E-BOOK: Cyfrowa Transformacja Branży Przemysłowej

E-BOOK: Cyfrowa Transformacja Branży Przemysłowej

Konkurenci stają się szybsi, lepsi, bardziej responsywni niż Twoja firma? Może to dotyczyć nawet nowo otwieranych podmiotów – a Twoja firma może nie być świadoma zagrożenia, aż będzie za późno. Co takiego zatem robią ci prężni gracze, czego Ty nie robisz? Jaka jest ich „tajemna receptura"? Pobierz i przeczytaj e-book "CYFROWA TRANSFORMACJA BRANŻY przemysłowej " i dowiedz się jak sprostać wymaganiom rynku i wyprzedzić konkurencję!

E-BOOK: Cyfrowa Transformacja Branży Przemysłowej

CYFROWA TRANSFORMACJA BRANŻY PRODUKCYJNEJ W jaki sposób zwiększyć efektywność firm, ich odporność na czynniki zewnętrzne oraz wpływ na zrównoważony rozwój

WPROWADZENIE Problem, z którym borykają się wszystkie firmy.

Począwszy od gigantów handlu detalicznego, takich jak Walmart, po małe sklepy rodzinne, współczesne firmy stoją przed największymi wyzwaniami od dziesięcioleci. I nie jest to koronawirus, chociaż pandemia stała się istotnym czynnikiem, który przyspieszył wprowadzenie tej nieuniknionej zmiany.

Problemem jest przyspieszana cyfrowo przestarzałość. Konkurenci stają się szybsi, lepsi, bardziej responsywni i lepiej prosperujący niż Twoja firma. Może to dotyczyć nawet nowo otwieranych podmiotów – a Twoja firma może nie być świadoma zagrożenia, aż będzie za późno.

Co takiego zatem robią ci prężni gracze, czego Ty nie robisz? Jaka jest ich „tajemna receptura"?

Jest to przyjęcie technologii cyfrowej i pomyślne przeprowadzenie zmiany kulturowej wśród ich personelu, umożliwiające korzystanie z niej w kompetentny sposób. Transformacja cyfrowa (ang. Digital Transformation – DT) jest zarówno zagrożeniem dla wolno rozwijających się firm, które jej nie wprowadzają, jak i ogromną szansą dla tych, które decydują się na taki krok.

Firmy podejmują strategiczną decyzję o poddaniu się transformacji cyfrowej, aby przejąć udział w rynku od wolniej rozwijających się konkurentów w swojej branży. Do tej pory bariery związane z wejściem na rynek uniemożliwiały lub spowalniały

konkurowanie firm z regionów rozwijających się z dojrzałymi firmami zachodnimi. DT usuwa te bariery. Umożliwia na przykład chińskiej firmie dysponującej dobrymi procesami produkcyjnymi wejście na rynek produktów technicznych, konkurowanie i zdobycie udziału w rynku w ułamku czasu, jaki zajęłoby to na przełomie XX i XXI wieku.

Pandemia Covid przyspiesza ten proces. Przykładowo, coraz szybciej wdrażane są technologie oparte na chmurze, dostarczające potencjału większej liczbie urządzeń i organizacji. Klienci otrząsający się z pandemii Covid oczekują odbicia się i rozwoju, a firmy walczą o udział w rynku i w konsekwencji potrzebują narzędzi do obsługi napływających zleceń. Morgan Stanley i inne banki inwestycyjne przewidują wzrost gospodarki USA w 2021 r., po miesiącach zmniejszonego popytu i uszczuplonych zapasów, w połączeniu z rekordowo niskimi stopami procentowymi.¹ Wzrost liczby zastosowań biznesowych u niektórych partnerów Autodesk wyniósł w styczniu 25%.

W jaki sposób firma może projektować i wytwarzać produkty w lepszy sposób jutro niż robi to dzisiaj?

W branżach, w których konkurenci oferują bardzo podobne produkty, firmy muszą wyjść ze strategiczną ofertą, aby się wyróżnić: lepsze umowy serwisowe lub utrzymaniowe, natychmiastowa dostępność części zamiennych lub inteligentne produkty wspierające cyfrową strategię ich klientów, takie jak pakiety usług towarzyszące produktom, narzędzia do zapobiegawczego utrzymania lub analityczne rozwiązania.

Dzięki szybkiemu wdrażaniu sieci 5G świat staje się coraz bardziej połączony, umożliwia lepszą komunikację w terenie, na budowie i w zakładach. Ci, którzy z tego nie skorzystają, pozostaną w tyle.

Organizacje potrzebują DT, aby redukować koszty, usprawniać swoją strukturę, konkurencyjność i szczerze mówiąc, dalej liczyć się w grze.

¹ Wzrost gospodarczy po pandemii Covid-19: https://www.morganstanley.com/ideas/ coronavirus-impact-on-global-growth

CZYM JEST TRANSFORMACJA CYFROWA? Zdaniem Briana Solisa, analityka cyfrowego i autora, DT to „zmiana lub nowa inwestycja w technologię, modele biznesowe i procesy w celu tworzenia nowej wartości dla klientów i pracowników oraz skuteczniejszego konkurowania w ciągle zmieniającej się gospodarce cyfrowej."²

Jest to przyjęcie technologii cyfrowej celem przekształcenia usług lub przedsiębiorstw poprzez zastąpienie działań analogowych lub ręcznych procesami cyfrowymi, bądź też zastąpienie starszych technologii nowszą technologią cyfrową.³ Transformacja cyfrowa może dotyczyć wszystkiego, począwszy od modernizacji informatycznej – na przykład przetwarzania w chmurze – poprzez optymalizację cyfrową, aż do wynalezienia nowych cyfrowych modeli biznesowych, takich jak Product as a Service lub Platform as a Service.⁴

Ale DT to coś więcej niż technologia. Chodzi o zmianę sposobu myślenia i działania firmy. Chodzi o danie ludziom możliwości korzystania z narzędzi cyfrowych w celu doskonalenia firmy na nowe sposoby, pomagając jej szybciej osiągać założone cele.

² Brian Solis: https://www.briansolis.com/about/

³ Wikipedia, Transformacja cyfrowa

⁴ Gartner: https://www.gartner.com/en/information-technology/ glossary/digital- transformation

CO DT ZROBI DLA MOJEJ FIRMY? Transformacja cyfrowa pozwala ludziom na działanie w inny sposób.

Bezpośrednio wspiera usprawnioną produkcję i strukturę dzięki bogatym danym, informacjom o produkcie, lepszej widoczności i łączności. DT ma podobną misję co przepływ informacji.

Podobnie jak rozwiązania Lean, DT może:

1) Zmniejszać straty czasu poprzez wprowadzenie informacji tylko raz – najlepiej jak tylko informacje te staną się znane – i wykorzystywanie ich przez cały cykl życia produktu lub projektu.

2) Zautomatyzować pracochłonne zadania, takie jak gromadzenie informacji, za pomocą modułów prezentacyjnych projektu (ang. dashboards) lub zestawień materiałowych (Bill of Material), aby zmniejszać straty czasu.

3) Dodać do produktu, projektu lub usługi cyfrowy element, który klient doceni i z którego będzie czerpać bezpośrednie korzyści:

a) inteligentniejszy zestaw danych, który zintegruje się z własnymi rozwiązaniami DT klientów,

b) portal przekazania inwestycji i budowy,

c) system aktywnego monitorowania i zapobiegawczego utrzymania, aby uniknąć nieplanowanych przestojów.

4) Technologia cyfrowa umożliwia lepszą współpracę i komunikację:

a) umożliwia pracę zdalną z dowolnej lokalizacji, uodparniając firmy na globalne wstrząsy, takie jak pandemia Covid. Cyfrowa realizacja pracy odbywa się dzięki technologii ułatwiającej współpracę i zatwierdzanie z różnych miejsc, i zapewnia pełny wgląd w stan realizacji pracy.

b) lepszą cyfrową współpracę w ramach łańcucha dostaw.

PODSTAWOWE ELEMENTY DT: Każda organizacja będzie chciała osiągnąć różne cele dzięki swojej strategii DT, ale wszystkie te strategie mają wspólne podstawowe elementy. Obejmują one:

n zarządzanie procesami, w tym cyfrowym strumieniem i standaryzacją procesów,

n wątek cyfrowy (ang. digital thread) – zwykle wąski kanał, przez który dane są przesyłane tam i z powrotem. Model 3D może stworzyć wątek cyfrowy, gdy zostanie przeniesiony do zarządzania danymi i systemu zarządzania cyklem życia produktu (PLM),

n zarządzanie danymi, w tym standardy danych, standardy modeli i automatyzacja,

n integracja systemów biznesowych, co jest dostępne dziś i jutro, w tym Platform as a Service (PaaS),

n dojrzałość modelu biznesowego – cztery kluczowe poziomy dojrzałości cyfrowej. Wznoszą się one od poziomu 1: w dużym stopniu analogowych, odizolowanych przedsiębiorstw, do poziomu 4: z wieloma zoptymalizowanymi wątkami cyfrowymi budującymi strumień cyfrowy w połączonym procesie,

n strumień cyfrowy — kompilację wielu wątków cyfrowych w jedną dużą całość pozwalającą firmie przesyłać informacje do innych wątków,

n kulturę DT — zabierz ze sobą swoich ludzi. Stwórz cyfrowe zespoły.

Pod tymi podstawowymi elementami kryją się bardziej miękkie „komponenty" DT, takie jak współpraca, ludzie, kontrola procesów, ciągłość biznesowa i zrównoważony rozwój. Wszystkie te komponenty można wykorzystać do wniesienia większej wartości do firmy, obniżenia kosztów i zwiększenia wydajności.

Uwaga – nie jest to wyczerpująca lista.

INNOWACYJNOŚĆ, KREATYWNOŚĆ I KULTURA DT wyzwala organizację, aby stała się bardziej innowacyjna i kreatywna. Firmy chcą projektować i wytwarzać lepsze produkty, przy czym „lepsze" oznacza bardziej wartościowe produkty, zaprojektowane z myślą o większym potencjale produkcyjnym w krótszym czasie. Oznacza to również rozszerzenie definicji produktu z odrębnego elementu na produkt ze zintegrowanymi usługami. A to z kolei oznacza tworzenie bardziej zrównoważonych produktów, identyfikowalnych w całym ich cyklu życia.

Firmy stają się bardziej innowacyjne i kreatywne dzięki dostarczaniu w większym stopniu zintegrowanych rozwiązań, nowym ofertom obsługi i utrzymania, lepszemu wsparciu w zakresie części zamiennych oraz produktom wyposażonym w czujniki i gromadzącym więcej danych – są to zmiany tworzące wartość dodaną dla klientów.

Dzięki DT ludzie mogą wykonywać pracę o wyższej wartości, zwiększać produktywność, a firmy się rozwijać.

W jaki sposób?

Poprzez cyfryzację procesów, które odbywały się w indywidualnych, odosobnionych obszarach, łączenie ich ze standardowymi procedurami operacyjnymi (SOP) i systemami zarządzania uczeniem się (LMS) oraz uczenie ludzi korzystania z nich, wiedza może być systematyzowana i przekazywana dalej.

Poprzez automatyzację zadań o niskiej wartości, znajdowanie usprawnień i uwolnienie największego zasobu pracodawcy – ludzi – do wykorzystywania swoich mózgów w bardziej wartościowy sposób. Wielu klientów DT twierdzi, że ok. 70% czasu spędzają na zadaniach, które nie mają żadnej wartości dodanej; firmy zyskają dostęp do większej kreatywności, jeśli będą w stanie ograniczyć zbędne działania.

ROZWÓJ KULTURY DT MA KLUCZOWE ZNACZENIE DT powinna odzwierciedlać kulturę firmy, jak np.: koncentracja na jakości, orientacja na klienta, zrównoważony rozwój i równowaga między życiem zawodowym a prywatnym.

Wszyscy dążymy do ciągłego doskonalenia. Pracownicy powinni chętnie się w to włączyć, gdyż dostrzegają korzyści, jakie DT przynosi ich pracodawcom i im samym.

DT powinna pomóc liderom uchwycić, jakie kluczowe role różne osoby odgrywają w ich kulturze, a także wspierać ich własną kulturę.

HISTORIA KLIENTA OWENS CORNING Owens Corning, zdywersyfikowana firma przemysłowa działająca w Stanach, jest producentem materiałów budowlanych, firmą budowlają i operatorem kompleksowych aktywów dla siebie i swoich klientów. Posiada ogromną liczbę projektów produktów, jednostek magazynowych (SKU) i danych produktów, zarządza gigantycznym budżetem inżynieryjnym i realizuje projekty na całym świecie. Obsługuje szeroki zakres różnych systemów informatycznych.

Ponieważ jest to firma o wartości 7,2 miliarda dolarów działająca w 33 krajach, dysponująca setkami aplikacji służących do projektowania, produkcji, dostaw i obsługi, głównym wyzwaniem dla jej strategii transformacji cyfrowej było obniżenie kosztów dostarczania aktywów do fabryk. Lider ds. inżynierii cyfrowej, Mike Strait, stworzył szczegółową wizję, które technologie byłyby skuteczne w zapewnianiu wydajności i wskazał na najważniejsze ulepszenia biznesowe. „Wszystko, co robimy, koncentruje się na zmniejszaniu kosztów i czasu potrzebnego na dostarczenie aktywów" – mówi.

Owens Corning przechodzi od różnych dwu- i trójwymiarowych modeli projektowych w różnych formatach do ustandaryzowanego, w pełni cyfrowego środowiska modelowania. Nowy pakiet do szacowania Sage Timberline jest połączony z oprogramowaniem PLM, sednem systemu informatycznego przedsiębiorstwa. Zintegrowanie tego, co kiedyś było procesem ręcznym, z systemem PLM pozwala stworzyć zestawienie materiałów (BoM) z niezwykle dokładną strukturą kosztów, dzięki czemu firma może na wcześniejszym etapie dokładniej oszacować koszty projektu. Im wcześniej istnieje możliwość podjęcia świadomych decyzji w procesie, tym niższy jest ostateczny koszt zmiany.

Firma Owens Corning przyjęła również dwufilarową strategię modelu cyfrowego bliźniaka (ang. digital twin). Jeden bliźniak jest przeznaczony do działań operacyjnych i utrzymania i ma za zadanie usprawnianie stałej eksploatacji aktywów. Drugi wykorzystuje technologię Przemysłu 4.0 lub IIoT (przemysłowego Internetu Rzeczy) – setki czujników wewnątrz urządzeń monitorują wydajność w czasie rzeczywistym, umożliwiając inżynierom optymalizację operacji. Wirtualne i fizyczne cyfrowe bliźniaki współpracują ze sobą, aby weryfikować wydajność.

Dzięki automatyzacji projektowania, zarządzaniu budową i kilku innym rozwiązaniom cyfrowym, które spajają całe przedsiębiorstwo, strategia Owens Corning jest wdrażana na imponującą skalę.

DLACZEGO POTRZEBUJEMY TRANSFORMACJI CYFROWEJ? Setki tysięcy firm wciąż mierzy się z tymi samymi problemami, jakie miały 50 lat temu. Poświęcanie nadmiaru czasu na zadania pozbawione wartości dodanej. Słaba widoczność zapasów, odpadów, produktywności i zysków. Nieudolność. Reaktywne podejście do biznesu i klientów.

DT stanowi gigantyczny krok naprzód w rozwiązywaniu tych problemów.

Prostym przykładem, często uważanym za coś oczywistego, jest przejście na technologię 3D w inżynierii i projektowaniu budowlanym. Informacje 3D są z natury inteligentniejszymi zbiorami danych niż 2D i wiążą się z ogromną poprawą sposobu pracy zainteresowanych osób. DT idzie o krok dalej, udoskonalając sposób, w jaki pracujemy na początkowych i końcowych danych dotyczących produktu.

KORZYŚCI Z DT OBEJMUJĄ: Ciągłość przepływu informacji: platformy technologiczne osiągnęły punkt, w którym wszystkie informacje dotyczące produktów mogą być gromadzone w ramach zdigitalizowanych procesów skonfigurowanych dla poszczególnych przedsiębiorstw. Dzięki temu możliwe jest udostępnianie istotnych informacji między platformami, łańcuchami dostaw i klientami. Ulepszone platformy technologiczne w połączeniu z systemami zarządzania nauczaniem pomagają „wkomponować" ludzi w tę transformację, przyspieszając tempo jej wdrażania.

Fuzje i przejęcia: jeśli firma jest zależna od wiedzy znanej jedynie wąskiej grupie osób, a podstawowe informacje znajdują się w głowach poszczególnych pracowników i nie zostały spisane, będzie miała trudności, gdy zechce się połączyć z inną firmą lub znaleźć na siebie nabywcę. Ramy cyfrowe, niezależne od tego w jakiej technologii zostały osadzone, pokazujące w zorganizowany i jasny sposób własność intelektualną i procesy firmy, stanowią lepszą platformę do zintegrowania dotychczas odrębnych podmiotów.

Firmy cyfrowe mają większą wartość rynkową: partnerzy Autodesk, którzy dostarczają DT, pomogli firmom osiągnąć wyższe wyceny rynkowe dzięki zapewnieniu klientom znacznie bardziej przejrzystej i szczegółowej cyfrowej struktury, którą kupująca firma może zobaczyć, ocenić i z którą może się zintegrować.

DT została wykorzystana celem wsparcia amerykańskiej firmy naftowo-gazowej w zaprezentowaniu kupującemu pełni swojej własności intelektualnej. Przed projektem klient nie miał możliwości pokazania swojej prawdziwej wartości, ponieważ jego rysunki i projekty (jego własność intelektualna) były ukryte, hermetycznie zamknięte i niemożliwe do przedstawienia.

Pięć głównych powodów, dla których firmy decydują się na DT:

n wydajniejsze procesy operacyjne,

n większy dostęp do obecnych i nowych rynków,

n bardziej dochodowe modele biznesowe,

n nowe źródła przychodów,

n lepsza oferta dla klientów.

Pomyślne przeprowadzenie prawdziwej cyfrowej transformacji powinno wyglądać następująco:

Zwiększone przychody: większe udziały w rynku, pozyskane nowe rynki i/lub obniżone koszty pozyskiwania i utrzymania klientów.

Zwiększona przewaga konkurencyjna: lepsze produkty lub usługi niż konkurencja i/lub zaspokojenie nowych kategorii potrzeb/życzeń, których nikt inny nie zaspokaja.

Większe efekty, osiągane szybciej i mniejszym nakładem środków: zwiększona wydajność i koordynacja oraz możliwość szybkiego wykorzystania swoich atutów.

CYFROWY BLIŹNIAK I CYFROWY WĄTEK Cyfrowy bliźniak, według definicji opracowanej przez Digital Twin Consortium⁵, to wirtualne odtworzenie rzeczywistych podmiotów i procesów, zsynchronizowane z określoną częstotliwością i dokładnością. Systemy cyfrowych bliźniaków przekształcają biznes, usprawniając całościowe postrzeganie, optymalne podejmowanie decyzji i skuteczne działanie. Cyfrowe bliźniaki korzystają z danych gromadzonych w czasie rzeczywistym i danych historycznych do przedstawiania przeszłości i teraźniejszości oraz symulacji przewidywanej przyszłości. Więcej informacji na temat cyfrowych bliźniaków można znaleźć na stronie 18.

Cyfrowe bliźniaki są stworzone do zastosowań operacyjnych; symulują rzeczywiste scenariusze. Wartość biznesowa cyfrowego bliźniaka będzie wynikać z tego, jakie scenariusze są w nim zawarte i obsługiwane, przy czym wartość ta przyniesie wymierne korzyści tylko wtedy, gdy cyfrowe bliźniaki będą w stanie komunikować się za pośrednictwem cyfrowego wątku, zamiast konieczności ręcznego wprowadzania do nich danych.

Wątek cyfrowy to zwykle wąski kanał służący do przesyłania danych tam i z powrotem. Istnieje wiele rodzajów wątków cyfrowych.

Przykładowo, w odniesieniu do modelowaniu produktu jest to mechanizm korelowania informacji w wielu wymiarach wirtualnego odtworzenia, które obejmują między innymi czas lub etap cyklu życia (w tym zamierzenia projektowe), rodzaj modelu i historię konfiguracji. Model produktu i jego dane to jeden rodzaj wątku.

Inny cyfrowy wątek tworzą czujniki w maszynach i silnikach służące do monitorowania procesów i zapobiegawczego utrzymania. Przesyłają one dane z czujników do firmy odpowiedzialnej za eksploatację, co pozwala na uniknięcie przestojów.

Strumień cyfrowy to miejsce, w którym wszystkie te liczne wątki łączą się w jedną całość przepływającą przez całą firmę, umożliwiając integrację pozyskiwanych na żywo danych z systemem ERP, aby przekazać operatorom dokładnie te informacje, których potrzebują. Sprawnie funkcjonujący strumień cyfrowy można postrzegać jako ciągłość biznesową.

Firmy, które korzystają z cyfrowych bliźniaków połączonych cyfrowym wątkiem w odniesieniu do swoich złożonych zasobów, fabryk i procesów, osiągną znacznie większą wartość ze swojej działalności, zaoszczędzą czas i zwiększą wydajność.

⁵ Digital Twin Consortium: https://blog.digitaltwinconsortium.org/2020/12/

DT TWORZY NOWE MOŻLIWOŚCI BIZNESOWE Klient Autodesk, firma Warren Services z Thetford w Wielkiej Brytanii, chce stać się niewielkim cyfrowym przedsiębiorstwem produkcyjnym. Posiada system ERP i od początku 2000 roku nie korzysta z papierowych dokumentów, co jest rzadkością w przypadku małej firmy inżynieryjnej. Firma produkująca konstrukcje i moduły elektromechaniczne dla globalnego przemysłu teatralnego i sztuk widowiskowych, luksusowych budynków, urządzeń do przetwórstwa spożywczego i zastosowań rolniczych, eksperymentuje obecnie z robotami łączonymi oraz projektowaniem generatywnym pod kierownictwem głosiciela cyfryzacji, prezesa firmy Williama Bridgmana. Firma przeszła na rozwiązania do projektowania Autodesk Fusion 360 i Vault, i obecnie poszukuje inżynierów na całym świecie do pracy zdalnej w różnych strefach czasowych. Nieustannym dążeniem firmy jest podnoszenie kwalifikacji personelu i automatyzacja prozaicznych zadań o niskiej wartości, aby móc przydzielić pracownikom bardziej wartościowe i wymagające prace.

DT daje firmom przewagę konkurencyjną. Dzięki dostępowi do większej ilości informacji o produktach i udostępnianiu ich dostawcom, interesariuszom i klientom, a także dzięki temu, co są w stanie dostarczyć na czas i w jakiej ilości, producenci mogą oferować lepszą obsługę. I tym samym budować zaufanie.

DT otwiera nowe możliwości dostarczania klientom pozytywnych wrażeń.

Współpraca – potencjał o wartości 100 bilionów dolarów: W 2015 r. Światowe Forum Ekonomiczne (WEF) i Accenture rozpoczęły Inicjatywę Transformacji Cyfrowej (DTI) w celu zbadania wpływu cyfryzacji zarówno na sektor publiczny, jak i prywatny. Celem badań było zapewnienie, że cyfryzacja odblokuje nowe poziomy dobrobytu zarówno dla przemysłu, jak i dla społeczeństwa. W raporcie okresowym z 2017 r. stwierdzono, że transformacja cyfrowa „może w ciągu nadchodzącej dekady przynieść biznesowi i społeczeństwu korzyści warte 100 bilionów dolarów".

Nowe sposoby świadczenia usług: DT wspiera serwicyzację, tj. zwiększenie proporcji usług towarzyszących produktom w celu przedłużenia cyklu życia kosztownego produktu, zwiększenia wartości produktu i generowania regularnych przychodów dla sprzedawcy.

Cały przekrój firm, w tym bardzo duże firmy inżynieryjne, takie jak Rolls-Royce, GE, Caterpillar i ThyssenKrupp, ale również coraz więcej małych i średnich firm, oferuje rozwiązania w postaci usług towarzyszących produktom. Nabywcy oczekują dostępności aktywów za stałą cenę, bez przestojów, a nie ryzyka posiadania aktywów, które mogą się zepsuć lub działać nieprawidłowo.

Demokratyzacja technologii: model subskrypcji produktów firmy Autodesk umożliwił mniejszym klientom dostęp do bardzo zaawansowanych narzędzi cyfrowych po przystępnej cenie. Zniesienie tych barier sprawia, że firmy nie mają teraz praktycznie żadnej wymówki powstrzymującej ich przed dołączeniem w jakimś stopniu do cyfryzacji.

Koncentracja na wydajności: firmy dążą do osiągnięcia większej liczby celów biznesowych przy tych samym nakładach. DT to umożliwia.

Nortek to firma o wartości 2,5 miliarda dolarów działająca w branży ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji. Jej liczne zakłady produkcyjne realizowały projektowanie i produkcję (D&M) na swój własny sposób; konieczne było uporządkowanie krajobrazu aplikacji. Ujednolicenie całości działań D&M prowadzonych w grupie na jednej platformie umożliwia elastyczną produkcję. Nortek docelowo dąży do tego, aby „projektować w dowolnym miejscu, wykonywać w dowolnym miejscu, wysyłać w dowolne miejsce", osiągając pełne wykorzystanie swojego potencjału produkcyjnego.

Utrzymanie konkurencyjności: nowa fabryka w Chinach lub Wietnamie, z odpowiednią inwestycją kapitałową, urządzeniami i własnością intelektualną, może rozpocząć działalność w ciągu kilku tygodni i zająć udział w rynku Twojej firmy, zanim w ogóle się zorientujesz, że taka fabryka istnieje.

Owens Corning to największy na świecie producent kompozytów z włókna szklanego, posiadający duży udział w rynku w swoich kluczowych sektorach. Stanął w obliczu utraty udziału w rynku na rzecz nowych, chińskich konkurentów, którzy pojawili się w mgnieniu oka z dobrze zaprojektowanymi, tańszymi produktami. Zarządzanie kosztami ma zasadnicze znaczenie w branży niskomarżowych produktów budowlanych, dlatego firma wykorzystała DT do zachowania swojego poziomu kosztów przy jednoczesnym osiągnięciu większej produktywności i lepszej obsługi klienta.

Zmniejszenie rotacji pracowników: DT powinna służyć nie tylko klientom organizacji poddawanej transformacji, ale również jej pracownikom. Wdrożenie DT pozwoli wielu pracownikom wykonywać ciekawszą pracę o większej wartości, pozostawiając zadania wymagające niskich kwalifikacji, jak np. proste przetwarzanie danych i „przenoszenie liczb" narzędziom cyfrowym.

Wielu klientów Autodesk mogło tego doświadczyć, w tym Tharsus, Penso, Briggs Automotive Company, Warren Services i VisiConsult w Europie oraz Owens Corning, Nortek i Advanced Drainage Systems w Stanach. Asystentka księgowa w Warren Services, firmie inżynieryjnej w Thetford w Wielkiej Brytanii zatrudniającej 100 pracowników, została przekwalifikowana na programistkę robotów. Wdrożyła „boty" do połączenia produkcji, zamówień, fakturowania i listy płac, aby uzyskać znacznie dokładniejszy obraz rentowności firmy. Dając ludziom możliwości, firmy są w stanie zatrzymać u siebie dobrych pracowników i wiedzę.

HISTORIA KLIENTA

NORTEK GLOBAL HVAC Nortek, warta 2,5 miliarda dolarów firma działająca w branży ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji (HVAC), rozwijała się zarówno wewnętrznie, jak i poprzez przejęcia, czego skutkiem stała się przestarzała infrastruktura i aplikacje. Reorganizacja architektury cyfrowej stała się niezbędnym wymogiem dla jej dalszego wzrostu.

Dział IT rozpoczął od harmonizacji i standaryzacji sprzętu i oprogramowania, przecierając szlaki bardziej nowoczesnym technologiom i przechodząc do rozwiązań w chmurze, aby ułatwić pracownikom dostępność do danych, pracę zdalną oraz zwiększyć wydajność.

„Możliwość pracy w każdym momencie w trybie online ma kluczowe znaczenie dla tempa wprowadzania produktów na rynek i otrzymywania płatności za zamówienia" — mówi dr Andrea Burr, Dyrektor ds. Aplikacji w firmie Nortek. „Transformacja cyfrowa daje nam większą elastyczność i zdolność adaptacji."

Nortek obsługuje dwa główne rynki: mieszkaniowy, gdzie produkty są takie same i produkcja odbywa się według ustalonego tempa, oraz zlecenia na małą skalę, w tym bardzo zróżnicowane instalacje dla centrów sztuk widowiskowych, poprzez muzea, aż do budynków komunalnych.

Oczekiwania i czasy realizacji są różne, a transformacja cyfrowa musi usprawnić oba te elementy jednocześnie.

Ujednolicenie wszystkiego na jednej platformie, w tym programów do projektowania i produkcji oraz aplikacji adresowanych do klientów, umożliwia elastyczną produkcję.

Klienci mogą teraz uzyskiwać dostęp do rysunków za pośrednictwem bezpłatnego rozwiązania internetowego i korzystać z aplikacji do rozwiązywania problemów z urządzeniem HVAC. Wprowadzenie cyfrowych bliźniaków u wybranych klientami sprawia, że stają się oni przewodnikami po doskonaleniu produktów.

„Możliwość zastosowania cyfrowego bliźniaka poprawia jakość obsługi klienta, od początkowego zaangażowania po instalację" – mówi dr Burr. „Po pierwsze upewniamy się, że koncepcje przekładają się na zoptymalizowaną obsługę klienta. Na podstawie opinii użytkowników testujemy i usuwamy błędy. Następnie sprawdzamy czy wprowadzili zmiany czy nie i dlaczego, a na koniec, po ocenie wszystkich danych wejściowych, zbieramy wszystko razem i powtarzamy."

Liderzy projektów w firmie Nortek otrzymali zadanie edukowania i sprzedawania tej wizji w konkretny sposób. „Musisz pokazać, jak to wszystko się układa i jak wspólnie realizujemy swój cel" – dodaje dr Burr.

Nortek wdraża obecnie szereg narzędzi we wszystkich swoich kompatybilnych procesach biznesowych. Firma zorganizowała swoją podróż w tempie dostosowanym do użytkowników, co pozwala realizować projekt zgodnie z harmonogramem.

CZYM JEST TRANSFORMACJA CYFROWA: SZCZEGÓŁY PRZEMYSŁ 4.0 Przemysł 4.0 – czwarta rewolucja przemysłowa – odnosi się do produkcji towarów przy użyciu inteligentnych technologii produkcyjnych, w których dobra kapitałowe dysponują pewnym stopniem zdolności decyzyjnej. Firmy muszą zaakceptować cyfrową zmianę, aby móc osiągnąć stan pełnej łączności.

Maszyny produkcyjne muszą być inteligentniejsze i bardziej elastyczne, aby reagować na zmieniające się wymagania klientów i potrzeby rynku. Dzisiejsi konstruktorzy maszyn, którzy dotychczas opracowywali je korzystając wyłącznie z dorobku mechaniki i elektroniki, przechodzą z klasycznego typu produktu na urządzenia wyposażone w cyfrowy interfejs i oferujące nowe usługi, w tym biblioteki narzędzi, dzięki czemu zyskują większą elastyczność pod względem swoich możliwości produkcyjnych. OEE – ogólna efektywność maszyn wykorzystywanych w produkcji – pozostaje bardzo ważnym czynnikiem pomagającym osiągnąć dłuższy czas sprawności maszyny, zwiększając wydajność i produktywność.

Produkcja odchodzi obecnie od złożonej sekwencji przenośników taśmowych i tradycyjnych fabryk w stronę sterowanych zdarzeniami modułowych systemów.

Powstają prawdziwie inteligentne fabryki, w których autonomiczne komórki produkcyjne, korzystając z obliczeń kognitywnych, mogą samodzielnie zmieniać konfigurację maszyn i urządzeń przeładunkowych, przechodząc od produkcji Produktu A do Produktu B. Daje to firmom niezwykłą elastyczność zarówno w zakresie rodzaju, jak i ilości produktów, które są w stanie wytwarzać z dnia na dzień, w miejsce monolitycznej fabryki zdolnej do wytwarzania wielu produktów jednego lub dwóch rodzajów.

Rynki wschodzące, takie jak Azja, powodują, że maszyny są tańsze. Jedynym sposobem konkurowania jest zmiana reguł gry poprzez wprowadzenie większej elastyczności i mniejszej złożoności.

Uzasadnienie biznesowe dla tego rodzaju elastycznej produkcji jest dwojakie. Po pierwsze: przetrwanie i rywalizacja na wyższym poziomie. Firmy nie mogą konkurować wynagrodzeniem i kosztami stałymi, muszą konkurować wydajnością.

Po drugie: marże w klasycznej produkcji stają się coraz niższe. W świecie Przemysłu 4.0 firmy starają się zwiększać marże dostarczając komplementarne usługi cyfrowe, które zwykle charakteryzują się wysokimi marżami; ok. 50% wszystkich przychodów generowanych przez maszyny przemysłowe pochodzi obecnie z usług. Firmy mogą zmniejszyć złożoność eksploatacji i liczbę osób w nią zaangażowanych, a tym samym zmniejszyć wydatki operacyjne.

Technologia ta pomaga zapewnić masową personalizację, zaspokoić popyt na wytwarzanie przedmiotów z niewielkimi, spersonalizowanymi zmianami w bardzo dużych ilościach.

BEZPIECZEŃSTWO CYBERNETYCZNE Cyberatak – w tym szpiegostwo, kradzież danych, złośliwe oprogramowanie i sabotaż przemysłowy – stał się jednym z największych współczesnych zagrożeń dla ciągłości działania.

Bezpieczeństwo cybernetyczne w ramach strategii transformacji cyfrowej umożliwia prowadzenie działalności przy mniejszym ryzyku cyberataku.

Cyberprzestępca może zaatakować firmę produkcyjną na wiele sposobów, np. stosując phishing i inne techniki „inżynierii społecznej", skutkujące zainfekowaniem złośliwym oprogramowaniem, takim jak wirusy, ransomware i konie trojańskie.

Phishing to próba zdobycia w podstępny sposób poufnych informacji, takich jak hasła i chronione pliki. Zwykle wiąże się to z rozmieszczaniem plików-pułapek, wysyłanych przez kogoś podszywającego się pod osobę godną zaufania. Może mieć miejsce poprzez zamieszczenie fałszywej reklamy w mediach społecznościowych lub spreparowanie wiadomości od współpracownika. Jest to najpowszechniejsza forma cyberataku, ponieważ jest niezwykle prosta i tania do przeprowadzenia. Obrona przed nim często w dużej mierze bazuje na czujności ofiary i jej wiedzy na temat bezpieczeństwa.

Firmy zwracają się w stronę DT, aby wzmocnić swoje bezpieczeństwo cybernetyczne. Mimo iż zachodzi pewne ryzyko, że DT może zwiększyć narażenie na cyberatak, ponieważ firmy nie zawsze właściwie postrzegają poziom wprowadzanego ryzyka dla bezpieczeństwa, to jednak częściej rozszerzają i wzmacniają swoje procedury bezpieczeństwa cybernetycznego jako integralną część projektu DT.

W wielu przypadkach DT spowoduje zastąpienie starych i niezwykle podatnych systemów IT na nowe, znacznie bezpieczniejsze platformy.

Eksperci ds. DT zalecają zwiększenie poziomu bezpieczeństwa cybernetycznego jako jeden z najwcześniejszych kroków w strategii DT, ponieważ jest to doskonała okazja do zweryfikowania i wzmocnienia istniejącej ochrony IT. W związku z dobrze nagłośnionymi atakami ransomware na firmy przemysłowe, zwłaszcza w ciągu ostatnich dwóch lat, wielu klientów chce teraz przejść na rozwiązania w chmurze i zdjąć odpowiedzialność ze swojego wewnętrznego działu IT.

Działalność fabryki można zhakować i zmodyfikować poprzez atak na dowolny system zarządzania technologią operacyjną lub architekturą SCADA – Supervisory Control and Data Acquisition. Większość firm produkcyjnych posiada różne systemy operacyjne (OT) do zarządzania swoimi fabrykami w ramach korporacyjnej struktury IT; dostęp do nich można również uzyskać zdalnie, co czyni z nich cel ataku przestępców.

Duży projekt DT może potencjalnie stworzyć więcej punktów wejścia dla cyberprzestępców, ponieważ transformacja zwiększa „powierzchnię ataku" w firmie. Brak zabezpieczeń lub słabe procesy zarządzania zwiększają ryzyko; niezbędne jest posiadanie skutecznych środków i protokołów.

CYFROWY BLIŹNIAK Cyfrowy bliźniak jest cyfrową repliką potencjalnych i rzeczywistych zasobów fizycznych (fizycznego bliźniaka), procesów, ludzi, miejsc, systemów i urządzeń, które mogą być wykorzystywane do różnych celów. Przykładami cyfrowych bliźniaków w przemyśle są silniki, turbiny, podsystemy samolotów, fabryki i zakłady przetwórcze. Można również stworzyć cyfrowego bliźniaka procesu montażowego, instrumentu finansowego czy metody księgowej.

Firmy inżynieryjne mogą przeprowadzać na cyfrowym bliźniaku symulację każdej zmiany procesu, którą planują zastosować do rzeczywistego zasobu. Mogą używać bliźniaka do wprowadzania zmian operacyjnych w fizycznych zasobach, jak np. regulacja prędkości turbiny, chłodzenie za pomocą wymiennika ciepła lub natężenie przepływu płynów w zakładzie przetwórczym.

Technologia cyfrowych bliźniaków umożliwia udostępnianie szczegółowych informacji o fizycznym obiekcie większej liczbie osób, bez ograniczeń związanych z fizyczną lokalizacją lub czasem, zwiększając korzyści płynące z wieloosobowej współpracy.

Klient Autodesk, Owens Corning, duży producent materiałów budowlanych, wykonawca robót budowlanych i operator, przyjął dwufilarową strategię modelu cyfrowego bliźniaka. Jeden bliźniak jest przeznaczony do działań operacyjnych i utrzymania i ma na celu usprawnienie stałej eksploatacji aktywów. Drugi wykorzystuje technologię Przemysłu 4.0 lub lloT (przemysłowego Internetu Rzeczy) – setki czujników wewnątrz urządzeń monitorują wydajność w czasie rzeczywistym, umożliwiając inżynierom optymalizację operacji. Wirtualne i fizyczne cyfrowe bliźniaki współpracują ze sobą, aby weryfikować wydajność rzeczywistego zasobu.

HISTORIA KLIENTA WARREN SERVICES Firma Warren Services została założona w 1990 roku i zatrudnia 100 wszechstronnie wykwalifikowanych pracowników. Zajmuje się produkcją konstrukcji i modułów elektromechanicznych, począwszy od szybkich wciągarek dla przemysłu teatralnego, aż po balkony do luksusowych apartamentów. Początki jej drogi to wprowadzenie elektronicznej wymiany danych do transakcji przeprowadzanych w czasach DOS i zainstalowanie systemu ERP na wiele lat przed firmami inżynieryjnymi o podobnej wielkości. Dzięki parkowi maszyn, który prawie w całości bazuje na komputerowym sterowaniu urządzeń numerycznych (CNC), firma eksperymentuje teraz z robotami łączonymi i rutynowo wykorzystuje zbieranie danych do pomiaru wydajności maszyn.

„Chcemy zautomatyzować pracę, aby stworzyć dla ludzi lepsze środowisko pracy, a nie po to, by pozbawić ich pracy na rzecz automatów" – mówi prezes firmy Will Bridgman, guru cyfryzacji.

Po wielu latach pracy z kilkoma naprędce dobranymi systemami, firma Warrens w tym roku wykorzystała rozwiązania Autodesk Vault i Fusion Lifecycle do zarządzania swoim działem projektowym na jednej platformie, hostowanej w chmurze, aby zmaksymalizować pamięć masową i dostępność dla pracowników i klientów, zapewniając tym samym lepszą współpracę.

Covid-19 popchnął firmę do przyspieszenia jej cyfrowej transformacji. Ponieważ część personelu pracowała z domu, wyraźnie zaznaczyła się potrzeba lepszej kontroli procesów.

„Gdybyśmy mogli bezproblemowo pracować z domu i z biura, moglibyśmy skutecznie zatrudniać ludzi z dowolnego miejsca na świecie" – mówi Will.

„W przypadku prac z krótkim czasem wykonania możemy zwrócić się do inżynierów w USA lub Azji, zapewniając realizację projektu 24 godziny na dobę". Covid i cyfryzacja ujawniają lepsze, sprawniejsze rozwiązania biznesowe.

Inżynierowie chcą zautomatyzować części programowania CAM na platformie Fusion 360, aby uzyskać jeszcze większą wydajność. Biblioteki współdzielone oznaczają na przykład, że zaktualizowany wybór narzędzi jest natychmiast widoczny; wiedza nie jest przechowywana w odseparowanych miejscach. Numery narzędzi i ich użycie przechowywane są na platformie internetowej Warrens; poziomy są natychmiast widoczne, co umożliwia lepsze zarządzanie zapasami i dostawami.

Dzięki cyfrowej księgowości, firma zautomatyzowała swoje operacje finansowe. Pracownica, która zgłosiła się na ochotnika do samodzielnego przeszkolenia, jest obecnie wykwalifikowaną programistką procesów robotów.

Przykład Warren Services dowodzi, że transformacja cyfrowa może przynieść korzyści każdej firmie z wizją, odpowiednim kierownictwem i gotowością do zmian.

TWÓJ STRATEGICZNY PARTNER W TRANSFORMACJI CYFROWEJ Droga do Transformacji Cyfrowej rozpoczyna się od zbliżenia dyscyplin projektowych i produkcyjnych, stawia Dane w Centrum uwagi, aby połączyć całą organizację i ostatecznie odblokować potęgę Automatyzacji. Wszystko to składa się na zwiększoną produktywność i więcej czasu na innowacje i rozwój biznesu.

KONWERGENCJA U podstaw wizji Autodesk dotyczącej transformacji cyfrowej leży idea konwergencji, czyli zbieżności. Konwergencji technologii, konwergencji branż, dyscyplin projektowych i produkcyjnych. To jest kamień węgielny cyfrowej transformacji.

Dzięki Product Design and Manufacturing Collection Autodesk tworzy prosty sposób na zbliżenie różnych dyscyplin i różnych zespołów w jednym środowisku rozwoju produktu i produkcji. Dane stanowią cyfrowy wątek, który wszystko to spaja i przyczynia się do osiągnięcia konwergencji. Tworzenie wspólnego środowiska danych zapewnia pełny wgląd w produkty i procesy klienta. Tworzy przejrzystość na globalną skalę. Oferuje również dogłębne informacje na temat całej organizacji. Dzięki temu każdy może SZYBCIEJ podejmować LEPSZE decyzje.

DANE W CENTRUM Połączone dane to klucz do lepszej współpracy. Rozbija mury stojące między działami i zapewnia właściwym osobom wgląd do właściwych informacji we właściwym czasie.

Kiedy dane są zorganizowane w przejrzysty sposób za pomocą narzędzi do zarządzania danymi, takich jak Autodesk Vault PLM, użytkownik może szybko odszukać i ponownie wykorzystać dane, eliminując konieczność rozpoczynania pracy za każdym razem od nowa. Może automatycznie śledzić zmiany, aktualizacje i historię projektu w trakcie pracy, zmniejszać ilość traconego czasu i porządkować dane dotyczące produktów dzięki inteligentnym funkcjom wyszukiwania.

W trakcie cyklu rozwoju produktu zespoły muszą ze sobą współpracować niezależnie od tego, gdzie się fizycznie znajdują. To właśnie tego dzisiaj zasadniczo oczekujemy. I to w tym zakresie Autodesk może pomóc połączyć zespoły w wirtualnym środowisku współpracy, a współpraca ta nie musi kończyć się na Twoim biurze. Gdy wszyscy pracują z bezpiecznej platformy umieszczonej w chmurze, możesz mieć kontakt z całym łańcuchem dostaw 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu.

AUTOMATYZACJA Z chwilą, gdy Twoje zasoby zostaną połączone i zaczną efektywnie współpracować, kolejnym istotnym krokiem jest automatyzacja. Eliminuje ona opóźnienia wynikające z manualnego wykonywania zadań i może w wykładniczy sposób przyspieszać rozwój produktu w obrębie wszystkich działów. Bez tego nigdy nie wyjdziesz poza stopniową poprawę produktywności.

Misją Autodesk jest sprawić, aby automatyzacja stała się dostępna dla wszystkich dzięki wbudowaniu technologii automatyzacji bezpośrednio w swoją platformę.

Technologia, np. projektowanie generatywne w Fusion 360, wykorzystuje sztuczną inteligencję do automatyzacji procesu, od projektowania aż do produkcji.

Inżynierowie i producenci mogą teraz definiować swoje problemy i cele... i pozwolić sztucznej inteligencji zautomatyzować tworzenie wielu zweryfikowanych projektów. Inżynierowie mogą następnie wybrać opcję, która pasuje do preferowanej przez nich metody produkcji, najlepiej dostosowaną do maszyn w ich fabrykach i oferującą najlepszy stosunek kosztów do wolumenów i wydajności.

W końcu to dzięki automatyzacji zlikwidujemy lukę w innowacjach.

PLATFORMY W CHMURZE W naszej „nowej normalności" w postaci pracy na odległość, chmura stała się niezbędną częścią współpracy. To już nie jest opcja, a raczej element o krytycznym znaczeniu dla utrzymania łączności między Twoimi zespołami i dla działania Twojej firmy. Dla Autodesk chmura nie jest nowością. Od ponad dekady budujemy platformę opartą na chmurze, która wspiera wirtualną pracę. Platformę w chmurze, która łączy cykl życia produktu od pierwotnej koncepcji, po dostarczenie go klientowi. Platformę w chmurze, która umożliwia łączność w całym ekosystemie produkcji.

Technologie wykorzystywane przez platformę to potężne programy, takie jak Autodesk Forge i Autodesk Fusion 360, które służą jako duże, niezwykle wydajne platformy dla innych programów, na których mogą się one opierać i z których mogą czerpać. Forge, pakiet do zarządzania danymi produktów lub programy CAD innych firm – mogą korzystać z Fusion 360, oprogramowania służącego do zarządzania cyklem życia produktu, który często stanowi fundament architektury informatycznej firmy.

W przypadku prawdziwej transformacji cyfrowej, technologie te działają niezależnie od dostawcy. Platforma Autodesk może płynnie łączyć wszystkie aplikacje i dane w firmie, niezależnie od tego, skąd pochodzą.

WNIOSEK Transformacja cyfrowa to niezbędny krok dla firm, które poważnie myślą o konkurencyjności.

Przedsiębiorstwa, które chcą skutecznie konkurować i uniknąć wchłonięcia przez konkurencję, muszą w kompetentny sposób poznać i wykorzystywać technologię cyfrową oraz zrozumieć, gdzie i jak może ona wnieść wartość dodaną dla biznesu i klientów. Ignorowanie odbywającej się na masową skalę transformacji cyfrowej jest zagrożeniem dla istnienia firmy.

Pomyśl o zwiększeniu serwicyzacji i dostarczaniu klientom danych o produktach, które pomogą im podejmować lepsze decyzje. Obecnie blisko 50% wszystkich przychodów generowanych przez maszyny przemysłowe pochodzi z usług. Jedyny sposób na serwicyzację Twoich produktów to efektywne wykorzystanie danych dzięki DT.

Zignoruj cały ten żargon i strach przed wysokimi kosztami wdrożenia IT. Cyfrowa transformacja często oznacza niewielką ingerencję i przynosi potężne korzyści zarówno dla 10-osobowego mikrobiznesu, jak i dla dla globalnej korporacji. Chodzi o to, aby pozwolić cyfrowej technologii zautomatyzować zadania, wyeliminować pracę niewnoszącą wartości dodanej, szybciej mieć wgląd w przydatne informacje, dać większe możliwości projektantom i inżynierom, zaoszczędzić czas i dostarczyć klientom dokładnie to, czego oczekują. Dzięki niej, klienci stają się aktywnie zaangażowani w Twoje produkty i usługi, mogąc czerpać z nich większą wartość.

Chociaż to słowa opisują technologię cyfrową, to u sedna tej zmiany stoją ludzie. To oni muszą zacząć stosować technologię i ją zrozumieć. Stworzy im ona warunki do lepszej, bardziej wartościowej i produktywnej pracy, pozwoli realizować swój potencjał, a firmom umożliwi działanie w efektywniejszy sposób i rozwijanie się. Powinna umożliwiać ludziom – klientom, dostawcom i pracownikom – osiąganie swoich zamierzeń przy mniejszym wysiłku, a także poprawić komfort pracy i jakość życia.

Cyfrowa transformacja to podróż do znacznie lepszego miejsca i nie stać Cię na to, aby ją przegapić.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ O CYFROWEJ TRANSFORMACJI DLA TWOJEJ FIRMY www.autodesk.com/solutions/digital-transformation

transformacja cyfrowa calosc transformacja cyfrowa 01_10 Strona 1 Strona 2 Strona 3 Strona 4 Strona 5 Strona 6 Strona 7 Strona 8 Strona 9 Strona 10

transformacja cyfrowa 11_19 Strona 1 Strona 2 Strona 3 Strona 4 Strona 5 Strona 6 Strona 7 Strona 8

transformacja cyfrowa 20_25 ok Strona 1 Strona 2 Strona 3 Strona 4 Strona 5 Strona 6

transformacja cyfrowa str 1 Strona 2

transformacja cyfrowa str 25 Strona 6


Item Type: pdf