkili gecikme olmadan daha hızlı sorun çözümünü sağlar.

• Kolaylaştırılmış Raporlama: Birçok bulut tabanlı araç, model ve pafta koordinasyon durumunu takip eden otomatik raporlama özellikleri sağlar. Bu raporlar, proje ilerlemesi ve kalitesine ilişkin şeffaflık ve içgörü sunarak ayrı ayrı proje dışı incelemelere duyulan ihtiyacı azaltır.

Bu gelişmeler ışığında, proje dışı model incelemelerine yönelik geleneksel yaklaşım daha az yaygın hale gelmektedir. Bulut tabanlı iş birliği araçları, daha önce bağımsız proje dışı incelemeleri gerektiren zorlukların çoğunu ele almak için verimli ve etkili araçlar sağlıyor. Bağımsız incelemeler belirli durumlarda hala bir role sahip olsa da, artık BIM projelerinde koordinasyon ve kaliteyi sağlamak için birincil mekanizma değildir.

9.4. BIM Denetimleri

BIM yönetim sürecinin denetlenmesi, BIM projelerinin kalitesini, doğruluğunu ve uygunluğunu garanti eder. Teknolojideki gelişmelerle, özellikle de Yapay Zeka (AI) ile, BIM denetimlerini yürütme süreci önemli ölçüde iyileştirilebilir, daha verimli ve güvenilir hale getirilebilir.

Geleneksel Yaklaşım: BIM yönetim sürecinin denetimleri, genellikle Tasarımcı Kalite Ekibi ile iş birliği içinde düzenli olarak gerçekleştirilmiştir. BIM denetimleri için bir program yayınlanır ve denetim tarihleri hakkında geniş bir bildirim sağlanır. Bu denetimler, BIM Uygulama Planında (BEP) belirtilen çeşitli hususları kapsar ve proje standartlarına ve prosedürlerine uyulmasını sağlar.

Yapay Zeka ve Yeni Teknoloji ile Gelişmeler:

112

1. Veri Analitiği: Yapay zeka odaklı veri analitiği araçları, BIM projelerinden elde edilen geniş veri kümelerini analiz edebilir. Bu araçlar BIM sürecindeki eğilimleri, anormallikleri ve endişe verici alanları belirleyebilir. Yapay zekadan yararlanarak denetimler, sorunların veya tutarsızlıkların ortaya çıkmasının muhtemel olduğu belirli alanlara odaklanabilir ve denetim sürecini daha verimli hale getirebilir.

2. Otomatik Kontroller: Yapay zeka destekli algoritmalar, BIM modelleri ve verileri üzerinde otomatik kontroller gerçekleştirebilir. Bu kontroller, çakışmalar, tutarsızlıklar veya proje standartlarından sapmalar gibi yaygın sorunları belirleyebilir. Denetçiler, incelemelerini daha etkili bir şekilde hedeflemek için yapay zeka tarafından oluşturulan raporları kullanabilir.

3. Tahmine Dayalı Analiz: Yapay zeka, geçmiş proje verilerine ve eğilimlerine dayanarak potansiyel endişe alanlarını tahmin edebilir. Örneğin, önceki projelerde yapısal koordinasyonda zorluklar yaşanmışsa, AI bunu denetim için bir yoğunlaşma alanı olarak işaretleyebilir. Bu tahmine dayalı analiz, denetimlerin kritik hale gelmeden önce sorunları ele almada proaktif olmasını sağlar.

4. Gerçek Zamanlı İzleme: Yapay zeka, BIM süreçlerinin ve model değişikliklerinin gerçek zamanlı olarak izlenmesini sağlayabilir. Modellerdeki değişiklikleri ve güncellemeleri takip ederek denetçilerin değişikliklerden haberdar olmasını sağlayabilir. Bu gerçek zamanlı görünürlük, denetçilerin ortaya çıkan sorunlara anında yanıt vermelerini sağlar.

5. Geliştirilmiş Raporlama: Yapay zeka odaklı raporlama araçları otomatik olarak ayrıntılı denetim raporları oluşturabilir. Bu raporlar denetim bulgularını, uygunluk durumunu ve düzeltici eylem gerektiren alanları vurgulayabilir. Yapay zeka, raporlama sürecini kolaylaştırarak daha verimli ve kapsamlı hale getirmeye yardımcı olabilir.

6. Özelleştirilmiş Denetim Planları: AI, denetim planlarının her projenin özel ihtiyaçlarına göre uyarlanmasına yardımcı olabilir. Proje parametrelerini analiz ederek AI, proje karmaşıklığı, büyüklüğü veya diğer faktörlere dayalı olarak derinlemesine inceleme gerektiren alanları önerebilir.

7. Sürekli İyileştirme: Yapay zeka, birden fazla projede tekrar eden sorunların belirlenmesine yardımcı olabilir. Bu bilgiler, sürekli iyileştirme girişimlerini yönlendirmek için kullanılabilir ve denetimlerden öğrenilen derslerin gelecekteki projeleri geliştirmek için uygulanmasını sağlar.

Yapay zeka ve yeni teknolojilerin BIM denetimlerine dahil edilmesi, denetimlerin verimliliğini ve güvenilirliğini artırır. Yapay zeka odaklı içgörülerden yararlanarak, denetimler daha hedefli, veri odaklı ve potansiyel sorunları ele almada proaktif hale gelir. Bu yaklaşım sadece denetim etkinliğini artırmakla kalmaz, aynı zamanda kalite ve uygunluğu teşvik ederek BIM projelerinin genel başarısına da katkıda bulunur.

113

10. Çıktılar

10.1. Mühendise Teslim Edilecekler

Tasarımcının sorumlulukları, tasarım belgelerinin oluşturulmasının ötesine geçerek, çıktıların zamanında ve doğru bir şekilde proje sahibine sunulmasını da kapsar. Bu çıktılar projenin dokümantasyonunun bileşenleridir ve inşaat, işletme ve bakımın çeşitli aşamalarında kullanılırlar. Proje Sahibine belge ve veri gönderimine ilişkin gereklilikler aşağıda açıklanmıştır:

Özel Koşullar: Proje Sahibine yapılacak belge ve veri teslimlerine ilişkin özel gereklilikler, projenin Özel Koşullarında ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Bu koşullar açıklık, tutarlılık ve proje standartlarına uygunluğu sağlamak için oluşturulmuştur.

Kapsamlı Teslimler: Tasarımcı, çıktıların hem basılı kopyalarını hem de elektronik kopyalarını sunmakla yükümlüdür. Bu ikili sunum yaklaşımı, proje paydaşları için erişilebilirliği ve kolaylığı artırır. Basılı kopyalar fiziksel referans materyalleri sağlarken, yazılım kopyaları dijital erişimi ve dağıtım kolaylığını kolaylaştırır.

Düzenlenebilir Dijital Format: Dijital iş birliğinin ve veri odaklı proje yönetiminin artan öneminin farkında olarak, Özel Koşullar tüm çizimlerin, şartnamelerin ve verilerin düzenlenebilir dijital formatlarda sunulmasını şart koşmaktadır. Bu gereklilik çeşitli kritik amaçlara hizmet etmektedir:

• CAD Formatında CAD Çizimleri: CAD çizimlerinin kendi CAD formatında sunulması, bu dosyalara kolayca erişilebilmesini, düzenlenebilmesini ve çeşitli proje yönetimi ve tasarım araçlarına entegre edilebilmesini sağlar. Bu format, tasarım değişiklikleri ve revizyonlarında esnekliği teşvik eder.

• Çizimler için PDF Formatı: CAD formatına ek olarak, çizimler PDF formatında sunulmalıdır. PDF'ler, tutarlı ve erişilebilir belge görüntülemeye olanak tanıyan evrensel bir dosya formatı olarak hizmet eder. PDF'ler, özel CAD yazılımına erişimi olmayan paydaşlarla çizimlerin paylaşılması için değerlidir.

Zamanında Teslimler: Proje yönetiminde zamana riayet esastır. Tasarımcı, projenin ilerlemesini ve kilometre taşlarını desteklemek için belirlenen son teslim tarihlerine uymalıdır. Belge teslimindeki gecikmeler inşaat programlarını ve genel proje zaman çizelgelerini etkileyebilir.

10.2. Alt Yüklenici Model ve Veri Sunumları Tasarım Alt Yüklenicileri ile Tasarımcı arasındaki veri ve model alışverişi bu kılavuz ve prosedürleri izleyecektir:

114

CAD Çizim Araçlarından Oluşturulan Paketler İçin:

1. PDF Çizimleri: Tasarım Alt Yüklenicileri çizim başına bir PDF dosyası sunacak ve her PDF dosyası açıkça tarih ve zaman damgası taşıyacaktır. Bu PDF dosyaları, doğruluğu korumak için doğrudan CAD uygulamasından oluşturulmalıdır.

2. Zip Dosyaları: PDF'lere uygun bir Zip dosyası eşlik etmelidir. Bu Zip dosyası aşağıdaki unsurları içermelidir:

• Çizim başına bir CAD Dosyası: CAD dosyası çizimi doğru bir şekilde temsil etmelidir.

• Tüm Bağlantılı Referans Dosyaları: Çizimlerin aslına uygun olarak yeniden üretilebilmesini sağlamak için Tasarım Alt Yüklenicileri tüm bağlantılı referans dosyalarının yanı sıra ilgili yapılandırma dosyalarını ve yazı tipi dosyalarını da dahil etmelidir. Referans dosyalarının CAD çizim dosyalarına bağlanmaması önemlidir.

3. Teslim Zamanlaması: CAD veri seti yalnızca tasarım paketi Geçit İncelemesinden başarıyla geçtikten ve Mühendise sunulmak üzere onay aldıktan sonra sunulacaktır. Veri seti, Geçit İncelemesi için sunulan revizyon ve versiyonu yansıtmalıdır.

4. Veri Seti Oluşturma: Tasarım Alt Yüklenicilerinin, hassasiyet ve tutarlılık için CAD iletim komutunu kullanarak veri setini oluşturmaları gerekmektedir.

BIM Modelleme Araçlarından Oluşturulan Paketler Için:

1. PDF Çizimleri: CAD paketlerine benzer şekilde, BIM modelleme araçlarını kullanan Tasarım Alt Yüklenicileri, çizim başına net bir tarih ve saat damgasıyla birlikte bir PDF dosyası sunmalıdır. Bu PDF'ler doğrudan yazma uygulamasından oluşturulmalıdır.

2. Zip Dosyaları: PDF'lerin yanı sıra, bir Zip dosyası zorunludur ve aşağıdaki bileşenleri içermelidir:

• Tüm BIM Modelleri: Bu, sunulan sayfaları içeren tüm BIM modellerinin yanı sıra bağlam için gerekli olan tüm bağlantılı modelleri içerir.

• Görselleştirme Modeli Dosya Seti: Bu set, iş paketi için "çakışma tespit etme" sürecinden kaynaklanan, çözülmüş olanlar da dahil olmak üzere, belirlenmiş tüm çakışmaları kapsamalıdır.

3. Teslim Zamanlaması: CAD paketlerine benzer şekilde, BIM veri seti ancak bir Geçit İncelemesinden başarıyla geçtikten ve Mühendise sunulmak üzere onay aldıktan sonra sunulabilir. Veri seti, Geçit İncelemesi için sunulan revizyon ve versiyonla eşleşmelidir.

Belge/Çizim Onayı için Ek Gereklilik:

Yukarıdakilere ek olarak, Tasarım Alt Yüklenicileri, gerekli tüm onayları içeren Belgenin/Çizimin bir PDF kopyasını sağlamalıdır. Bu, gerekli imzaları, damgaları, sertifikaları ve diğer onayları içeren Belgenin/Çizimin taranmış bir kopyasını gerektirir. Dijital imzaların kullanımı Tasarımcı ile görüşülmeli ve üzerinde anlaşmaya varılmalıdır.

Veri ve model gönderimlerine yönelik bu kapsamlı yaklaşım, proje boyunca tutarlılık, doğruluk ve şeffaflık sağlar. Tasarım Alt Yüklenicileri bu kılavuz ilkelere bağlı kalarak etkin iş birliğine ve proje hedeflerinin başarıyla gerçekleştirilmesine katkıda bulunurlar.

115

11. Eğitim/Görevlendirme

Eğitim ve görevlendirme, proje paydaşlarının BIM uygulamalarını ve süreçlerini etkin bir şekilde kullanabilmeleri için gerekli yetkinliklerle donatılmalarını sağlar. Aşağıda, BIM modelindeki İçerik Oluşturucular, Bilgi Tüketicileri, Katkıda Bulunanlar, Destek ekipleri ve Belge Kontrol personelini kapsayan farklı pozisyonlar için gerekli roller ve yetkinlikler özetlenmektedir.

Tipik Pozisyonlar ve Rolleri:

• Hepsi: Bu kategori, Proje Yönetimi de dahil olmak üzere çeşitli işlevleri kapsayan tüm personeli içerir. Sorunsuz proje operasyonlarının sağlanmasında hayati bir rol oynar.

• İçerik Oluşturucu: Tasarımcılar, mühendisler, mimarlar, teknisyenler, teknoloji uzmanları ve modelciler gibi mühendislik personeli bu kategoriye girer. BIM modellerinin oluşturulması ve geliştirilmesinden sorumludur.

• Bilgi Tüketici: İşlerini desteklemek için gereken bilgileri çıkarmak üzere BIM Modelleriyle yakından etkileşime giren mühendislik dışı personel. Bu grup tahmin uzmanlarını , planlayıcıları, satın alma uzmanları, sözleşme yöneticileri ve liderleri, sağlık ve güvenlik uzmanları, kalite kontrol denetçileri, müfettişler ve denetçilerden oluşur.

• Katkıda Bulunan: Modelin nesnelerine, bileşenlerine ve sistemlerine eklenmesi veya bunlarla ilişkilendirilmesi gereken bilgileri üretmekle görevli mühendislik dışı personel. Bu rol tahmin uzmanlarını, satın alma uzmanlarını, denetçileri, saha mühendislerini, şantiye mühendisleri ve T&C (Test ve Devreye Alma) personelini kapsar.

• Destekleyici: Bu kategori, belirli uygulamaları, sistemleri veya veri içeriğini desteklemeye adanmış personeli, uygulama uzmanlarını ve süreç uzmanlarını (BT ve Belge Kontrol dahil) içerir.

Projedeki rolleri için gerekli uygulamalar ve araçlar konusunda eğitim almış yetkin personel sağlamak, Tasarımcı ve her bir Tasarım Alt Yüklenicisi de dahil olmak üzere tüm tarafların ortak sorumluluğudur. Tasarımcılar, projeyle ilgili özel gereklilikler konusunda rehberlik sunma sorumluluğunu taşır.

CDE eğitim materyalleri tasarımcılar tarafından sağlanacak olsa da, eğitimin fiili olarak verilmesi Tasarım Alt Yüklenicileri gibi bireysel kuruluşların sorumluluğundadır. Bu yaklaşım, proje paydaşlarının BIM teknolojilerinden ve süreçlerinden etkili bir şekilde yararlanmaya yeterince hazır olmalarını sağlayarak iş birliğini teşvik eder ve proje verimliliğini en üst düzeye çıkar

116

Şekil 31: Rol ve Uygulama Erişim Matrisi Örneği

117

118

12. BIM Teknoloji Gereksinimleri

12.1. Yazılım

Bu bölüm, projede kullanılacak başlıca BIM yazılım araçlarını özetlemektedir. Bu yazılım uygulamaları, proje paydaşları arasında modelleme, koordinasyon ve iş birliği için gereklidir. Autodesk tabanlı yazılım araçları birincil tercih olmakla birlikte, diğer CAD/BIM yazılımları belirli koşullar altında önceden onay alınarak değerlendirilebilir.

Birincil BIM Yazılımı:

1. Autodesk Forma, kavramsal tasarım, tahmine dayalı analitik ve otomasyonlar için BIM yazılımıdır.

2. Revit: Mimari, inşaat mühendisliği ve MEP (Mekanik, Elektrik, Sıhhi Tesisat) tasarımı için bir BIM yazılımı.

3. AutoCAD: 2B çizim ve 3B modelleme için kullanılır.

4. InfraWorks: Altyapı tasarımı ve görselleştirme üzerine odaklanmıştır.

5. Civil 3D: İnşaat mühendisliği tasarımı ve dokümantasyonu için uzmanlaşmıştır.

6. Autodesk Docs: Belge yönetimi ve iş birliği için bulut tabanlı bir platform.

7. Navisworks Manage: 3B model koordinasyonu, çakışma tespiti ve proje görselleştirmesi için kullanılır.

8. Advance Steel: Çelik detaylandırma ve imalat konusunda uzmanlaşmıştır.

9. Insight: Bina performans analizi için kullanılır.

10. FormIt Pro: kavramsal tasarım ve modelleme aracı.

11. ReCap Pro: Gerçeklik yakalama ve 3B tarama için kullanılır.

12. Robot Structural Analysis Professional: Yapısal analiz ve simülasyon üzerine odaklanmıştır.

13. 3ds Max: 3B modelleme, animasyon ve render için kullanılır.

14. Autodesk Rendering: Yüksek kaliteli render ve görselleştirme için kullanılır.

15. Vehicle Tracking: Araç yolu ve saha tasarımı için uzmanlaşmıştır.

16. Fabrication CADmep: Mekanik, elektrik ve sıhhi tesisat (MEP) imalatına odaklanmıştır.

17. Structural Bridge Design: Köprü tasarımı ve analizi için kullanılır.

18. Structural Bridge: Yapısal köprü modellemesi için uzmanlaşmıştır.

19. Autodesk Build: inşaat proje yönetimi platformu.

20. Autodesk BIM Collaborate Pro: Bulut tabanlı bir BIM iş birliği ve koordinasyon aracı.

Diğer CAD/BIM Yazılımlarının Kullanımı:

Tasarımla ilgili çizimlerin, modellerin veya belgelerin üretiminde yukarıda listelenmeyen CAD/BIM yazılımlarının kullanılması için Proje BT (Bilgi Teknolojisi) ve Proje BIM Yöneticisinin önceden onay vermesi gerekir. Bu onay, ilgili iş kapsamı için kullanılan birincil CAD/BIM araçlarıyla birlikte çalışabilirliği gösteren belgelenmiş kanıtlara dayalı olarak verilecektir.

Birlikte çalışabilirliği göstermenin yanı sıra, veri formatıyla ilgili kısıtlamalar veya veri birlikte çalışabilirliğini sağlamak için içe/dışa aktarma için gereken özel prosedürler bir veri değişim talimatında belgelenmelidir. Bu, ek yazılım araçlarının entegrasyonunun veri tutarlılığını, iş birliğini veya proje verimliliğini tehlikeye atmamasını sağlar. Ek yazılımların kullanımı için onay, projenin BIM standartlarını ve gereksinimlerini korumak için titiz bir değerlendirmeye tabidir.

12.2. Donanım

İnşaat ve tasarım süreçlerinde, optimum performans ve üretkenlik için uygun donanım gereklidir. Ancak bulut tabanlı çözümlerin ortaya çıkmasıyla birlikte, kapsamlı şirket içi sunucu altyapısına duyulan ihtiyaç önemli ölçüde azalmıştır. İşte BIM ve CAD ortamındaki çeşitli kullanıcı rolleri için önerilen donanım özellikleri:

BIM Modelleyicileri:

• Bellek (RAM): Özellikle karmaşık modeller ve simülasyonlarla çalışırken sorunsuz çalışma için en az 16 GB RAM önerilir.

• Ekran Kartı: Karmaşık 3B modelleri oluşturmak, görselleştirmek ve gezinmek için en az 4 GB VRAM'e sahip üst düzey, özel bir ekran kartı gereklidir.

• İşlemci: Yüksek saat hızlarına sahip çok çekirdekli bir işlemci (örn. Intel Core i7 veya AMD Ryzen 7), ağır BIM modelleme görevlerinin üstesinden gelmek için idealdir.

• Depolama: Hızlı SSD depolama, proje dosyalarına ve modellere hızlı erişim sağlar.

• Ağ: Bulut tabanlı iş birliği ve dosya senkronizasyonu için güvenilir bir internet bağlantısı şarttır.

CAD Modelcileri:

119

120

• Bellek (RAM): CAD modelleyicileri de verimli çizim ve modelleme çalışmaları için en az 16 GB RAM'e sahip olmalıdır.

• Ekran Kartı: 3B modelleme ve işleme görevlerini desteklemek için 2 GB veya daha fazla VRAM'e sahip özel bir ekran kartı önerilir.

• İşlemci: Güçlü bir CPU (örn. Intel Core i5 veya AMD Ryzen 5) CAD taslağı hazırlama ve 3B modelleme görevleri için yeterlidir.

• Depolama: SSD depolama, CAD yazılımının dosyaları yükleme ve kaydetme hızını artırır.

• Ağ: Bulut tabanlı iş birliği araçlarına ve kaynaklarına erişmek için istikrarlı bir internet bağlantısı şarttır.

Normal Kullanıcılar (Tasarım/Modelleme Dışı):

• Bellek (RAM): Öncelikli olarak proje verilerini inceleyen ve bunlara erişen tasarım dışı kullanıcılar için 8 GB RAM genellikle yeterlidir.

• Ekran Kartı: Entegre bir ekran kartı, belge inceleme ve iletişim gibi tasarım dışı görevler için uygundur.

• İşlemci: Orta sınıf bir işlemci (örn. Intel Core i3 veya AMD Ryzen 3) standart ofis görevlerinin ihtiyaçlarını karşılar. • Depolama: Proje belgelerine ve verilerine daha hızlı erişim için SSD depolama önerilir.

• Ağ: Bulut tabanlı iş birliği araçlarına ve proje verilerine erişmek için güvenilir bir internet bağlantısı şarttır.

Bulut Tabanlı Altyapı: Bulut tabanlı çözümlerin benimsenmesiyle birlikte, sunucu altyapısının ağır işleri genellikle bulut hizmet sağlayıcıları tarafından yönetilmektedir. Bu, kuruluşların artık şirket içi sunuculara ve veri merkezlerine büyük yatırımlar yapmasına gerek olmadığı anlamına gelir. Bunun yerine, bulut tabanlı BIM ve CAD platformları, kapsamlı sunucu altyapısına ihtiyaç duymadan ölçeklenebilirlik, güvenlik ve erişilebilirlik sunar. Kullanıcılar veri depolama, iş birliği ve işleme için buluttan yararlanarak bireysel iş istasyonları üzerindeki donanım yükünü azaltabilir.

Kuruluşlar bu donanım önerilerine uyarak ve bulut tabanlı altyapıdan yararlanarak BIM ve CAD iş akışlarının verimliliğini ve iş birliğini artırırken geleneksel sunucu altyapısıyla ilişkili karmaşıklığı ve maliyeti azaltabilir.

121

13. Riskler ve Fırsatlar Potansiyel risk ve fırsatların proje yaşam döngüsünün erken aşamalarında belirlenmesi maliyet tasarrufu, proje sonuçlarının iyileştirilmesi ve karar alma süreçlerinin geliştirilmesini sağlayabilir. Burada BIM ve inşaatla ilgili bazı yaygın riskler, bunların potansiyel etkileri ve hafifletme stratejileri yer almaktadır:

Model Yanlışlığı: • Potansiyel Etki: Yanlış veya eksik BIM modelleri inşaat hatalarına, yeniden çalışmaya ve proje gecikmelerine yol açabilir. • Hafifletme: Proje boyunca BIM modellerini düzenli olarak doğrulayın ve güncelleyin. Model doğruluğu için sıkı kalite kontrol prosedürleri ve standartları uygulayın.

Veri Güvenliği Ihlalleri: • Potansiyel Etki: Proje verilerine veya fikri mülkiyete yetkisiz erişim, veri ihlallerine, yasal yükümlülüklere ve itibar kaybına neden olabilir. • Etki Azaltma: Proje verilerini korumak için güçlü siber güvenlik önlemleri, erişim kontrolleri ve şifreleme uygulayın. Personeli en iyi veri güvenliği uygulamaları konusunda eğitin.

Birlikte Çalışabilirlik Sorunları: • Potansiyel Etki: Uyumsuz yazılım veya dosya formatları, proje paydaşları arasında iş birliğini ve veri alışverişini engelleyebilir. • Hafifletme: Açık veri alışverişi protokolleri oluşturun ve standartlaştırılmış dosya formatlarını uygulayın. Birlikte çalışabilir yazılım çözümlerine yatırım yapın.

Kapsam Sapması: • Potansiyel Etki: Proje kapsamının başlangıçtaki spesifikasyonların ötesine genişletilmesi, bütçe aşımlarına ve program gecikmelerine yol açabilir. • Hafifletme: Kapsamlı bir proje kapsam beyanı geliştirin ve değişiklik kontrol prosedürlerini uygulayın. Değişiklikleri tüm paydaşlara derhal iletin.

Iş birliği Zorlukları: • Potansiyel Etki: Proje ekipleri arasındaki zayıf iletişim ve iş birliği yanlış anlamalara, çatışmalara ve proje verimsizliklerine yol açabilir.

• Hafifletme: İşbirliği araçlarını uygulayın ve düzenli iletişim kanalları kurun. Proje katılımcıları arasında işbirliğine dayalı bir kültürü teşvik edin.

Yasal ve Sözleşmesel Riskler: • Potansiyel Etki: Sözleşme şartlarının yanlış yorumlanması veya proje ortaklarıyla yaşanan anlaşmazlıklar davalara ve mali kayıplara yol açabilir. • Hafifletme: Sözleşmeleri gözden geçirmek ve netlik sağlamak için hukuk uzmanlarını görevlendirin. Şeffaf iletişimi sürdürün ve mümkün olduğunda uyuşmazlıkları alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizmaları yoluyla çözün.

Veri Kaybı: • Potansiyel Etki: Kazara veri kaybı yeniden çalışmaya, gecikmelere ve proje geçmişinin kaybına yol açabilir. • Hafifletme: Proje verilerini hem yerel olarak hem de güvenli bulut tabanlı sistemlerde düzenli olarak yedekleyin. Sürüm kontrol prosedürlerini uygulayın.

Yetersiz Eğitim: • Potansiyel Etki: BIM araçları ve süreçleri konusunda eğitim eksikliği, model geliştirme ve kullanımında verimsizliğe ve hatalara yol açabilir. • Hafifletme: Tüm proje ekibi üyeleri için BIM yazılımı ve iş akışları hakkında kapsamlı eğitim programları sağlayın. Sürekli öğrenmeyi teşvik edin.

Teknoloji Arızaları: • Potansiyel Etki: Donanım arızaları veya yazılım çökmeleri gibi teknik arızalar iş süreçlerini aksatabilir ve kesinti sürelerine yol açabilir. • Hafifletme: Güncel donanım ve yazılımları muhafaza edin, düzenli sistem kontrolleri yapın ve teknik arızalar için acil durum planları hazırlayın.

Piyasa ve Ekonomik Dalgalanma: • Potansiyel Etki: Ekonomik gerileme veya piyasa dalgalanmaları gibi dış faktörler proje finansmanını, kaynakların mevcudiyetini ve projenin uygulanabilirliğini etkileyebilir. • Hafifletme: Finansman kaynaklarını çeşitlendirin, kapsamlı risk değerlendirmeleri yapın ve piyasa koşullarını izleyin. Ekonomik belirsizlikler için acil durum planları yapın.

Geciktirilen BIM Model Güncellemeleri: • Potansiyel Etki: BIM modelleri proje değişikliklerini yansıtacak şekilde zamanında güncellenmezse, paydaşlar karar vermek için geleneksel 2B

122

yöntemlerine geri dönebilir. Bu da iletişimsizliğe, hatalara ve yeniden çalışmaya yol açabilir.

• Hafifletme: Tasarım değişiklikleri meydana geldiğinde model güncellemeleri için net protokoller oluşturun. Değişikliklerin BIM modellerine derhal yansıtıldığından ve ilgili taraflara iletildiğinden emin olun. Gerçek zamanlı verilerin önemini vurgulayın ve paydaşları bilinçli kararlar almak için güncellenmiş BIM bilgilerine güvenmeye teşvik edin.

• Etkili risk ve fırsat yönetimi, proje yaşam döngüsü boyunca devam eden bir süreç olmalıdır. Düzenli risk değerlendirmeleri, proaktif risk azaltma stratejileri ve proje paydaşları arasında iş birliğine dayalı bir yaklaşım, riskleri etkin bir şekilde yönetmenin ve proje başarısı için fırsatları yakalamanın anahtarıdır.

123

14. Ekler

14.1. Ek A - Tanımlar ve Kısaltmalar

Tanımlar:

1. BIM (Yapı Bilgi Modellemesi): Bir binanın fiziksel ve işlevsel özelliklerinin tasarım, inşaat ve işletme için kullanılan dijital bir temsilidir.

2. CAD (Bilgisayar Destekli Tasarım): Bir tasarımın oluşturulması, değiştirilmesi, analizi veya optimizasyonuna yardımcı olmak için bilgisayar teknolojisinin kullanılması.

3. CDE (Ortak Veri Ortamı): Proje tasarım bilgilerinin depolandığı ve kontrollü erişim yoluyla kullanıma sunulduğu bir mühendislik çalışma ortamı.

4. BIM Koordinatörü: Tasarım ekiplerinden gelen BIM ve CAD verilerinin kalite kontrolünü organize etmek ve sağlamaktan sorumludur.

5. BIM Entegrasyon Lideri: BIM kullanım durumları veya yazılım uygulamaları için teknik uzmanlar, çapraz paket desteği sağlar.

6. CDE Yöneticisi: Veri sistemlerini, erişim izinlerini yönetir ve Ortak Veri Ortamı içinde destek sağlar.

7. Mühendislik LOD (Geliştirme Seviyesi): BIM modellerinin ayrıntı derecesini ve güvenilirliğini tanımlayan, LOD 100 ile LOD 500 arasında değişen bir ölçek.

8. Model Geliştirme Planı (MDP): Her bir model unsuru için geliştirme seviyesini ve kilometre taşlarını belirtir.

9. Nesne Etiketi: BIM modellerindeki nesneleri benzersiz bir şekilde tanımlamak için kullanılan konum, kat, öğe türü ve örneğin birleşimidir..

10. Öznitelikler: BIM modellerindeki nesnelere eklenen, karakteristikleri ve özellikleri tanımlayan grafiksel olmayan bilgiler.

11. BIM Denetimleri: Proje gerekliliklerine uygunluğu sağlamak için BIM yönetim sürecinin periyodik olarak gözden geçirilmesi.

Kısaltmalar:

1. IFC: Endüstri Temel Sınıfları.

124

2. PDF: Taşınabilir Belge Formatı.

3. IT: Bilgi Teknolojisi.

4. MEA: Model Elemanı Yazarlar.

5. WBS: İş Dağılım Yapısı.

6. CAD: Bilgisayar Destekli Tasarım.

7. WIP: Devam Eden Çalışma.

8. AI: Yapay Zeka.

14.2. Ek B - BIM Tasarım Organizasyonu BU GrAFİk türkçeleŞtİrİlmelİ.

125

BIM EXECUTION

CONTACT US Reach out to us anytime. Your thoughts and queries

matter to us, and we’re committed to providing you

with the support you need.

Dubai, UAE 04-4060088 E-mail: info@accienta.com

PLAN

Unimedas 13:00 30 dk MKE muhimmat fabrikası